Кіріспе

11-ші армия тобы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы басты британдық әскер күші болды. Аты жөнінен британдық құрама болғанымен, оған Британдық Үндістан армиясының, Британдық Африка елдерінен келген, сондай-ақ ұлттық Қытай және АҚШ әскерлерінің көптеген сарбаздары мен бөлімдері де кірді.

Құрылу

11-ші армия тобы 1943 жылғы қарашада жаңа құрылған Оңтүстік-Шығыс Азия командованиесінің (SEAC) құрлық әскерлерінің бас штабы ретінде жұмыс істеу үшін жандандырылды. 11-ші армия тобының қолбасшысы генерал Джордж Гиффорд болды, ол бұрын Батыс Африка командованиесінің бас қолбасшысы және Шығыс армиясының қолбасшысы (Үндістан Бас штабының бөлігі) қызметін атқарған. Бас штабы алғашқыда Нью-Делиде орналасты, кейін Сейлонның Канди қаласына көшірілді. Оның міндеттері жапондық күштерге қарсы операцияларды жүргізумен шектелді. Үндістан Бас штабы Үндістандағы армияны тылмен қамтамасыз ету және оқыту үшін жауапты болды, бірақ бас штабтың міндеттері мен (11-ші армия тобы құрылған алғашқы жылы) олардың жоспарлаушылары арасындағы келіспеушіліктер жиі кездесті. 11-ші армия тобының негізгі бағынышты құрамалары 14-ші армия (генерал Уильям Слимнің басшылығымен) және Цейлон армиясының командованиесі болды. Оңтүстік Үндістанда десанттық операцияларға дайындықтан өткен Үшінші XXXIII корпус, кейбір жағдайларда 11-ші армия тобының құрамына кірді. 11-ші армия тобының Бірмадағы бүкіл майдандағы барлық одақтас құрлық әскерлерін, соның ішінде Солтүстік ұрыс аймағы командованиесін (NCAC) біріктіруі логикалық көрінді, ол негізінен генерал Джозеф Стилвелл басқаратын Қытай Республикасы армиясының бөлімшелерінен тұрды. Стилвелл Қытай, Бірма және Үндістандағы АҚШ күштерінің ең жоғары шенді офицері болды. Стилвелл маңызды күштерді бақылады: NCAC бөлімшелері Ледодан (Үндістан) Миткинаға (Бірма) қарай Ледо жолының құрылысын қамтамасыз ету үшін ілгерілеуге тиіс болды, ал Стилвелл сонымен қатар Юньнаннан солтүстік-шығыстан Бірмаға қарай өрлеуге тиіс Қытай экспедициялық корпусына (CEA) қолбасшылық етті. Егер Стилвеллдің екі командованиесі 14-ші армиямен бірдей деңгейде 11-ші армия тобының бағынысында болса, онда шабуылдар армия тобы деңгейінде үйлестірілуі мүмкін еді. Стилвелл сонымен қатар SEAC Жоғарғы Бас қолбасшысының орынбасары болғандықтан және техникалық тұрғыдан Гиффардтан жоғары тұрғандықтан, бұл Стилвеллдің NCAC және CEA күштеріне күнделікті бақылауын тоқтатуын білдіретін еді. Алайда, Стилвелл бұл ұсыныстан бас тартты; ол және Гиффардтың мінездері өте әртүрлі болды және жалпы алғанда қарым-қатынастары жаман болды. Слим кейінірек сарказммен былай деді: "Стилвелл қарсылық көрсетуден қашқан жоқ. Стилвеллдің қарсылығын [Гиффардқа] оның көптеген одақтас, американдық және қытай кеңселерiнiң бiрiнен екiншiсiне ауыстыруы – мобильді шабуылдық қорғанысқа қатысты сабақ болды". Маунтбеттен ұйымдастырған отырыста мәселені шешу үшін Стилвелл басқа қатысушыларды таң қалдырып, NCAC және CEA-ға далада басшылық етуге дайын екенін, бірақ "Камаингке жеткенше генерал Слимнің операциялық бақылауына бағынуға дайынмын" деді. Де-факто, Слимнің уақытша орынбасары болып, Стилвелл SEAC командирінің орынбасары қызметін уақытша тоқтатуға келісті. Яғни, Слим 14-ші армияға қатысты Гиффардқа есеп беруді жалғастыратын болса, NCAC/CEA-ға қатысты тікелей Маунтбеттенге есеп беретін еді. Маунтбеттен осы уақытша командование құрылымын қабылдады. Іс жүзінде Слим Стилвеллмен жақсы жұмыс істей алатынын және "бұл логикаға қайшы командование жүйесі таңғаларлықтай жақсы жұмыс істегенін" байқады. Стилвеллдің күштері 1944 жылғы 20 мамырда Камаингке жеткеннен кейін келісім күшін жойды және Стилвелл қайтадан тек Маунтбеттеннен бұйрық алды.

Достасқан құрлық әскерлері Оңтүстік-Шығыс Азия

1944 жылғы 12 қарашада 11-ші армия тобының атауы Оңтүстік-Шығыс Азиядағы одақтас құрлық әскерлері (ALFSEA) деп өзгертілді. Генерал сэр Оливер Лиз Гиффардты қызметтен босатып, оның орнына келді. (Маунтбеттеннің штаб бастығы генерал-лейтенант Поуналл Лиздің тағайындалуы үшін біраз уақыттан бері тырысып келген, бірақ Лизді бірнеше ай бойы Сегізінші армия басшылығынан босату мүмкін болмады). Генерал Стилвелл 19 қазанда генерал-сиссимус Чан Кай-Шектің өтінішімен Вашингтонға қайтарылғаннан кейін Оңтүстік-Шығыс Азиядағы құрлық әскерлерінің басқару мәселелерінің көп бөлігі шешілді. Оның орнына NCAC және Үндістан-Бірма театрындағы АҚШ күштерінің (USFIBT) әкімшілік штабының командирі генерал-лейтенант Сұлтан тағайындалды. (Стилвеллдің басқа міндеттерін орындауға генерал-лейтенант Уедмейер Чан Кай-Шек штабының бастығы, ал генерал Уилер Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Жоғарғы Бас қолбасшының орынбасары болды). Қайта ұйымдастыру барысында NCAC тікелей ALFSEA-ға бағынышты болды, бірақ олар Чан Кай-Шек берген директиваларды да орындауға міндетті болды. Генерал-лейтенант Кристисон басқаратын XV корпус 14-ші армияның құрамынан шығарылып, тікелей ALFSEA-ға бағынды. Корпус Бирманың жағалауындағы Аракан провинциясындағы операцияларға жауапты болды және өз жеке байланыс және жабдықтау желілеріне ие болды. Слимнің басшылығындағы 14-ші армия ALFSEA-ның ең ірі бөлігі болып, Орталық Бирмаға басты шабуылды жасады. 1945 жылғы мамыр айында Рангун басып алынғаннан кейін, Бірмада Ұлыбританияның 12-ші армиясы құрылды және ALFSEA құрамына кірді. XV корпус Малайяны қайтару үшін амфибиялық операцияларды дайындап жатқан 14-ші армияның басшылығына қайта оралды. NCAC бұрын активті операцияларын тоқтатқан еді. Лиз қызметтен босатылып, оның орнына ALFSEA басшысы болып генерал Слим тағайындалды. 1945 жылғы тамызда Жапония бағынғаннан кейін ALFSEA жапондық әскерлерді қарусыздандыру және одақтас әскери тұтқындарды елдеріне қайтару үшін Малайяға, Голландтік Индонезияға, Таиландқа және Француз Индоқытайына әскерлерді орналастыруға жауапты болды. Бас кеңсе сол жылдың соңында жабылды.