Родезийские африканские стрелки: История полка

Кіріспе

Родезия армиясының полкі

Родезиялық африкалық мылтықтар (RAR) Родезия армиясының полкі болды. RAR қатарына қара африкалықтар алынды, бірақ офицерлер көбінесе ақ нәсілді адамдардан тағайындалды. Полк 1940 жылдың мамыр айында Британ Оңтүстік Родезия колониясында құрылды. RAR ресми түрде Бірінші дүниежүзілік соғыста 1916 жылдан 1918 жылға дейін болған және Шығыс Африка кампаниясында шайқасқан Родезияның жергілікті полкінің (RNR) мұрагері деп жарияланды, сондай-ақ RNR-дің осы кампаниядағы ерліктеріне ие болды. RAR 1899 жылы құрылған Родезия полкінен кейін Родезия армиясының екінші ең көне полкі болды. RAR "жасыл" түсті форма киіп, бас киім ретінде кең қақпақты шляпа тақты.

RAR құрастыру

1940 жылдың мамыр айында RAR-дің бірінші командирі, майор FJ Wane ISO, бұрынғы RNR офицері, шақыру қағазында келесі бұйрықтарды алды: “Африкалық полк құрылады; сіз оған басшылық етесіз және полк Бороудейл жолында өз лагерін салуға кіріседі”. Британдық Оңтүстік Африка полициясының (BSAP) африкалық сержанттары, Аскари взводының африкалық сержанттарымен бірге, жаңа полкқа ауысып, жаңа ғарышкерлерді даярлау жұмысын бастады. Ғарышкерлерді іздеу туралы хабарлама жарияланды, көп ұзамай екі рота құрылып, таңертең негізгі жаттығулар мен қару-жарақпен таныстырылды, ал түстен кейін лагерь құрылысына кірісті. 1940 жылдың 19 шілдесінде үкімет шешімімен GN 374/1940 полк “колонияны қорғау, тәртіпті сақтау және министр белгілейтін басқа да міндеттерді орындауға” және ерекше айта келіңіз, “полк колония шегінен тыс жерлерде де жұмыс істеуге құқылы” деп белгіленді. Полктің белгісін жасау үшін үсыныстар қабылданды және 1940 жылдың тамыз айында таңдалған нұсқада матабеле соғыс қалқаны, оның үстінен матабеле assegai (ұрғышақ найза) және шона мусеве (қазу найзасы) бейнеленді, ал олардың үстіне тік кнобкиери орналастырылды. Дизайнның астына “Родезиялық Африкалық Мылтықтары” деген жазуы бар лента қойылды. 1940 жылдың 20 қыркүйегінде батальонның алғашқы полк сержанты тағайындалды. РСМ Леченда алғаш рет он жасында Сомалилендтегі KAR-де мүйіз тартқан. Бірінші дүниежүзілік соғыста, CSM болып, британдық позициясын мазалаған неміс күштеріне қарсы взводты жетектеп, оларды ығыстырғаны үшін Ерекше қызмет көрсеткендерге арналған медальмен марапатталды. Ол 12 адамнан тұратын шағын топпен бірге, азық-түлік қоймасын басып алуға асығысқан неміс күштеріне (ішінде үш пулемет) шабуыл жасағанда Әскери медальді иеленді. Ол бір пулеметті тұтқынға алып, содан кейін тоғыз неміс салдатын өлтірді. 1940 жылдан 1943 жылға дейін батальон қатарын толықтыру, жаттығу және кеңейту жұмыстарын жалғастырды. 1942 жылы әскерлер итальяндық соғыс тұтқындарын сүйемелдеу үшін Оңтүстік Африканың Дурбан қаласына жіберілді. Сонда “Sweet Banana” әні алғаш рет пайда болды және ол маңызды өзгерістерге ұшыраса да, Наталдағы жемістің көптігінен әсер алған “Мен сізге тәтті банан сатып алам” деген қосымшасын сақтап қалды.

In May 1940, the first commanding Officer of the RAR, Major FJ Wane ISO, a former RNR officer, received the following orders in his call up papers: "There will be an African regiment; you will command it and the regiment will build its own camp on the Borrowdale road." African NCOs from the British South Africa Police (BSAP), together with African NCOs from the Askari Platoon, were selected to transfer to the new regiment and begin the task of training the recruits. An advertisement was placed for recruits and, soon, two companies were formed and engaged in basic drill and weapons training in the mornings and building their camp in the afternoons. On 19 July 1940, by government notice GN 374/1940, the regiment was charged 'with the defence of the colony, the maintenance of order, and such duties as the minister may define' and, significantly, 'the regiment may be employed outside the colony'. Submissions were invited for the design of a badge and the final selection, issued in August 1940, depicted a Matabele war shield, crossed by a Matabele assegai (stabbing spear) and a Shona museve (digging spear), upon which was laid a vertical knobkierie. A scroll bearing the title 'Rhodesian African Rifles' was placed below the design. On 20 September 1940, the battalion's first Regimental Sergeant Major was appointed. RSM Lechenda had first seen service as a bugler, aged ten, in the KAR in Somaliland. During World War I, as a CSM, he had been awarded the Distinguished Conduct Medal for leading a platoon against a German force that had been harassing a British position and driving them off. He earned the Military Medal when, with a hastily gathered group of 12 men, he attacked a German force (including three machine guns) that was about to seize a rations dump. He captured one machine gun and, in a follow up, killed nine Germans. Through 1940 to 1943, the battalion continued to recruit, train, and expand to full strength. During 1942, troops were sent to the South African city of Durban to escort Italian prisoners of war. It was there that the Regimental song 'Sweet Banana' first began and, although it would evolve significantly, it would retain its chorus of 'I will buy you a sweet banana', influenced by the abundance of the fruit in Natal.

Малайзия

Жапонияның Малайзияны басып алуы кезінде, Малайзия коммунистері Малай халықтарының жапонға қарсы армиясының (MPAJA) туы астында британдықтармен одақтасты, британдықтар оларды қаруландырып, оқытты. Соғыстан кейін Малайзия Коммунистік партиясы және оның қарулы қанаты – Малайзия Ұлттық Азаттық Армиясы, Ұлыбританияның отаршылдық үкіметіне қарсы көтеріліс бастады, бұл оқиға Малайзиядағы Төтенше жағдай ретінде белгілі болды. Родезияның Малайзиядағы Төтенше жағдайға қатысуы 1951 жылы 100 адамдық Оңтүстік-Шығыс Азия еріктілерінің екі жылдық қызметімен басталды. 1956 жылдың 13 ақпанында RAR алдыңғы отряды Малайзияға ұшып, 1-ші Солтүстік Родезия полкімен және Фиджидің 1-ші жаяу әскер полкімен оқу және бағдарламалауды бастады, RAR оларды алмастыруға тиіс болды. Осы оқиғалар кезінде батальон Бейрадан HMT Empire Clyde кемесімен жол тартып, 26 сәуірде Сингапурға жетті. Одан кейін олар Жохордағы Қиыр Шығыс құрлық әскерлерінің оқу орталығына көшірілді, онда 99-шы Гуркха жаяу әскер бригадасының басқаруына өтті және алдыңғы отрядпен бағдарланды, соның ішінде алғаш рет тікұшақтармен оқытылды. Маусым айында орналасқан және взводтық «базалардан» жұмыс істейтін бөлімдер MNLA партизандарымен джунглиде күресуге тырысты, соғыс патрульдерін, ұзақ және қысқа мерзімді тықсыру операцияларын жүргізіп, іздерді табылғанда қадағалап, қысқа кездесулерде шектеулі жойылды. Бұл соғыс түрі Малайзиядағы бірде-бір бөлімге көп жойылған жау әкелмеді, бірақ қарқынды патрульдеу жауға үнемі қысым жасады және 1957 жылдың тамызында Малайзияның тәуелсіздігі берілуімен бірге көптеген MNLA партизандары басылып берді, соның нәтижесінде «Төтенше жағдай» аяқталды. 1958 жылдың ақпан айының басында батальон екі жылдық қызметін аяқтап, Сингапурдағы Ни Сунь транзиттік лагеріне көшті. Олар Бейра және Умтали арқылы Булавайоға қайтып келді, өздерінің казармаларының жоқтықтарында жақсарғанын көріп, оны құрметті полковнигінің атымен – Метуен лагері деп атады.

Родезия

Оңтүстік Родезияға оралу – жаттығуларға және «азаматтық билікке көмек көрсету» міндеттерін орындауға қайта оралуды білдірді: азаматтық тәртіпсіздіктерді бақылау, көбінесе BSAP-ты қолдау мақсатындағы тәртіпсіздіктерді бақылау түрінде. 1963 жылдың соңында Орталық Африка Федерациясы тарап, оның орнына Родезия, Замбия және Малави жеке мемлекеттерге айналды. RAR Родезия армиясының толық бағынысына көшті және оның орналасуы көбінесе Замбези аңғарының шекарасында, солтүстік елдерден келіп жатқан алғашқы ұлтшыл қозғалыстарға жауап ретінде жасалды. 1965 жылдың 11 қарашасында Родезияның Ұлыбританиядан бір жақты түрде тәуелсіздік жариялаған кезде африкалық ұлтшыл қозғалыс екі фракцияға бөлінді. Зимбабве Африка Ұлттық Одағы (ZANU) негізінен шона тайпасынан құралды, бастапқыда Ндабанинги Ситхоле басқарды, бірақ ақырында Роберт Мугабе басшылыққа келді, Қытай тарапынан қолдау алды және әскери қанаты кейін Зимбабве Африка Азаттық Армиясы (ZANLA) деп аталды. Зимбабве Африка Халық Одағы (ZAPU) негізінен ндебеле тайпасынан құралды, Джошуа Нкомо басқарды, Кеңес Одағы тарапынан қолдау алды және оның әскери қанаты Зимбабве Халық Революциялық Армиясы (ZIPRA) болды. 1966 жылдан бастап осы партизандық әскерлердің мүшелері (Малайядағыдай) CT деп белгілі болды. Олар жергілікті халықты ықпалға алу және үкіметті құлату мақсатымен Родезияға күшейтілген шабуылдар сериясын бастады. Бұл «Чимуренга» (Азаттық соғысы) деп аталды. Родезия қауіпсіздік күштерінің жауабы – армия, BSAP, әуе күштері, ішкі істер және басқа да тиісті қызметтердің бөлімшелерін біріктіретін Бірлескен Оперативтік Басқару (JOC) жүйесін құру және әр жеке шабуылды, топтағы бүлікшілердің барлығы анықталған кезде аяқталатын, атаулы «Операция» ретінде белгілеу болды. Кейін ел географиялық, атаулы Оперативтік Аймақтарға бөлінді, әрқайсысының өз JOC және кіші JOC-лары болды. RAR осы жүйе аясында 1980 жылдың ақпан айындағы Атысты тоқтатуға дейін «Буш соғысы» деп аталған соғыста қолданылды. Осы кезеңде полк бірден үш батальонға дейін кеңейтілді, 1RAR Булавайо маңында қалды, 2RAR 1975 жылы Форт-Виктория маңында, ал 3RAR 1979 жылы Умтали маңында құрылды. Шоу казармасы, полктік жаттығу орталығы Балла-Баллада құрылды және Родезия полкінің тәуелсіз роталары RAR-ға қосылды. Бұл – халыққа қарсы емес, халықпен бірге жүргізілетін қарсы көтеріліс (COIN) соғысы болды. Африкалық қауымдастықтың мүшелері ретінде Африкалық сарбаздар (AS) (1960 жылдары «Аскари» термині қолданудан шығарылды) жергілікті халықпен өте жақсы қарым-қатынас жасай білді, патрульде тікелей байланыста болды және бақылау бекетінен (OP) ауыл өмірінің белгілерін бақылады. RAR, жаяу әскер полкі ретінде, жауға қарсы жаяу әскердің COIN тактикасын қолданды: патрульдер, аңдып қалу, OP-лар, елді мекендерді қоршау және іздеу, партизандық лагерлерге немесе жасырынған жерлерге шабуылдар, іздеу және қадағалау. Бұл тактика Родезияда ішкі және Замбия мен Мозамбикте сыртқы деңгейде қолданылды. Барлық кәсіби бөлімшелер сияқты, Родезияның басқа қауіпсіздік күштерімен бірлесіп, олар жетілдірілді және дамытылды. Fireforce концепциясының дамуы осының ең маңызды мысалы болды. Тайпалық аймақтардағы жасырын операциялар CT топтарын анықтау үшін тиімді тактика болды, бірақ қиындық – оларды жою үшін күшті жеткілікті жылдам жинау болды. 1974 жылға қарай әскери-әуе күштерімен бірлесіп, армия осыған жауап ретінде Fireforce-ті әзірледі. Fireforce – тікұшақтардан және (1976 жылдан бастап) парашюттан түсірілген әскерлердің қарсылас тобын тік қоршауы, тікұшақтар мен қанатты ұшақтардан жерге қарай атыспен қолдау көрсету. OP-лармен бірге, олар Fireforce-ті нысанаға бағыттап, онымен байланыс жасады, бұл Буш соғысының ең тиімді тактикасы болып шықты. Родезия жеңіл жаяу әскері (RLI) және RAR Fireforce әскерлерінің көп бөлігін қамтамасыз етті. RAR батальонында бес ротаның ішінде әдетте бір рота Fireforce-та, үш рота OPs/аңдып қалуларда мақсаттарды іздеуде және бір рота R&R-де болады. Родезиядағы Буш соғысы кезінде RAR жүздеген сарбаздарын жоғалтты немесе тұтқынға алды, бірақ шығынсыз емес. 1967-1980 жылдар аралығында полк 200-ден астам сарбазын ұрыс кезінде, қызмет барысында немесе партизандар мен ұлтшыл жақтастар тарапынан өз үйлерінде өлтірілгендерінен жоғалтты. UDI кезеңінде мыңдаған қара нәсілді сарбаздардың Родезия армиясына ерікті түрде келіп қызмет еткенінің парадоксы зерттеушілер тарапынан аталып өтті. Кейбіреулер бұл әскерлер адалдығымен және тиімді күрескендіктерімен, жолдастары мен полкіне деген адалдығымен және әскери кәсібилігімен байланысты болғанын айтады.

Returning to Southern Rhodesia meant a return to training and to 'duties in aid of the civil power': control of civil unrest, often in the form of riot control in support of the BSAP. At the end of 1963, the Central African Federation broke up to be replaced by the separate nations of Rhodesia, Zambia and Malawi. The RAR came under sole command of the Rhodesian Army and its deployments were
mostly made along its Zambezi Valley border in response to the first nationalist rumblings emanating from countries to the north. By the time of the Unilateral Declaration of Independence (UDI) by Rhodesia from Britain, on 11 November 1965, the African nationalist movement as it affected Rhodesia had split into two factions. The Zimbabwe African National Union (ZANU) was mainly Shona, led initially by Ndabaningi Sithole but ultimately by Robert Mugabe, supported by China and with a military wing known later as the Zimbabwe African Liberation Army (ZANLA). The Zimbabwe African People's Union (ZAPU) was mainly Ndebele, led by Joshua Nkomo, supported by the Soviet Union and its military wing was the Zimbabwe People's Revolutionary Army (ZIPRA). Beginning in 1966, members of these guerrilla armies, known (as in Malaya) as CTs, began an escalating series of incursions into Rhodesia with the aim of subverting the local population and overthrowing the government. This was known as Chimurenga (Liberation War). The Rhodesian Security Forces' response was to establish a Joint Operational Command (JOC) system incorporating elements of the Army, BSAP, Air Force, Internal Affairs and other relevant services and to define each separate incursion as a named 'Operation' that concluded when the insurgents in the group were all accounted for. Later, the country was divided into geographical, named Operational Areas each with its own JOC and sub JOCs. The RAR was deployed under this system throughout what came to be known as the 'Bush War' until the Ceasefire of February 1980. During this time, the regiment expanded from one to three battalions, with 1RAR remaining near Bulawayo, 2RAR established near Fort Victoria in 1975 and 3RAR near Umtali in 1979. Shaw
Barracks, a regimental training depot, was established at Balla Balla and the Independent Companies of the Rhodesia Regiment were incorporated into the RAR. This was a Counter Insurgency (COIN) war, to be fought with the people, not against them. As members of the African community, the African Soldiers (AS) (the term Askari was dropped during
the 1960s) were very adept at interacting with the local people, both in direct contact with them on patrol and by observing the signs of village life from an Observation Post (OP). The RAR, as an infantry regiment, employed infantry COIN tactics against its enemy: patrols, ambushing, OPs, cordon and searches of habitation, attacks on located guerrilla camps or hides, tracking and follow up. These tactics were used both internally in Rhodesia and externally in Zambia and Mozambique. As with all professional units, and in collaboration with other Rhodesian Security Force services, these were refined and evolved. The evolution of the Fireforce concept was the most significant example of that. Covert OPs of tribal areas were an effective tactic for sighting CT groups but the challenge lay in concentrating force onto the sighting sufficiently rapidly to destroy them. In conjunction with the Air Force, the Army had, by 1974, developed Fireforce as a response to this. Fireforce involved the vertical envelopment of an enemy group by troops deployed from helicopters and (from 1976
onwards) by parachute, supported by air to ground fire from helicopters and fixed wing aircraft. Combined with OPs, who located and talked the Fire Force onto targets, they would prove the most
effective tactic of the Bush War. The Rhodesian Light Infantry (RLI) and the RAR provided most of the Fireforce troops. Within an RAR battalion, of the five companies, the pattern was very frequently for one company to be on Fireforce, three on OPs/ambushes looking for targets and one on R&R at any one time. Many hundreds of soldiers were killed or captured by the RAR during the Bush War in Rhodesia but not without loss. Between 1967 and 1980 the regiment lost over 200 soldiers killed in action, killed on active service or assassinated in their homes by guerrillas and supporters of the nationalist cause. The seeming paradox that thousands of black soldiers volunteered for and served in the Rhodesian Army during the UDI period has been noted by scholars. Some have argued that these troops, who fought steadfastly and effectively, were motivated by loyalty to their comrades and regiments, alongside a strong sense of military professionalism.

Ұйым

RAR-дің үш қатарлы батальонының әрқайсысы төрт мылтық ротасынан және 81 мм миномет взводы, 60 мм миномет взводы, 106 мм зеңбірексіз мылтықтармен жабдықталған танкке қарсы взвод, барлау (із кесуші) взводы және шабуылдық инженерлік взводтан құралған қолдау ротасынан тұрды.

Қарулар

Родезия Буш соғысы кезінде RAR солдатының стандартты қаруы FN (Fabrique Nationale) FAL, бельгиялық 7,62 мм шабуылды мылтығы және FN MAG, Бельгияда FN компаниясы өндірген 7,62 мм жалпы мақсаттағы пулемет болды.