Кіріспе

АҚШ әскери бақылау ұшағы 1936-1942. Дуглас O-46 – АҚШ Әскери Әуе Корпусы және Филиппин Әскери Әуе Корпусы қолданған бақылау ұшағы. Ол 1930 жылдардың аяғында пайдалануға түсті және Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылды. Соғыс барысында бақылау ұшағы ретінде пайдасыз болып қалды, бірақ байланыс, оқу және суастына қарсы патрульдеуге пайдаланылды. Бүгінгі күнге дейін бір ұшақ мұражай экспонаты ретінде сақталған.

Жобалау және әзірлеу

О 46А, Дуглас бақылау ұшақтарының ұзын тізімінің соңғысы, прогрестің құрбаны болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағыдай, салыстырмалы түрде өзгермейтін майдан шебінің артындағы белгілі әуежайлардан жұмыс істеу үшін жобаланған. Алайда, 1939 жылы O 46A туралы есеп жарияланды, онда оның жаудың истребительдерінен жылдамдық пен маневрлік қабілетімен озуға тым баяу және ауыр, кішкентай, ылғалды, дайын емес алаңдардан жұмыс істеуге тым ауыр және ағаштардың арасында жасыруға тым үлкен екені айтылды. Бұл есеп болашақты болжады, себебі Екінші дүниежүзілік соғыс, жылдам өзгеріп отыратын майдан шебімен, жақсартылмаған ұшу-қону жолақтарынан жұмыс істей алатын жеңіл, маневрлі бақылау ұшақтарының қажеттігін көрсетті. Осының салдарынан 1942 жылы "О" (бақылау) белгісі "L" (байланыс) белгісіне өзгертілді. O 46 – Douglas O 43 ұшағының жетілдірілген нұсқасы. O 43A шарты бойынша жасалған 24-ші ұшақ XO 46 прототипі ретінде, жаңа қанат конструкциясымен және қозғалтқышы ауыстырылды – O 43-тегі қатарлы қозғалтқыштан Pratt & Whitney R 1535 7 радиалды қозғалтқышына. Әуе корпусы 1935 жылы 90 О 46А ұшағына тапсырыс берді. Олар 1936 жылдың мамыр айынан 1937 жылдың сәуір айына дейін салынды.

Пайдалану тарихы

Кем дегенде 11 O 46 ұшағы шетелде қызмет етті; екеуі 1941 жылдың 8 желтоқсанында Филиппиндегі Кларк Филдке жасалған жапон шабуылында жойылды. Мэриленд әуе ұлттық гвардиясы Нью-Джерси жағалауында O 46A ұшақтарын суасты қайықтарына қарсы күресу үшін пайдаланды. Қалғандары 1942 жылдың соңында қолданыстан шығарылды және содан кейін негізінен оқу және қосымша мақсаттарда қолданылды. Wright R 1670 3 қозғалтқышымен жабдықталған жоспарланған нұсқа O 48 деп аталды, бірақ ол құрастырылмады.

Тірі қалған әуе кемелері

Бірден-бір сақталған O 46A (s/n 35 179) қазіргі уақытта Америка Құрама Штаттарының Әуе күштері ұлттық мұражайының қорында, Дейтон, Огайо қаласына жақын Райт Паттерсон әуе базасында сақталуда. 1942 жылғы 27 қарашада, ұшақ 81-ші әуе базасы эскадрильясының құрамында Техас штатының Харлинген қаласындағы Брукс алаңына желге қарсы қонғанда, ұшу-қону жолағы бітіп, аударылып кеткен. Жарамсыз деп танылып, сол жерде тастап кетілген. 20 жылдан астам уақыт өткен соң, Антик ұшақтар қауымдастығы оны қанаттарынан ағаштар өсіп тұрған күйінде тапқан, ал 1967 жылы ол құтқарылып, Айова штатының Оттумауа қаласына жеткізілген. Қайта жаңғырту ұйымның мүмкіндігінен асып түскендіктен, 1970 жылдың қыркүйегінде ол ұша алатын Дуглас C-47 Skytrain ұшағына АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайымен айырбасталды. (Содан кейін) Әуе күштері мұражайы оны Пурдью университетінде қайта жаңғыртып, 1974 жылы көрмеге қойды – салынған 91 O 46 ұшағының жалғыз сақталған нұсқасы.