Кіріспе

Византиялық әскери шен
Друнгарий (дрungarius, грекше δρουγγάριος), сондай-ақ друнгариос деп те жазылады, кейде ағылшын тілінде Друнгарий деп аталады, бұл соңғы Рим және Византия империяларындағы әскери шен, друнгос деп аталатын әскер құралының командирінің лауазымын білдіреді.

Рим және Византия әскерлері

Латын тілінде сөйлейтіндер 4 ғасырдың басында галлик немесе герман тілінен алынған drungus сөзін қабылдады. 6 ғасырдың соңында император Морис (582–602 жылдары билеген) өзінің «Strategikon» еңбегінде droungos сөзін нақты бір тактикалық құралымды, көбінесе атты әскерді білдіру үшін қолданды, бірақ бұл ретте «топтастыру, бөлім» деген жалпы мағынасын да сақтады. Droungarios (грекше: δρουγγάριος) термині 7 ғасырдың басына дейін жазбада кездеспейді, бірақ одан бұрын бейресми немесе ресми емес атау ретінде қолданылған болуы мүмкін. Офис және тиісті бөлім бастапқыда жағдайда жасалған құралымдарға қатысты болған сияқты, бірақ 7 ғасырдың басында, Шығыс Рим армиясының көп бөлігі сияқты, олар да ресмилендірілді. Жаңа әскери-әкімшілік жүйедегі әрбір ірі бөлім, тема (грекше: θέμα) деп аталатын, одан әрі турмайларға бөлінді. Әрбір турма морай (грекше: μοίραι) немесе дронгойға бөлінді. Олар өз кезегінде бірнеше бандадан құралды. Осылайша, әр моира немесе дронго қазіргі заманғы полк немесе бригаданың аналогы болды, бастапқыда шамамен 1000 адамнан тұратын (сондықтан оны хилиархия деп те атады), бірақ кейде 3000 адамға дейін жететін. Император Лев VI Дана (886–912 жылдары билеген) жаңа, кіші темалар үшін 400 адамнан тұратын дронгойлар құрғаны туралы мәлімделген. Дроунгарий шені гипатостан вестеторға дейінгі ауқымдағы ілеспе сот атағына ие болған ең төменгі әскери шендердің бірі болды.

Күзеттің суға батып кеткендері

Вигла элиталық полкінің (тагматтардың бірі) командирі droungarios tēs viglēs (δρουγγάριος τῆς βίγλης) шеніне ие болды. Бұл лауазым туралы алғашқы мәлімет 791 жылы кездеседі. Вигла полкі Византия императорының жорықтары кезінде оны күзетуге жауапты болды. Византия императорына тым жақын болуы себепті, бұл лауазым өте маңызды болды және 10-11 ғасырларда оны көптеген көрнекті аристократиялық отбасылар иеленді. 1030 жылға таяу бұл лауазым маңызды сот функцияларын да қабылдады, өйткені оның иесі император сарайының жанындағы "Жабық ипподромда" орналасқан Вейлон император сотының төрағасы болды. Бұл қызмет Византия империясының құлауына дейін сақталды. Атаққа "мегас" ("үлкен") префиксі қосылды, бұл Комнендер дәуірінде оның иелері, Андроник Каматер сияқты тұлғалар, Византия императорының сенімді кеңесшілерінің бірі болғандығын көрсетеді.

Византия теңіз флоты

Дроунгарий дәрежесі Византия теңіз флотында да адмиралдарды белгілеу үшін қолданылған. Droungarios tou [basilikou] ploïmou (δρουγγάριος τοῦ [βασιλικοῦ] πλοΐμου) – Константинополь және оның төңірегіндегі орталық Император флотының қолбасшысы. Облыстық ("тематикалық") флоттарға да дроунгарий (кейіннен ол стратегия дәрежесімен алмастырылды) басшылық етті, оның атағына өзі басқарған теманың аты қосылды, мысалы, droungarios tōn Kibyrrhaiōtōn (δρουγγάριος τῶν Κιβυρραιωτῶν, Кибирреот темасының бағынышты адмиралдарының бірі). Droungarios tou ploïmou лауазымы алғаш рет шамамен 842 жылғы Тактикон Успенскийде кездеседі, ал оның нақты құрылған күні белгісіз. Императорлық флоттың дроунгарийлері 11 ғасырда мегас дроунгарий [tou stolou] ("Флоттың ұлы дроунгарийі") дәрежесіне көтерілді, ол 1090 жылдарға дейін бүкіл Византия флотының бас қолбасшысы болды, содан кейін оның орнын мегас дукс басты. Флоттың мегас-дроунгарий лауазымы Византия империясы құлағанға дейін бағынышты қызметте сақталды. Дроунгарокомес (гр. δρουγγαροκόμης) деген де лауазым болған, ол соғыс кемелерінің эскадрильясына басшылық ететін графты (коместі) білдіреді.