Кіріспе

1940-жылдардың екі орындық әскери тікұшағы

Сикорский R-4 – Игорь Сикорский жобалаған екі орындық тікұшақ. Ол бір үш қанатты бас ротормен және радиальды қозғалтқышпен жабдықталған. R-4 әлемдегі алғашқы ірі көлемде сериялық өндіріспен шығарылған тікұшақ және АҚШ Әскери-әуе күштері, АҚШ Әскери-теңіз күштері, АҚШ Жағалау күзеті және Ұлыбритания Корольдік әуе күштері мен Корольдік теңіз күштері қолданған алғашқы тікұшақ болды. АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Жағалау күзеті қызметінде бұл тікұшақ Sikorsky HNS-1 деп аталды. Британдықтар оны "Hoverfly" деп атады.

Даму

VS 316 – 1940 жылы Игорь Сикорский ойлап тапқан және көпшілікке танымал болған эксперименталды VS 300 тікұшағынан жасалды. VS 316, АҚШ Әскери-әуе күштерінің "Роторафтер" сериясы бойынша XR 4 деп белгіленді. XR-4 алғаш рет 1942 жылдың 14 қаңтарында ұшып, 1942 жылдың 30 мамырында армия қабылдауына ие болды. XR 4 бұрынғы тікұшақтардың биіктік, жылдамдық және ұшу уақыты бойынша барлық рекордтарын арттырып көрсетті. XR 4, Коннектикут штатының Бриджпорт қаласынан Огайо штатының Райт Филд әскери базасына дейін 761 миль (1225 км) қашықтықты қамтитын ұшуды сәтті аяқтады, 12 000 фут (3658 м) биіктікте тікұшақ үшін жаңа рекорд орнатты, сонымен қатар ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізіп, ірі апатсыз 100 сағат ұшты. Британдық Әскери-теңіз министрлігі VS 300 туралы мәлімет алғаннан кейін, "Empire Mersey" кемесін қону платформасымен жабдықтап, АҚШ Тәуелсіздік флотының кемелердегі автогиро тәжірибесін көрсету үшін пайдаланды. 1942 жылы U-дененің шабуылынан зардап шеккеннен кейін, "Empire Mersey" кемесі "SS Daghestan" кемесімен ауыстырылды. "Daghestan" кемесіндегі алғашқы қону сынақтары 1944 жылы жүргізілді.

Пайдалану тарихы

1944 жылдың қаңтарында USS Turner кемесінің жарылып, суға батқаннан кейін, АҚШ Жағалау күзетінің командирі Фрэнк Эриксон Нью-Йорк қаласынан зардап шеккендерге қажетті қан плазмасын жеткізген Sikorsky R 4 тікұшағымен алғашқы құтқару операциясын жүргізді. 1944 жылдың 22-23 сәуірінде 1-ші Әуе командалық тобының АҚШ армиясының лейтенанты Картер Харман Қытай-Бірма-Үндістан театрында YR 4B тікұшағын пайдалана отырып, алғашқы жауынгерлік құтқаруды жүзеге асырды. Биіктік, ылғалдылық жоғары болғанымен және тек бір жолаушыға арналған сыйымдылығына қарамастан, Харман апатқа ұшқан байланыс ұшағының пилотын және оның үш британдық сарбазын бірден екілеп құтқарып алды. 1945 жылдың 22-23 қаңтарында R 4 тікұшағының тағы бір құтқару операциясы жанармай құю үшін бірнеше аялдама жасауды және биіктігі шамамен 3000 метр болатын таулар арасындағы өткелдерден өтуді қамтыды, содан кейін 1400 метр биіктікте орналасқан метеостанцияға жетті. Қалыптыдан жоғары биіктік болғандықтан, тікұшақтың көтерілуі үшін 6,1 метрлік (20 фут) төмен түсу қажет болды. R 4 тікұшағы Бірма мен Қытайда құтқару жұмыстарымен қатар, Оңтүстік Тынық мұхитындағы жүзбелі авиациялық жөндеу бөлімшелері (Operation Ivory Soap операциясының бөлігі) арасында бөлшектерді тасымалдау үшін де қолданылды. 1944 жылдың 23 мамырында алты кеме әрқайсысында екі R 4 тікұшағымен теңізге шықты. Кемелер Оңтүстік Тынық мұхитындағы зақымдалған Әскери Әуе күштерінің ұшақтарын жөндеуге арналған жүзбелі жөндеу базасы ретінде жабдықталған еді. Тікұшақтар бөлшектерді бір жерден екінші жерге тасымалдау үшін пайдаланылмағанда, олар медициналық эвакуация және басқа да гуманитарлық миссиялар үшін жұмылдырылды. Тікұшақ пилоты, 2-ші лейтенант Луис Карл, Бригадир генерал Клинтон У. Расселлдің, 5-ші Әуе кемесін жөндеу бөлімшесінің тағайындалған қызметкері болды. 1945 жылдың 15 маусымы мен 29 шілдесі аралығында Карл және тағы бес пилот Маниланың солтүстік-шығысындағы таулы аймақтардан бір-екіден 75-80 жараланған сарбазды эвакуациялады. Олар екінші дүниежүзілік соғыста тікұшақпен жараланғандарды эвакуациялаған пилоттардың екінші тобы болды. Харманнан айырмашылығы, оларға жапондық сарбаздар шабуыл жасады, олар автоматтарымен атып түсіруге тырысты. Олардың алты апталық күш-жігері Корея соғысына дейінгі ең ірі жауынгерлік тікұшақ операциясы болып табылады. 1945 жылдың 15 маусымында 5-ші Әуе күштері 38-ші жаяу әскер дивизиясынан Маниланың шығысынан екі сарбазды бас жарақатымен эвакуациялау туралы өтініш алды. Карл өзінің кемесінің Sikorsky R 4 тікұшағымен ұшып, майданға жақын жерге қонды, бұл тікұшақты ешқашан көрмеген сарбаздарды қатты таң қалдырды. Тікұшақта тасымалдауға арналған жарақатталғандарға арналған құралдар болмағандықтан, олар бір орындықты алып тастап, жараланған сарбазды тікұшақтың еденіне жатқызды. Карл сарбазды Манила маңындағы 311-ші жалпы далалық ауруханасына жеткізді. Олардың қолжетімділігі туралы ақпарат тарағаннан кейін, олар қайта-қайта шақырылды. Карл бір күні жеті сағат ұшып, алты эвакуация жасады. 1945 жылдың қаңтарында RAF Andover-де құрылған Helicopter Training School британдық әскери бөлімдердің алғашқысы болып тікұшақтармен жабдықталды. RAF Hoverfly Mark I-дің көп бөлігі Корольдік теңіз күштеріне оқу үшін берілді, ал біреуі 1945-1946 жылдары Fairey Aviation компаниясымен өздерінің Gyrodyne тікұшағы үшін ротор жүйелерін әзірлеу үшін пайдаланылды.

Ұшу қиындықтары

Вертолетті басқару қиын болды. Ұшақтың қақпақтары болат тіректің айналасына орналасқан ағаш қабырғалардан жасалып, химиялық қоспамен сіңдірілген матамен жабылған. Қақпақтарды бір жазықтықта ұстау қиын болды және олар тым көп дірілдеді. Циклдік басқару тұрақты түрде кішкентай шеңберлер жасап, үздіксіз дірілдеді. Ротор айналу жылдамдығын реттеуге арналған регулятор болмағандықтан, ұшқыш дроссельді (газды) ұжымдық басқарумен үнемі үйлестіруге тиіс болды.