Кіріспе

ұйым

Гуманистік қозғалыс – аргентиналық жазушы Марио Родригес Кобостың идеяларын ұстанатын және таратушы халықаралық еріктілер ұйымы. Бұл қозғалыстың идеологиясы Жаңа гуманизм, Универсалды гуманизм немесе жай ғана Силоизм деп аталады.

Силоизм идеологиясы

Силоның айтуынша, әдетте адамдар адамның құмарлықтарынан туындайтын "ішкі зорлық-зомбылық" күйінде өмір сүреді, бұл өз кезегінде басқаларды да зорлық-зомбылыққа ұшыратуы мүмкін. Бұл жерде қолданылған "зомбылық" термині тек физикалық зорлық-зомбылықты ғана емес, сонымен қатар, мысалы, "экономикалық зорлық-зомбылықты" – яғни, басқа адамдарды пайдалануды және оларға өмір сүру тәсілін таңуды да қамтиды. Әлемдегі азапты жеңу үшін, Сило әрбір адамның өз құштарлығын басандататын өзін-өзі өзгерту процесінен өтуі қажет деді. Сило өзін-өзі өзгертуге дейінгі күйді бір мысалмен түсіндіріп, оны ұйқыға теңеді және нағыз азаттыққа жету үшін өзін-өзі өзгерту қажет екенін айтты. Бұл өзін-өзі өзгерту, бостандыққа жеткендердің жетекшілігімен медитация арқылы жүзеге асырылады. Сило реформалар арқылы саяси өзгерістерге күмәндануды ескертті; Силоистік ойынша, барлық өзгеріс жеке тұлғадан басталуы керек. Шындығында, алғашқы Силоистер партиялық саясатқа қатысу идеясын қабылдамады, бірақ кейін олар бұл мәселені қайта қарастырып, көптеген елдерде Гуманистік партияны құрды. "H. ван Дорен" псевдонімімен Сило сол кездегі биліктегі коммунистік партия – Халықтық Бірлік партиясын капиталистік жүйені сақтап қалғаны үшін сынады, оның орнына жас және өзін-өзі өзгертуден өткен адамдар жетекшілік ететін "тотальді революцияны" ұсынды, бұл иерархиясыз либертариандық социализмге, яғни коммунистік қоғамға алып келер еді. Ертедегі Силоистерлер ерлер мен әйелдердің сексуалдық бостандығын тең дәрежеде қолдады, бірақ бұл толық азаттықтың бір бөлігі ретінде қарастырылды, өзіндік мақсат емес. Бұл гомосексуалдарды қабылдауды да қамтыды. Кейіннен Гуманистік партияны құрғаннан кейін, Силоистерлер гомосексуалдардың құқықтары, сондай-ақ аборт жасау құқығы мен ажырасуды заңдастыру үшін күресті. Олар сонымен қатар экологиялық тұрақтылықты және демократиялық институттарды жақтады. Силоизм Герберт Маркузе, Джордж Гурджиев, Эрих Фромм және Вильгельм Райхтың еңбектерінен, сондай-ақ анархизм философиясынан әсер алды.

Тарих

Гуманистік қозғалыстың бастауы Чилиде, негізінен Альенде президенттігі кезінде белсенді болған "Poder Joven" (Жас билік) деп аталатын топқа барып тіреледі. 1969 жылы Пунта-де-Вакаста Силоның "Қайғыны емдеу" деген сөйлемі маңызды оқиға болды, онда ол өзінің негізгі идеологиясын жариялады. "Poder Joven" ешқашан 300 адамнан аспаса да, Чилиде күшті ықпалы болды. Қоғамның қалған бөлігі бұл қозғалысқа жақсы қарамады. Коммунистік және оңшыл ақпарат құралдары "Poder Joven"ді қатты сынады. Коммунистік "El Siglo" газеті қозғалыстың "әулетті аудандардан" шыққандығын айта келіп, фашизммен байланысын болжады, ал оңшыл "El Mercurio" газеті радикалды "MIR" ұйымымен байланысын көрсетті. Дегенмен, екеуі де "Poder Joven"ді әдепсіз мінез-құлық көрсетуі үшін сынады, "El Siglo" оларды хиппилермен теңестірді, ал "El Mercurio" оның принциптері "барлық моральдық, діни және әлеуметтік нормаларға қайшы келеді" деді. "Poder Joven" мүшелері "Parra Ramona бригадасы" деп аталатын жастар тобынан қорқыту мен мазасыздыққа ұшырады. 1971 жылы "Poder Joven"нің алты мүшесі 14 ата-ана ұрлық туралы шағым түсіргеннен кейін тұтқындалды, себебі олардың балаларын қозғалысқа қосылу үшін үйден қашуға көндірген. Қашып кеткен жас қыздар үйлеріне оралғаннан кейін ата-аналар шағымдарын кері тартып алғандықтан, айыптаулар алынып тасталды. 1973 жылы Чилиде әскери хунта құрылғаннан кейін 38 силоист тұтқындалды, олардың 2-сі тоғыз ай түрмеде отырды, ал қалғандары босатылды. Әскери үкімет билікте болған жылдары "Poder Joven" мүшелері қуғынға ұшырады. Осы жағдайлар Силоисттердің өз идеологиясын халықаралық деңгейде таратуына себеп болды.

Халықаралық гуманистік партия

Гуманистік қозғалыс көптеген елдерде гуманистік партиялар құрды. 1989 жылы осы саяси партиялар "Хуманистік интернационал" деп аталатын консорциумға бірікті.

Сын-пікірлер мен құқықтық мәселелер

Village Voice газетінде Силоизм қозғалысын күмәнді ұйым ретінде бейнелеген мақала жарияланды, ал олардың "Жасыл болашақ" экологиялық партиясын құруы – "экологиялық қозғалыстың серпілісін өздеріне бағындыруға" жасалған тытырған әрекет болды.

Бұрынғы мүшелердің сын-пікірлері

Кейбір бұрынғы мүшелері Гуманистік қозғалысты "культ" деп сипаттайды. Бұрынғы мүше ДжейДи Снайдер бұл атаумен келіспейді және миды жуу мен қорлау туралы хабарларға күмән білдіреді. Ал бұрынғы мүше "Рекс Волунтас" псевдонімімен "Гуруым айтқан өтіріктер" атты кітап жазды, онда ол HM-де болған кезде екі мүшесінен сексуалдық шабуылға ұшырағанын мәлімдейді. Ол сондай-ақ ex silo.org деген веб-сайтты іске қосты, ол Силоизмге қарсы материалдарды жинақтауға арналған. Тағы бір сыншыл бұрынғы мүше – Боб фон Холдт, ол HM ішіндегі түрлі құжаттарды және оған қатысты газет мақалаларын цифрлық форматқа келтіріп, ex silo.org сайтында "Сан-Франциско файлдары" деген атпен жариялады. Ол сондай-ақ ex silo.org үшін HM-дегі тәжірибесі туралы есеп дайындады. Сол есепте ол, жаңа мүшелерді көптеп тартуға күшті ықылас болғанын, жасырын манипуляция тактикалары қолданылғанын, Сило мен оның сөздеріне ең жоғары құрмет көрсетілгенін және Силомен тікелей байланыс жасалғанын айтады.

Сот істері

Квебек гуманистік қозғалысы атынан бір мүше Voir газетін және нақты бір журналисті оларды "интернетті пайдаланатын секталар" тізіміне қосып жазғандары үшін сотқа шақырды. Журналист сот ісін жеңіп алды.