Кіріспе

Голланд тілінің сөздігі Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT;) – голланд тілінің сөздігі. Онда 1500 жылдан 1976 жылға дейінгі голланд тіліндегі сөздерді сипаттайтын 350 000 – 400 000-ға дейінгі мақалалар бар. Қағаз түріндегі басылымы 49 255 беттен тұратын 43 томнан (соның ішінде үш қосымша) құралған. Бұл сөздік беттерінің саны бойынша әлемдегі ең ірі сөздік деп есептеледі. Сөздіктің жасалуына 1849 жылдан бастап шамамен 150 жыл кетті. Бірінші том 1864 жылы жарық көрді, ал соңғы том 1998 жылы Бельгияның Альберт II және Нидерландының Беатрикс патшаларына табыс етілді.

Өмірбаян

WNT Оксфорд ағылшын сөздігі мен Deutsches Wörterbuch формуласына сәйкес келеді, бұл тарихи сөздік, оның жазбалары нақты қолданыстағы бастапқы дереккөздерге негізделген. Оның бастамасы 1849 жылғы Нидерланд конгресі ("Голланд конгресі") болды, ол Нидерланд пен Бельгия лингвистерінің бірінші конференциясы еді. Конференция 1849 жылдан 1912 жылға дейін шекараның солтүстігінде және оңтүстігінде кезектесіп өтті; оның мақсаты – Нидерландтар мен бельгиялықтар арасындағы байланыстарды (қайта) орнату (Бельгия 1830 жылы Нидерландыдан бөлінгеннен кейін) және Бельгиядағы фламанд қозғалысын күшейту (француз тілінің кең таралған ықпалына қарсы). 1849 жылдың тамызында Гент университетінде өткен алғашқы конференцияда «біздің ортақ тілімізге» арналған сөздік жазу ұсынылды. Голланд тіл білімі маманы (1820–1892) оны жазу міндеті алды. Жобаға Нидерланд және Бельгия үкіметтері қаржылық қолдау көрсетті. Жобаның бір бөлігі – орфографиялық реформа; Де Вристің әріптесі (1809–1868) жаңа орфографияны жасады, бірақ жүйе екеуінің есімімен аталды. WNT-мен байланысты тағы бір жоба – Де Вристің екі шәкірті жасаған Орта голланд тілінің сөздігін (1885–1927) жасау болды, ал Де Врис 1864 жылы бірінші бөлімін (A Aanhaling) жариялады; алғашқы томды (A Ajuin) 1882 жылы жариялады. Соңғысы (Zuid Zythum) 1998 жылы жарық көрді; одан кейін 2001 жылы қазіргі голланд тіліндегі сөздерді қамтитын түпнұсқа сөздік мәтініне үш қосымша жарық көрді. Оны Голланд тілі одағының бақылауымен жұмыс істейтін «Голланд лексикологиясы институты» (Instituut voor Nederlandse Lexicologie) жариялайды және оны тегін онлайн-режимде алуға болады.

Маңыздылық

Оның үлкендігі мен тарихи маңызынан бөлек, WNT Фландриядағы "біріктіруші" қозғалысты қолдады, яғни Нидерланды мен Бельгиядағы голланд тілінде сөйлейтіндер арасында жақындасуға ұмтылғандарды. Де Врис Те Винкель әліпбисі 1864 жылы Бельгия үкіметі, ал одан кейін Голландия үкіметі тарапынан міндетті деп жарияланды. Ол әлі де әліпби ережелерінің негізі болып табылады және осылайша екі ел арасындағы әліпбилік бірлікке үлес қосты.