Екінші дүниежүзілік соғысындағы британдық V күшінің тарихы

Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық әскери бөлім, 1950-ші жылдардағы британдық әуедегі стратегиялық ядролық соққы күші V Force – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Бирма кампаниясы кезінде британдықтардың жапондық күштерге қарсы құрған барлау, ақпарат жинау және партизандық ұйымы.

Құрылысы мен ұйымдастырылуы

1942 жылдың сәуірінде жапондықтар Британ армиясын Бирмадан ығыстырып шығарғанда және Үндістанға шабуыл жасауы мүмкін болған кезде, генерал сэр Арчибальд Уэвелл Үндістан мен Бирма арасындағы шекара бойында жұмыс істейтін партизандық ұйым құруға бұйрық берді. Бұл шекара Гималай тауларынан Бенгал шығанағына дейін 800 мильге (1287 км) созылды. V Force «қалпында қалу» күші ретінде жоспарланды. Егер жапондықтар 1942 жылдың соңында маусым аяқталғаннан кейін Үндістанға басып кірсе, V Force олардың коммуникация желілерін шабуылдар мен саботаж арқылы бұзуға, сондай-ақ жау тылынан барлау ақпаратын беруге тиіс болды. Күштің алғашқы қолбасшысы бригадалық генерал А. Феликс Уильямс болды, ол бұрын Солтүстік-Батыс шекарасындағы жартылай әскери бөлім – Точи Скауттарының қолбасшысы болған. Армия V Force-ке уәде еткен 6000 мылтықты жеткізе алмағандықтан, Уильямс Дарра Адам Кхельдегі қару жасаушылар жасаған қарудың жеткізілуін ұйымдастырды. Күш алты аймақтық басқаруға бөлінді, олар Үндістанның әкімшілік қызметінің әкімшілік аймақтарына сәйкес келді, ал олар өз кезегінде шекараның әртүрлі бөліктерінде тұратын халықтың этникалық құрамына сәйкес келді. Әр аймақтық басқаруда қолбасшы, орынбасары, адъютант, кварталмейстер және медициналық қызметкер, жартылай әскери Ассам атқыштарының төрт взводы (шамамен 100 адам) және жергілікті жұмысқа алынған 1000-ға дейін партизан немесе қосымша күштер болды. Аймақ командирлері мен басқа офицерлер көбінесе регулярлы армия офицерлері болған жоқ; тағайындалу үшін қажетті талап – жергілікті тіл мен халық туралы сарапшылық білім болуы. Кейбір командирлер полиция қызметкерлері, бұрынғы әкімшілер немесе шай өсірушілер болды. Тіпті бір әйел, антрополог Урсула Грэм Бауэр, V Force-те офицер болып тағайындалды. 1942 жылы жапондықтар Үндістанға шабуыл жасамады. V Force одақтас және жапон күштерінің арасындағы кең аумақта бекініп алды. Базалар мен бекеттер құрылды, тұрақты патрульдер ұйымдастырылды және барлау ақпараты жиналып, жүйеленді. 1943 жылдың соңына қарай күш екі негізгі аймаққа қайта ұйымдастырылды: Ассам аймағы, оның ішінде Имфал және солтүстіктегі барлық шекара, және оңтүстіктегі Аракан аймағы. Трипурадағы бөлімдер таратылды, өйткені олар Үндістанның ішкі аумағында болды және қауіп төндіруі күдікті емес. Кейіннен американдық ұйым (OSS 101 бөлімі) Ледо маңындағы ең солтүстік аймақтарды иеленді. 1943 жылдың басында Үндістанның Шығыс армиясы Жапония басып алған Араканға шағын шабуыл жасағанда, V Force қауіпті аймаққа жапондық резервтердің қозғалысы туралы ескерту берді.

In April 1942, when the Japanese drove the British Army from Burma and seemed likely to invade India, General Sir Archibald Wavell ordered the creation of a guerrilla organisation which was to operate along the frontier between India and Burma. This frontier ran for 800 mile (1287 km), from the Himalayas to the Bay of Bengal. V Force was envisaged as a "stay behind" force. If the Japanese had invaded India after the monsoon season ended late in 1942, V Force was to harass their lines of communications with ambushes and sabotage, and to provide intelligence from behind enemy lines. The first commander of the force was Brigadier A. Felix Williams, formerly the commander of the Tochi Scouts, a paramilitary unit on the North west Frontier. When the Army failed to provide the 6,000 rifles it had promised to V Force, Williams arranged for weapons manufactured by gunsmiths in Darra Adam Khel to be delivered. The force was organised into six area commands, corresponding to the Indian Civil Service administrative areas, which in turn corresponded to the ethnicity of the inhabitants of the various parts of the frontier. Each area command had a Commander, Second in Command, Adjutant, Quartermaster and Medical Officer, four platoons (about 100 men) of the paramilitary Assam Rifles and up to 1,000 locally enlisted guerillas or auxiliaries. The area commanders and other officers were rarely Regular Army officers; the qualification for appointment was more often expert knowledge of the local language and peoples. Some commanders were police officers, former civil administrators, or tea planters. Even one woman, the anthropologist Ursula Graham Bower, was appointed an officer in V Force. The Japanese did not invade India in 1942 as had been feared. V Force was able to consolidate itself in the wide area between the Allied and Japanese main forces. Bases and outposts were set up, standing patrols instituted and intelligence gathered and collated. By the end of 1943, the force had been reorganised into two main zones: Assam Zone, including Imphal and all the frontier north of it, and Arakan Zone to the south. Detachments in Tripura were disbanded as they were deep inside India and unlikely to be threatened. An American organisation (OSS Detachment 101) later took over the northernmost areas around Ledo. When the Indian Eastern Army carried out a small scale invasion of Japanese occupied Arakan in early 1943, V Force provided a degree of warning about the movements of Japanese reserves to the threatened area.

Кейінгі операциялар

1944 жылы Үндістанға басып кіру қаупі шындыққа айналды. Имфалдың алдындағы V-Force жасақтары толықтай қоршауға түсті. Олар басып кіру кезінде жапондықтардың қимылдары туралы біраз ақпарат берді, бірақ оларға жабдықтау жетіспеді (жергілікті қоймалар 1943 жылы таусылған еді), сондай-ақ одақтас көлік ұшақтарының мүмкіндігі де шектеулі болды, сондықтан оларға жабдық тасымалдау мүмкін болмады. Осының салдарынан, жоспарланғандай, жапондық байланыс желілерін бұзуға қол жеткізе алмады және таратылуға мәжбүр болды немесе одақтас әскерлеріне қайта оралуға тырысты. Лушай бригадасы, Имфалдың батысындағы Лушай тауларында орналасқан, үнділік жаяу әскер батальондары мен V-Force-тың бұрынғы жасақтарынан құрылды. Бригадир П.С. Маридиннің басшылығымен, олар жапондық 33-дивизияның байланыс желілеріне қарсы үлкен жетістіктерге қол жеткізді, содан кейін 14-армияның Чиндуин өзенінің батысынан Иравади өзеніне қарай шабуылына жетекшілік етті. 1944 жылдың соңында жапондықтар шегінгенде және одақтастар алға жылжығанда, V-Force өз мінезін өзгертті. Кішкентай топтар, тіл білетін жергілікті халықтан құралған, алға жылжыған әскерлердің алдында, жақын мақсаттағы ақпарат жинау үшін жұмыс істеді. Мүмкіндігі болғанда, шегінетін жапондық күштерге қарсы тұзақтар қойылды. 14-армия құрамындағы Z Force атты ұқсас бөлім одан да алға жылжыды, оның топтары негізгі күштердің алдына парашютпен жіберілді. 1945 жылы Бірма көбінесе қайта басып алынғаннан кейін, V-Force болашақ операцияларға дайындық үшін Сиам мен Малайяға топтарды орналастыруды бастады. Бірақ соғыс олардың жоспарланған рөлін орындауларына мүмкіндік бермей аяқталды.

Қоғамдастықтар арасындағы қатынастар

Аракан аймағында V Force негізінен мұсылман рохинджалар, мау және буддалық аракан халқы арасындағы жергілікті қақтығысқа тартылды. Маулар V күшіне ең көп салым қосты, ал аракандықтар жапондықтарды қолдады, нәтижесінде 1942 жылы Аракан қырғыны болды және халықтар қоныс аударды. Одақтастар мен жапондықтар үш жыл бойы Маю түбегі үшін күрескен кезде, маулар аракандық қауымдастықтарына қарсы науқан жүргізді, көбінесе V Force ұсынған қару-жарақтарды пайдаланды. V Force-ты қорғау үшін, бұл қақтығыстың ресми саясаттың бөлігі емес екенін және аталған жағдайда болмауы мүмкін емес еді деуге болады.

Тиімділігі

Жалпы алғанда, V Force 1942 және 1943 жылдардағы тоқырау кезінде Үндістандағы одақтас әскерлерге пайдалы қорғаныс ұсынды. Ол дұшпанның байланыс желілеріне қарсы саботаж жасауды жоспарлаған мақсатына жете алмады, бірақ Лушай бригадасы тұрақты бөлімдердің көмегімен мұның мүмкін екенін көрсетті. Тұрақты құрама командирлері кейде V Force ұсынған ақпаратқа наразылық білдірді. Олардың бірі – IV корпустың командирі генерал-лейтенант Джеффри Скуонс. Имфал шайқасының қайнар кезінде жапондық күштердің келуіне қатысты ол былай деп жазды:

"Осы дивизияның немесе оның бөлімшелерінің ешқандай ескертусіз осы майданға келуі – жоғары барлау ұйымымыз үшін өте жаман көрсеткіш. Мен жақында осы құпия ұйымдарға жұмсалатын қаржы мен адам күшін қалай пайдалану керектігі туралы ұзақ хат жібердім, мен үшін олар ешқандай пайдалы нәтиже бермейді." Скуонс тек V Force туралы айтқан жоқ. Дегенмен, оның Имфалдағы бағыныштыларының бірі (Индияның 20-шы жаяу әскер дивизиясының командирі генерал-майор Дуглас Грейси) V Force-қа сенудің орнына, өзінің алдыңғы қатардағы күзетін қамтамасыз ету үшін ең жақсы батальонын (9/12-ші шекаралық күш полкі) таратып жіберді. Бірма науқанының көп бөлігінде одақтас құрама командирлері V Force сияқты ұйымдардан алынған мәліметтерді британдық офицер жеке өзі тексерген жағдайда ғана сенімді деп санады. V Force-қа сондай-ақ тұтқынға алынған құжаттармен жұмыс істеу үшін жапон тілінен аудармашылар мен аудармашылардың жетіспеуі де кедергі келтірді.

Үйренетін сабақтары

V Force Ұлыбританияның партизандық немесе жауынгерлік операцияларды жүргізуде белгілі бір принциптерді қалыптастырды, бұл принциптер Малайядағы төтенше жағдай сияқты кейінгі қақтығыстарда маңызды рөл атқарды. Жергілікті білімі бар "азаматтардың" ресми офицерлерге басшылық етуге құқығы бар екені қабылданды. Ең бастысы, V Force өз қызметін жүргізетін жергілікті халықтың жақсы ниеті мен адалдығына сүйенді және оны қамтамасыз ету үшін үлкен күш-жігер жұмсады.