Кіріспе
Құс түрі. Сальвин альбатросы (Thalassarche salvini) немесе Сальвин моллимауығы – негізінен Жаңа Зеландиядағы Баунти аралдарында көбейетін, Оңтүстік мұхит аралдарында сирек кездесетін ірі теңіз құсы. Орташа мөлшердегі моллимаук, бұл құс ұялшақ альбатростың түршесі деп ұзақ уақыт саналды.
Salvin's albatross (Thalassarche salvini) or Salvin's mollymawk, is a large seabird that breeds mainly on the Bounty Islands of New Zealand, with scant amounts on islands across the Southern Ocean. A medium sized mollymawk, it was long considered to be a subspecies of the shy albatross.
Таксономия
Моллимаук – диомедеидтер тұқымдасына жататын альбатростардың бір түрі, Procellariiformes орнына кіреді, оған стерлидерлер, фулмарлар, дауыл құстары және суға батып аң аулайтын құстар да жатады. Олардың ортақ белгілері бар. Біріншіден, олардың жоғарғы мүсігіне жалғасқан мұрын жолдары бар, олар норикорн деп аталады. Альбатростардың мұрын тесіктері басқа түтікшелі теңіз құстарынан өзгеше – олар мүсіктің қабырғасында орналасқан. Procellariiformes құстарының мүсіктері де ерекше, себебі олар жетіден тоғызға дейін мүйізді тақталарға бөлінген. Олар балауыз эфирлері мен триглицеридтерден тұратын асқазан майын өндіреді, ол провентрикулда сақталады. Бұл май жыртқыштардан қорғануға, сондай-ақ ұзын қашықтыққа ұшқан кезде балалар мен ересектер үшін энергияға толы тағам ретінде қолданылады. Соңында, олардың мұрын жолының үстінде тұз безі орналасқан, ол денелерінен тұзды кетіруге көмектеседі, себебі олар көп мөлшерде теңіз суын ішеді. Ол мұрындан жоғары концентрациялы тұзды ерітінді шығарады. 1998 жылы Робертсон мен Нанн жариялаған мақалаға дейін Салвин альбатросы, ақ бас киген альбатрос, ұялшақ альбатрос және Чатем альбатросы бір түр деп есептелді. Басқа мамандар да осы пікірге қосылды, 2000 жылы BirdLife International, 2006 жылы ACAP және 2008 жылы SACC осылай қарады. Дегенмен, Джеймс Клементс (өмірінің соңында) және одан кейін Корнелл университеті (оның кітабына жауапты) келіспеді. Молекулалық талдау оның және тығыз туысы Чатем альбатросының (ұялшақ альбатростың да бір түрі саналады) бауырлас таксондар екенін, ал ұялшақ альбатроспен одан да аз байланысты екенін көрсетті.
Этимология
Бұл түрді Лорд Лайонель Уолтер Ротшильд көрнекті орнитолог Осберт Салвиннің құрметіне атады.
Сипаттама
Салвин альбатросының қанаттары шамамен және кеңдігі бар. Оның салмағы шамалы, және ұялшақ альбатроспен қатар, ол моллимаук немесе кіші альбатростар тобының ең ірісі болып табылады. Ересек құстың күміс сұр бас бөлігі болады. Оның беті, жоғарғы тамағы және үстіңгі жамылғысы сұр, ал арқасы, үстіңгі қанаты мен құйрығы сұр-қара түсті. Оның құйрығы мен астыңғы бөліктері ақ, қанат астында қара саусақ іздері және қанаттың алдыңғы және артқы жиектерінде қара, тар жолақтары бар. Оның тұмсығы ашық сұр-жасыл, үстіңгі қыры ашық сары, үстіңгі жақ сүйегінің ұшында ашық сары түсті, ал төменгі жақ сүйегінің ұшында қара дақ бар. Жастарда сұр түсті аймақтар көбірек, және екі жақ жақ сүйегінде қара ұштары бар көк сұр тұмсықтары болады. Оны Чатем альбатросынан үлкенірек мөлшерімен және сұр тұмсығымен, ал ұялшақ альбатростан сұр басымен ажыратуға болады. Дегенмен, мұндай айырмашылықтарды теңізде анықтау қиын болуы мүмкін, сондықтан осы түр теңіздегі зерттеулерде аз ұсынылған.
Тамақтандыру
Салвин альбатросы көбінесе балықтар мен қалампырлармен қоректенеді.
Аумағы мен тіршілік ету ортасы
Салвин альбатросы Оңтүстік мұхитындағы үш түрлі арал тобында отарланып көбейеді: Үнді мұхитындағы Крозет аралдарындағы Пингвиндер аралы, Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі Баунти аралдары мен Снарс, Пирамида және Қырық Төрт аралдары. Теңізде олар Оңтүстік Африкадан Австралияға дейін, ал шығысқа қарай Оңтүстік Америка жағалауына дейін таралады. 2000 жылдардың басында балықшылықты бақылаушы Гавай аралдарынан 700-800 миль солтүстікке қарай ересек Сальвин альбатросын байқады. Бұл байқау фотосурет арқылы расталды.
Қорғау
IUCN бұл түрді осал деп санайды, бұл түрдің алдыңғы зерттеулермен салыстырғанда саны азайғанын көрсетеді (әдістемелердегі айырмашылықтар тікелей салыстыруды қиындатады). 1978 жылы 76 000 жұп болғанмен, 1998 жылы Баунти аралдарында 30 750 жұп тіркелді. Құстарды сақиналау және зерттеу жұмыстары жүргізілуде, ал Пирамида және Жеке меншіктегі Қырық Төрт аралдарынан басқа барлық аралдар табиғат қорғау аумақтары болып табылады. 1998 жылы Снарес аралдары мен Баунти аралдары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді, ал 2006 жылы Батыс және Орталық Тынық мұхиты Балық шаруашылығы комиссиясы 30°Оңтүстік ендігінен төмен құстардың кездейсоқ тұтқындалуын азайту шараларын енгізу туралы қаулы қабылдады.