Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстегі Мертир Тидфилдің жанындағы Доулейде орналасқан ірі темір және болат зауыты. 18 ғасырда құрылған, ол 20 ғасырдың соңына дейін жұмыс істеді, ал 19 ғасырда Ұлыбританиядағы ең ірі болат өндірушісі болды. Dowlais Ironworks 1865 жылы болат өндіру үшін Бессемер процесін лицензиялаған алғашқы кәсіпорын болды. Dowlais Ironworks Мертирдегі төрт маңызды темір зауытының бірі еді. Қалған үшеуі – Сайфартфа, Плимут және Пенидаррен темір зауыттары. 1936 жылы Доулейс VIII Эдуардтың тақтан бас тарту дағдарысына әкелген оқиғаларға қатысты, король болат зауытына сапар шегіп, "осы зауыт осы адамдарды осында әкелді. Оларды жұмысқа қайтару үшін бірдеңе жасау керек" деген мәлімдеме жасады, бұл саяси араласу деп есептелді. Болат зауыты 1987 жылы жабылды.
The Dowlais Ironworks was a major ironworks and steelworks located at Dowlais near Merthyr Tydfil, in Wales. Founded in the 18th century, it operated until the end of the 20th, at one time in the 19th century being the largest steel producer in the UK. Dowlais Ironworks were the first business to license the Bessemer process, using it to produce steel in 1865. Dowlais Ironworks was one of the four principal ironworks in Merthyr. The other three were Cyfarthfa, Plymouth, and Penydarren Ironworks. In 1936 Dowlais played a part in the events leading to the abdication crisis of Edward VIII, when the King visited the steelworks and was reported as saying that "these works brought these men here. Something must be done to get them back to work", a statement which was seen as political interference. The steelworks closed in 1987.
Басталуы (17591807)
1759 жылы 19 қыркүйекте кәсіпорын серіктестік ретінде құрылды. Бастапқыда Томас Льюис және Исаак Уилкинсонды қоса алғанда тоғыз серіктес болды. Серіктестіктің мақсаты:
The works was founded as a partnership on 19 September 1759. There were nine original partners including Thomas Lewis and Isaac Wilkinson. The purpose of the partnership was the:
Льюис серіктестікке пеш салуға және Доуле, Пантирвайн және Тор-и-Фанда темір кені, көмір және әктас кендерін өндіруге мүмкіндік беретін күрделі жалға алу жүйесін әкелді. Уилкинсон балқыту пештерін іске қосуға арналған патенттелген машинасымен қосылды. Басқа серіктестер капиталмен қатар, әртүрлі жалға алулар мен минералдық құқықтарды ұсынды. 1781 жылы Гест кәсіпорның 16 үлесінің 7-сін сатып алды және екінші пеш салынды. 1786 жылы Джон Гесттің орнын оның ұлы Томас Гест басты, ол күйеу баласы Уильям Тейттпен бірге Dowlais Iron Company компаниясын құрды. Гест көптеген жаңалықтар енгізіп, кәсіпорынның гүлденуіне ықпал етті.
Lewis brought to the partnership a complex system of leases that allowed the erection of a furnace and the right to mine iron ore, coal and limestone at Dowlais, Pantyrwayn and Tor y Fan. Wilkinson brought in his patented machine for blowing furnaces. The other partners brought in capital and various other leases and mineral rights. In 1781, Guest purchased 7 of the 16 shares in the works and a second furnace was built. In 1786, John Guest was succeeded by his son, Thomas Guest, who formed the Dowlais Iron Company with his son in law William Taitt. Guest introduced many innovations and the works prospered.
Джон Джозиа Гест дәуірі (18071852)
Томас Гест 1807 жылы қайтыс болды, ал оның ұлы Джон Джозиа Гест 1815 жылға қарай он алты акцияның тоғызына иелік етіп, жалғыз басқарушы болды. Оның ағасы Томас Ревел Гестке бір акция, ал қалған алтысына Уайндхам Льюис ие болды. Гест зауытты өнеркәсіптік революцияның алдыңғы қатарында құрды, сондай-ақ ғылымды өнеркәсіпке қолдануды дамытты, бұл зауыт 1819 жылы Майкл Фарадейдің келуімен құрметке бөленді. Гесттің басшылығымен және оның басқарушысы Джон Эванстың қатысуымен Доулестің темір зауыты "әлемдегі ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі" деген беделге ие болды. 1821 жылы зауыт әлемдегі алғашқы жолаушылар темір жолы – Стоктон мен Дарлингтон темір жолының рельстеріне темір жеткізді. Келесі үш онжылдық ішінде тез дамитын темір жол құрылысына барған сайын көп темір қажет болды. 1835–1836 жылдары Доулестің Берлин және Лейпциг темір жолы, Санкт-Петербург Паулофский темір жолы сияқты шетелдік тапсырыстары көп болды. 1835 жылы Гест инженер Г. Т. Кларкпен танысты. Екеуі де Тафф Вейл теміржолы жобасына қатысқан. 1850 жылы Кларк Томас Льюистің ұрпағы Энн Прайс Льюиске үйленді (1885 жылы қайтыс болды). Энннің ағасы сол жылы оның отбасының фирмадағы соңғы үлесін Гестке сатты.
Thomas Guest died in 1807 and his son John Josiah Guest became sole manager, by 1815 owning nine of the sixteen shares. His brother Thomas Revel Guest owned one and Whyndham Lewis, the remaining six. Guest established the works in the vanguard of the Industrial Revolution and the application of science to industry, the works being honoured by a visit from Michael Faraday in 1819. Under Guest's leadership, alongside his manager John Evans, the Dowlais Ironworks gained the reputation of being "one of the World's great industrial concerns". In 1821, the works supplied iron for the railway tracks of the Stockton and Darlington Railway, the world's first passenger railway. Over the next three decades, iron was needed in ever greater quantities to build the rapidly expanding railways. Dowlais had many foreign orders for railways in 1835–1836 such as the Berlin and Leipzig Railway and the St. Petersburg Pauloffsky Railway. Sometime during 1835, Guest made the acquaintance of engineer G. T. Clark. Both had been involved in the Taff Vale Railway. In 1850, Clark married Ann Price Lewis (died 1885), a descendant of Thomas Lewis. Ann's brother had sold her family's last remaining interests in the firm that year, to Guest.
Қайта құру Кларк және Менелай (1852 1899 ж.)
Джон Джозиа Гест 1852 жылы қайтыс болды, 1851 жылы жалғыз иесі болып, Доулестегі Сент-Джон шіркеуіне жерленді. Гест Кларк, оның жесірі леди Шарлотта Гест және Эдвард Диветтті орындаушылар мен сенімділер деп тағайындады. Леди Гест жесір күйінде жалғыз сенімді болды, бірақ 1855 жылы қайта тұрмысқа шығып, де-факто басқару Кларкқа өтті. Зауыс біраз уақыт бойы құлдырап, Кларк басқаруды жақсарту үшін шаралар қабылдады, Уильям Менелаусты бас менеджер етіп тағайындады. Екеуі тығыз жұмыс істеді және Доулесте қайтадан жаңару орталығы болды. Бессемер процесіне 1856 жылы лицензия берілді, бірақ алғашқы болатты өндіру үшін тоғыз жылдық егжей-тегжейлі жоспарлау және жобаны басқару қажет болды. Компания жаңа, тиімді өндіріс әдістерімен гүлденді, Консет темір компаниясы және Крупппен одақ құрды. 1863 жылы компания бизнес дағдарыстан қалпына келді, бірақ пайда тапқанмен, жаңа домна пешіне инвестиция салуға ақшасы болмады. Инвестицияға қаражаттың жоқтығын түсіндіру үшін менеджер компанияның қоры тым көп екенін көрсеткен салыстырмалы баланс есебін жасады. Осы жаңа қаржылық есептен бүгін қолданылатын ақша ағыны есебінің бастауы болды. 1860-шы жылдардың ортасына қарай Кларк жүргізген реформалар қайтадан пайдалылыққа әкелді. Кларк күнделікті басқаруды Менелаусқа жүктеді, оның сенімділігі 1864 жылы меншік Сэр Айвор Гестке өткенде аяқталды. Дегенмен, Кларк саясатты басқаруды жалғастырды, әсіресе Кардифф доктерінде жаңа зауыт салу және акционерлік компания құруға тыйым салды. 1897 жылы ол ресми түрде зейнетке шықты. 1912 жылы Ұлыбритания королі Георг V және королева Мэри Оңтүстік Уэльске сапар шегіп, темір зауытына ресми сапар жасады. Олар арнайы салынған көмір аркасынан кірді, ал болат аркасынан шықты. Сифарфа темір зауытынан айырмашылығы, Доулестегі зауыттың ерте болат өндірісіне көшуі оған 1930 жылдарға дейін өмір сүруге мүмкіндік берді. Алайда, негізінен Ұлы депрессияның салдарынан, 1936 жылы негізгі өндіріс тоқтатылды, компания 19 ғасырдың соңында Кардифф доктеріне жақын Шығыс Мурста жаңа темір және болат зауытын салған болатын.
John Josiah Guest died in 1852, having become sole owner in 1851, and was buried at St. John's church in Dowlais. Guest named Clark, his widow Lady Charlotte Guest and Edward Divett as executors and trustees. Lady Guest would be sole trustee while a widow but she remarried in 1855 and de facto control fell to Clark. The works had been, for a while, in some decline and Clark took rapid steps to improve management controls, bringing in William Menelaus as general manager. The pair worked closely together and Dowlais again became a centre of innovation. Though the Bessemer process was licensed in 1856, nine years of detailed planning and project management were needed before the first steel was produced. The company thrived with its new cost effective production methods, forming alliances with the Consett Iron Company and Krupp. In 1863, the Company had recovered from a business slump but had no cash to invest for a new blast furnace, despite having made a profit. To explain why there were no funds to invest, the manager made a new financial statement that was called a comparison balance sheet, which showed that the company was holding too much inventory. This new financial statement was the genesis of Cash Flow Statement that is used today. By the mid 1860s, Clark's reforms had born fruit in renewed profitability. Clark delegated day to day management to Menelaus, his trusteeship terminating in 1864 when ownership passed to Sir Ivor Guest. However, Clark continued to direct policy, in particular, building a new plant at the docks at Cardiff and vetoing a joint stock company. He formally retired in 1897. In 1912, King George V of the United Kingdom and Queen Mary made an official visit to the ironworks as part of a tour of south Wales. They entered through a specially constructed arch of coal, and left through an arch of steel. Unlike the Cyfarthfa Ironworks, the Dowlais Works' early conversion to steel production allowed it to survive into the 1930s. However, largely as a result of the Great Depression, the main works ceased production in 1936, the company having built a new iron and steel works at East Moors, adjacent to the docks at Cardiff in the late 19th century.
Король Эдуард VIII-нің сапары
1936 жылы 18 қарашада король Эдуард VIII Доулестің темір зауытына сапар жасады, ол сол кезде жабылып, мыңдаған адамды жұмыссыз қалдырған еді. Корольдің: «Осы жұмыстар осы адамдарды осында әкелді. Оларды қайта жұмысқа орналастыру үшін бірдеңе жасау керек» деген сөзі саяси араласу деп есептелді және Эдуард VIII-нің тақтан бас тарту дағдарысына себеп болды. Доулестегі темір құю және инженерлік жұмыстар, жергілікті халық арасында Джон Джозианың ұлының есімімен «Ифор жұмыстары» деп белгілі, 1945 жылдан кейін де жұмыс істей берді және жаңа мекемелер салынды.
On 18 November 1936 Dowlais Ironworks was visited by King Edward VIII, which at the time was closed, putting thousands out of work. The King was reported as saying that "these works brought these men here. Something must be done to get them back to work", a statement which was seen as political interference, and contributed to the Edward VIII abdication crisis. The iron foundry and engineering works in Dowlais, still known locally as the "Ifor Works" after John Josiah's son, continued to operate and new facilities were built after 1945.