Императорлық Константинополь университеті: 425-те негізі қаланған, Византия білімі мен құқығының ортасы. Тарихы, бөлімдері, әйелдердің білімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жойылған Шығыс Рим университеті, 1922/1930 жылдарға дейін Осман империясы кезеңінде құрылған және бүгінге дейін жұмыс істеп келе жатқан университет атауы – Константинополь императорлық университеті, кейде Магнаура сарайының университеті (Πανδιδακτήριον τῆς Μαγναύρας) деп белгілі. Бұл Шығыс Римнің білім беру мекемесі болды, оның ұйымдық тарихы 425 жылға дейін жетеді, осы жылы император Феодосий II Пандидактерионды құрған. Пандидактерион 1046 жылы Константин IX Мономах тарапынан қайта құрылды, ол Заң (Διδασκαλεῖον τῶν Νόμων) және Философия (Γυμνάσιον) факультеттерін ашты. Сол кезде Константинополь қаласында түрлі экономикалық мектептер, колледждер, политехникалық институттар, кітапханалар және көркем өнер академиялары да жұмыс істеді.
Defunct Eastern Roman university
pre 1922/1930 name of a university founded in the Ottoman Empire era and still operating today
The Imperial University of Constantinople, sometimes known as the University of the Palace Hall of Magnaura (Πανδιδακτήριον τῆς Μαγναύρας), was an Eastern Roman educational institution that could trace its corporate origins to 425 AD, when the emperor Theodosius II founded the Pandidacterium
The Pandidakterion was refounded in 1046 by Constantine IX Monomachos who created the Departments of Law (Διδασκαλεῖον τῶν Νόμων) and Philosophy (Γυμνάσιον). At the time various economic schools, colleges, polytechnics, libraries and fine arts academies also operated in the city of Constantinople.
Тарих
Византия қоғамы жалпы алғанда білімді болды. Бастауыш білім кеңінен қолжетімді болды, кейде тіпті ауылдық деңгейде де, және сол дәуір үшін ерекше жайт ретінде, екі жынысқа да берілді. Мәдениетке әйелдердің қатысуы жоғары болды. Оқу-білім Константинопольде ғана емес, Антиохия және Александрия сияқты ірі қалалардағы білім ошақтарында да дамыды. Алғашқы мектеп, Пандидактерион, 425 жылы император Феодосий II Константинопольдің Капитолийінде 31 орынмен құрылды: грек және латын грамматикасы үшін 10 орыннан; заң үшін екі; философия үшін бір; және риторика үшін сегіз орын, олардың бесеуі грек тілінде, ал үшеуі латын тілінде оқытылды. Пандидактерионның жалғыз мақсаты – мемлекеттік басқару үшін мемлекеттік қызметкерлерді даярлау болды. Көптеген студенттер үшін жоғары білімнің негізгі мазмұны риторика, философия және құқықтан тұрды, мақсаты – мемлекеттік және шіркеудің бюрократиялық қызметтеріне қабілетті, білімді кадрларды дайындау болды. Осы тұрғыдан алғанда, университет теологиялық мектептердің секулярлы баламасы болды. Университет Платонизм және Аристотелизмнің философиялық дәстүрін сақтап, дамытты, ал біріншісі ең ұзақ сақталған Платон мектебі болды, ол 15 ғасырға дейін шамамен екі мың жылға жуық уақыт бойы жұмыс істеді. Магнаура мектебі 9 ғасырда құрылды, бірақ ұзаққа созылмады, ал 11 ғасырда Капитолий мектебінде философия және құқық мектептері ашылды. 1204 жылғы латын жаулап алумен құлдырау кезеңі басталды, бірақ университет 1453 жылы Константинополь құлағанға дейін шіркеу басқаруындағы секулярлы емес мекеме ретінде сақталды және Фанар грек православ колледжі ретінде қайта құрылды. Қаланың негізгі университеті Мехмед II қаланы жаулап алғаннан кейін құрылған медресеге (қазіргі Стамбул университеті) айналды. Бұл екі мекеме де бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Университеттің лекторы Маттайос Камариотис 1454 жылы құрылған Фанар грек православ колледжінің алғашқы директоры болды.
Byzantine society on the whole was an educated one. Primary education was widely available, sometimes even at village level and uniquely in that era for both sexes. Female participation in culture was high. Scholarship was fostered not only in Constantinople but also in institutions operated in such major cities as Antioch and Alexandria. The original school, named Pandidakterion, was founded in 425 by Emperor Theodosius II in the Capitolium of Constantinople with 31 chairs: 10 each for Greek and Latin grammar; two for law; one for philosophy; and eight chairs for rhetoric, with five taught in Greek and three in Latin. The sole purpose of the Pandidakterion was to educate civil servants for the administration of the state. The main content of higher education for most students was rhetoric, philosophy and law with the aim of producing competent, learned personnel to staff the bureaucratic postings of state and church. In this sense the university was the secular equivalent of the Theological Schools. The university maintained an active philosophical tradition of Platonism and Aristotelianism, with the former being the longest unbroken Platonic school, running for close to two millennia until the 15th century. The School of Magnaura was founded in the 9th century but did not last very long, and in the 11th new schools of philosophy and law were established at the Capitol School. The period of decline began with the Latin conquest of 1204 although the university survived as a non secular institution under Church management until the Fall of Constantinople in 1453, and was refounded as the Phanar Greek Orthodox College. The primary University of the city became a madrasa (now Istanbul University), established by Mehmet II following the conquest of the city. Both of these institutions are still operational today. Matthaios Kamariotis, lecturer of the university, became the first director of Phanar Greek Orthodox College, which was established in 1454.
Мәртебе
1046 жылы қайта құрылған Пандидактерион, қазіргі заманғы университеттер сияқты, көптеген оқу салаларында кафедралары бар жоғары білім беру мекемесі болғандықтан, көбінесе "университет" деп танылады. Алайда, кейбір ғалымдар оның Батыс Еуропаның ортағасырлық университеттеріне тән корпоративтік құрылымы болмағандықтан "университет" емес деп санайды. Бұл университеттер өздерін магистрлер мен студенттер қауымдастығы ретінде таныстырып, латын тіліндегі *universitas magistrorum et scholarium* терминін қолданған. Дегенмен, *Dictionnaire encyclopédique du Moyen Âge* 425 жылы құрылған Пандидактерионды да "университеттік мекеме" деп атайды.
The Pandidakterion refounded in 1046 is generally recognized as a "university" in that it was, like modern universities, an institution of higher learning with chairs in many fields of study, but some scholars have argued that it was not a "university" because it lacked the corporative structure of the medieval universities of Western Europe, which used the Latin term universitas magistrorum et scholarium for the communities of masters and students that came to define the institutional character of European universities. Nonetheless, the Dictionnaire encyclopédique du Moyen Âge also identifies the Pandidakterion founded in 425 as a "university institution".