«Желі» фильмінен Говард Бил: Ашулы Пайғамбардың Тарихы

Кіріспе

Говард Бил – «Network» (1976) фильміндегі құрастырылған кейіпкер және оның басты кейіпкерлерінің бірі. Осы рөлі үшін Питер Финч қарымта «Оскар» сыйлығына ие болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Network телеарнасында UBS Evening News телеарнасының жүргізушісі Бил әлемдегі әлеуметтік дерттер мен бұзылыстың салдарына қабылануға күреседі. Оның продюсерлері оны жоғары рейтинг үшін пайдаланады және оған кейбір, әсіресе жаңалықтар бөлімінің президенті және жақын досы Макс Шумахер (Уильям Холден) қажет деп санайтын психиатриялық көмек көрсетуден жалтарды. 1950 жылы UBS-те мансабын бастаған, ұзақ жылдар бойы құрметке ие болған Билдің рейтингтері 1969 жылы ақырындап төмендеуді бастады. 1970 жылы әйелі қайтыс болды, ол жалғыздыққа берілді және көп ішімдік ішуге көшті. 1975 жылдың қыркүйегінде UBS желісі оны жұмыстан шығаруды шешті, бұл оны әлемде өзіне ештеңе қалмағанын сезіндіріп, ішімдікке құмарлығын күшейтті. Бильдің "Ауа толқынының ақылсыз пайғамбары" ретіндегі мансабы екі апталық хабарламадан кейін, бүкіл елде теледидарда өзін-өзі өлтіру туралы жартылай әзілдік ұсынысынан басталады. Кейіннен ол көрермендерден кешірім сұрап, "бұл сөздердің мәнісі қалмады" дейді. Көрермендер оған жағымды жауап береді және желі продюсері Диана Кристенсен (Фей Дунавей) оны "ашулы адам" жаңалықтар жүргізушісі ретінде пайдалануды қалайды. Шумахер Кристенсеннің қиын жағдайдағы досын пайдаланып жатқанын сезінеді, бірақ Бил "ашулы адам" рөлін қуана қабылдайды. Оның ашулы сөздері Американы құлдырап бара жатқан ел ретінде көрсетеді, ол 1973-74 жылдардағы араб мұнай дағдарысынан туған "төмендеу" (рецессия), ОПЕК, қылмыстың өсуі, дәстүрлі құндылықтардың жоғалуы және басқа да қазіргі заманғы мәселелер туралы айтады. Биль оның айқайлауын мистикалық байланысы бар, жоғары табиғаттан тыс күш жетеледі деп айтқан дауысы бағыттайды, бірақ Шумахер оның ақыл-есінен айырылып бара жатқанына сенеді. Алайда, Кристенсеннің ынталандыруымен UBS басшылары оның әлемнің жағдайы туралы ашулы сөздерін, әсіресе "Мен тозақтан келгендей ашулымын және бұдан былай осыған шыдамаймын!" деп қайталап айтқанда, телеарнаның рейтингін жаңартады. Оған өз шоуы беріледі, онда ол қалағанын айта алады, ал шоу АҚШ-тағы бірінші шоуға айналады. Биль оны мазалап жатқан мәселе туралы айқайлап, есінен аяқтанды. Бір кезде ол теледидардың ешқашан іске аспайтын қиялдарды сататын "іллюзия" екенін айтады. Өкінішке орай, ол CCA компаниясының Сауд Арабиясындағы бизнес мүдделерімен байланысын ашады. 1973-74 жылдардағы араб мұнай бойкоты кезінде Сауд Арабиясы АҚШ-та танымал болмағандықтан, Биль Сауд үйі Америка Құрама Штаттарын сатып алып жатыр деп айыптайды және өзінің көрермендерінен Ақ үйге Саудтықтардың сатып алуынан АҚШ-ты құтқару үшін телеграммалар жіберуді талап етеді. Артур Дженсен, CCA төрағасы және бас акционері (Нед Битти ойнады), Бильге ақша – жалғыз нағыз құдай екенін қатты түсіндіреді, содан кейін Биль өзінің хабарларын толығымен өзгертеді. Бұрын ол адамдардың өміріне мән мен мағына бар екенін айтса, Дженсенмен кездесуден кейін ол керісінше айтады. Биль өзінің көрермендеріне америкалықтар ақыл-ой мен сезімі жоқ "гуманоидтарға" айналып бара жатқанын айтады, ең бай мемлекет ретінде Америка Құрама Штаттары осы деградация процесінде ең озық мемлекет екенін айтады, ол бүкіл адамзаттың тағдыры болады деп болжайды. Оның рейтингісі төмендейді, бірақ Дженсен оны жалғастыруға бұйырады; желі басшылары оны өлтіруді бұйырады. Фильм оның ұлттық теледидарда өлтірілуімен аяқталады; дауыс оны "нағыз рейтингісі нашар болғандықтан өлтірілген алғашқы адам" деп жариялайды.

In Network, Beale, the anchorman for the UBS Evening News, struggles to accept the ramifications of the social ailments and depravity existing in the world. His producers exploit him for high ratings and avoid giving him the psychiatric assistance that some, especially news division president and his best friend, Max Schumacher (William Holden), think he needs. Beale, a long standing and respected anchorman who began his career at UBS in 1950, saw his ratings begin a slow but steady decline in 1969. In 1970, his wife died and he became lonely, causing him to drink heavily. In September 1975, the UBS network decided to fire him, leading him to engage in binge drinking as he feels there is nothing left for him in the world. Beale's career as "The Mad Prophet of the Airwaves" is sparked by his half joking offer, after receiving his two weeks' notice, to kill himself on nationwide TV. He subsequently apologizes to his viewers, telling them he "ran out of bullshit." Viewers respond positively and the network producer Diana Christensen (Faye Dunaway) wants him to serve as an "angry man" news anchorman. Schumacher feels that Christensen is exploiting his troubled friend, but Beale happily embraces the role of the "angry man". His foul mouthed tirades feature a dark vision of America as a nation in decline as he speaks about the "depression" (i. e the recession caused by the Arab oil shock of 1973 74), OPEC, rising crime, the collapse of traditional values and other contemporary issues. Beale believes his ranting is guided by a voice in his head, talking of having some mystical connection to some sort of higher supernatural power, but Schumacher believes he is losing his mind. However, encouraged by Christensen, the executives at UBS decide that his unhinged ranting about the state of the world, especially when he repeatedly shouts "I'm as mad as hell and I'm not going to take this anymore! ", will revive ratings at the struggling network. He is given his own show where he can say whatever he likes, and the carnivalesque show becomes the number one show in the United States. Beale shouts about whatever issue of the moment is agitating him until he passes out. At one point, he rants about how television is an "illusion" that peddles fantasies that can never be realized. Unfortunately for the network, he exposes the ties between CCA, the corporation that owns the network, and business interests in Saudi Arabia. At a time when Saudi Arabia was unpopular in the United States owing to the Arab oil boycott of 1973 74, Beale charges that the House of Saud is buying up the United States and demands his audience send telegrams to the White House to save the United States from being bought up by the Saudis. Arthur Jensen, CCA chairman and chief stockholder (played by Ned Beatty), thunderously explains to Beale his belief that money is the only true god, whereupon Beale completely turns his message around before, he told people their lives had value and meaning, but after his meeting with Jensen, he says the opposite. Beale tells his viewers that Americans are degenerating into "humanoids" devoid of intellect and feelings, saying that as the wealthiest nation, the United States is the nation most advanced in undergoing this process of degeneration which he predicts will ultimately be the fate of all humanity. His ratings drop, but Jensen orders him kept on; network executives order him to be assassinated. The film concludes with his murder on national television; a voiceover proclaims him "the first known instance of a man who was killed because he had lousy ratings."

Бейімделулер

2017 жылғы сахналық қойылымда Билдің рөлін Лондонның Ұлттық театрындағы қойылымда Брайан Кранстон сомдады. Кейін бұл пьеса Нью-Йорктегі Бродвейге көшті. Қойылым сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Кранстонның ойнаған рөлі ерекше мақтауға ие болды және ол бірнеше сыйлықты жеңіп алды, соның ішінде "Ойындағы ең үздік актер" номинациясы бойынша Тони сыйлығын.

Қабылдау

Бильдің көк түсті плащ киген, шашы басына жабысқан, жаңалықтар ортасында тұрып, "Мен ашудан қатты қызып кеттім, енді бұған төзе алмаймын!" дегені кино тарихындағы ең әйгілі сахналардың бірі ретінде жиі тізіледі. Ал осы сөз 2005 жылы Америка кино институтының "100 ең ұлы американдық кино цитатасы" тізімінде 19-орынды иеленді. Оның кейіпкері "бібліялық пайғамбардың қалыпты анықтамасына сай" деп сипатталған.