Кіріспе
Патшалық қасиеттілер мен шейіттердің тізімі христиан монархтарын, басқа патшалық туған тегін және ақсүйектерді қамтиды, олар қасиетті деп жарияланған немесе қасиеттілікке ие деп танылған, немесе әдетте "қасиетті" немесе "шейіт" атанымымен аталады. Олардың есімдері ағылшын тілінде, ал белгілі болған жағдайда – өз тілдерінде берілген. Егер үміткердің мәртебесі күмәнді болса, жазбаның барлығы курсивпен жазылады. Папалар бұл тізімге кірмейді, егер олар өздері ақсүйектерден шыққан болмаса. Олардың билеушілер саналғанымен, Папалық қасиеттілердің тізімі басқа жерде келтірілген.
This list of royal saints and martyrs enumerates Christian monarchs, other royalty, and nobility who have been beatified or canonized, or who are otherwise venerated as or conventionally given the appellation of "saint" or "martyr". Their names are in English and, where known, in their own language. When the status of a nominee is dubious the whole entry is italicized. Popes are not included in this list, unless they came from nobility themselves. Although they may be considered sovereigns, a list of Papal Saints is enumerated elsewhere.
Монархтар
Бұл бөлім христиан монархтарын тізімдейді, ал "Басқа патшалар мен ақсүйектер" бөлімінде көрсетілген әйелдер-серіктестерден (жұбайлардан) ерекшеленеді.
Қасиеттілер
ImageNameRecognized BySovereigntyNotes Эдессаның Абгар V католик, Шығыс православиелік Осроена патшасы Тарихындағы алғашқы христиан монархы. Эльфвальд I Нортумбрияның жергілікті қастерленген королі Нортумбрия королі Этельберт Кенттің католик, Шығыс православиелік королі Кент королі 1916 жылғы Римдік мартирологияның 24 ақпандағы басылымында тізілген. Этельберт II Шығыс Англияның католик, Шығыс Англияның православиелік королі Афонсо I Португалияның католик Португалия королі Альфонсо V Леонның католик Леон королі Альфред Ұлы католик, Шығыс православиелік, Англикан Уэссекс королі Амедей IX Савойя герцогы католик Савойя герцогы Брайан Бору католик Ирландияның Жоғары королі Брихан Брихинио католик, Шығыс православиелік Брихинио королі Канут IV Данияның католик Батыс православиелік Дания королі Каусантин мак Синеда католик Пикттердің корольдері (католик) Цеолвульф Нортумбрияның католик, Англикан Нортумбрия королі Карл I Англия және Шотландияның Англикан Англия және Шотландия королі Көптеген жағдайларда Карл шейіті деп аталады. Карл Жақсы Фландрия графы католик Кловис I католик, Шығыс православиелік Франктар королі Константин Корнуоллдің католик королі Константин Думнония королі, Шығыс православиелік шейіт Константин Рим императоры католик, Шығыс православиелік Константин Латын католик шіркеуінде қасиетті деп есептелмейді, бірақ "Ұлы" деп аталады. Шығыс католик шіркеулері, мысалы, Украина католик шіркеуі оны қасиетті деп таниды. Константин XI Палеолог католик (Византиялық ғұрып) Византия императоры Ресми түрде қасиетті деп жарияланбаған, "Ұлттық шейіт" (бейресми) деп есептеледі. Кормак мак Куиленнайн католик, Шығыс православиелік Мунстер королі Цинехельм католик, Шығыс православиелік, Англикан Мерсия королі Мерсияның әкімшілігіндегі мәртебесі көбінесе аңыз болып саналады. Дагоберт II католик Аустразия королі Сигберт III-тің ұлы Давид I Шотландияның католик королі Шотландия королі Святая Маргарет Шотландия королінің ұлы Эберхард Фриулидің католик герцогы Фриули герцогы Франк императоры Людовик Иі-нің күйеуі және қазіргі кездегі барлық корольдердің атасы (католик). Эдмунд Шейіт католик, Шығыс православиелік Шығыс Англия королі Эдгар Бейбітшіл католик, Шығыс православиелік Англия королі 8 шілдеде тойланады. Эдвард Исповедник католик, Шығыс православиелік Англия королі Эдвард Шейіт католик, Шығыс православиелік Англия королі Шейіт Эдвин Нортумбрияның католик, Шығыс православиелік Дерия және Берниция королі Калеб Аксумның католик, Шығыс православиелік, Шығыс православиелік Эфиопия королі Сондай-ақ Әулие Елебаан деп танылады. Эрик IX Швецияның католик Швеция королі Шейіт, 18 мамырда тойланады. Эзана Аксумның католик, Шығыс православиелік Аксум королі 4 ғасыр Аксум королі Федельмид мак Кримтайн католик, Шығыс православиелік Мунстер королі Фердинанд III Кастилияның католик Кастилия және Толедо королі "Фердинанд III қасиетті" деп белгілі, испан тілінде "Сан Фернандо" және "Фернандо III el Santo". Гунтрам католик, Шығыс православиелік Орлеан королі, Франктар королі Бургундия королі (католик); Католик шіркеуі оның мерекесін 28 наурызда тойлайды. Генрих II, Киелі Рим императоры католик, Шығыс православиелік? Киелі Рим императоры Люксембургтың Кунигундасының күйеуі ("Басқа патшалық және дворяндық" бөлімін қараңыз), "Генрих II қасиетті" деп белгілі, неміс тілінде "Heinrich II. der Heilige" ("Генрих II қасиетті"), Православ шіркеуінде қастерленгендігі туралы мәлімдемелер бар, бірақ олар даулы. Герменгильд Визиготтардың католик, Шығыс православиелік шейіті Хоел Корнуолл королі католик, Шығыс православиелік, Англикан Корнуолл королі Хоел Уэльс мифологиясында және Британия әңгімелерінде "Британия королі" ретінде көрінеді. Мифология бойынша, ол аңызға толы Артур патшаның туысы болған. Ядвига Польшаның католик королевасы "Польшаның Әулие Гедиги", "Польша королевасы Әулие Ядвига" және "Польша королевасы Әулие Гедиги" деп белгілі, польша тілінде "Św. Jadwiga Królowa Polski". Юдикаэль Бретанидің католик королі Юстиниан I католик, Шығыс православиелік, лютеран Византия императоры 565 жылы қайтыс болды, "Юстиниан Ұлы" деп белгілі. Ладислав I Венгрияның католик королі Леопольд III Австрияның католик маркграфы Люциус Британияның католик, Шығыс православиелік Британия королі 2 ғасыр Британия королі, оның тарихилығы даулы. Людовик IX Францияның католик королі Францияның католик королі француз тілінде "Әулие Людовик". Людвиг IV Тюрингияның католик жері Тюрингияның күйеуі Венгрияның Елизаветасы (төмендегі "Басқа патшалық және дворяндық" бөлімін қараңыз), қасиетті деп жарияланбаған, бірақ Тюрингияда қасиетті деп есептеледі, неміс тілінде Ludwig IV., der Heilige (Людвиг IV қасиетті) (католик). Магнус Оркнейдің католик шіркеуі, Англикан шіркеуі, Швеция шіркеуі, Норвегия шіркеуі Оркней графы 12 ғасыр Оркней графы, және шейіт. Малькольм III Шотландияның католик королі Шотландия королі Шотландия гаэль: Máel Coluim mac Donnchada Малькольм IV Шотландияның католик королі Олаф II Норвегияның католик, Шығыс православиелік Норвегия королі Освальд Нортумбрияның католик, Шығыс православиелік Нортумбрия королі Шейіт; 5 тамызда тойланады. Освин Дейраның католик, Шығыс православиелік Дейра королі Шейіт, 651 жылы қайтыс болды. Пабо Пост Прыдайн католик королі Хен Огледдтен Әулие Пабомен (католик) сәйкес келеді. Саломон Бретанидің католик королі 9 ғасыр Шейіт және Бретанидің королі Сигеберт III католик Аустразия королі Аустразияның Меровинг королі, Дагоберт II-нің әкесі (католик). Сигизмунд Бургундияның католик, Шығыс православиелік Бургундиялықтар королі Стефан I Венгрияның католик, Шығыс православиелік Венгрия королі Тиридат III Арменияның католик, Шығыс православиелік, Армян шіркеуі Армения королі (Шығыс православиелік) Вацлав I, Богемия герцогы католик, Шығыс православиелік Богемия герцогы 28 қыркүйекте қайтыс болды, шейіт, Чехияның қамқоршысы, чех тілінде "Svatý Václav", неміс тілінде "Heilige Wenzel". Вигстан Мерсияның королі Мерсия королі Кейін монах болды. Вильгельм Желлона католик Тулуза графы.
Western Orthodox Rite King of Denmark Causantín mac Cináeda Catholic Kings of the Picts (Catholic) Ceolwulf of Northumbria Catholic, Anglican King of Northumbria Charles I of England and Scotland Anglican King of England and King of Scotland Commonly referred to as King Charles the Martyr Charles the Good Catholic Count of Flanders Clovis I Catholic, Eastern Orthodox King of the Franks Constantine of Cornwall Catholic King of Dumnonia Martyr Constantine of Strathclyde Catholic, Eastern Orthodox King of Strahclyde Constantine I Catholic, Eastern Orthodox Roman Emperor Constantine is not revered as a saint but as “the great” in the Latin Catholic Church. Eastern Catholic Churches such as the Ukrainian Catholic Church recognize him as a saint. Constantine XI Palaiologos Catholic (Byzantine Rite) Byzantine Emperor Not formally canonized, considered a "National Martyr" (unofficial) Cormac mac Cuilennáin Catholic, Eastern Orthodox King of Munster Cynehelm Catholic, Eastern Orthodox, Anglican Kingdom of Mercia His status as co ruler of Mercia is usually considered to be legendary Dagobert II Catholic King of Austrasia Son of Sigbert III David I of Scotland Catholic King of Scotland Son of Saint Margaret of Scotland Eberhard of Friuli Catholic Duke of Friuli Son in law of Frankish emperor Louis the Pious and ancestor of all contemporary royals (Catholic) Edmund the Martyr Catholic, Eastern Orthodox King of East Anglia Edgar the Peaceful Catholic, Eastern Orthodox King of the English Feast day is 8 July Edward the Confessor Catholic, Eastern Orthodox King of England Edward the Martyr Catholic, Eastern Orthodox King of England Martyr Edwin of Northumbria Catholic, Eastern Orthodox King of Deria & Bernicia Kaleb of Axum Catholic, Eastern Orthodox, Oriental Orthodox King of Ethiopia Also known as Saint Elesbaan Eric IX of Sweden Catholic King of Sweden Martyr, feast day of May 18. Ezana of Axum Catholic, Oriental Orthodox King of Axum 4th century King of Axum Fedelmid mac Crimthainn Catholic, Eastern OrthodoxKing of Munster Ferdinand III of Castile Catholic King of Castile and Toledo Known as "Ferdinand III the Saint", in Spanish "San Fernando" and "Fernando III el Santo" Guntram Catholic, Eastern Orthodox King of Orléans, King of the Franks Merovingian king of Burgundy (Catholic); The Catholic Church celebrates his feast day on 28 March. Henry II, Holy Roman Emperor Catholic, Eastern Orthodox? Holy Roman Emperor Husband of Cunigunde of Luxemburg (see under "Other royalty and nobility" below), known as "Saint Henry II", in German "Heinrich II. der Heilige" ("Henry II the Holy"), There are claims to be venerated in the Orthodox Church, but they are disputed claims Hermenegild of the Visigoths Catholic, Eastern Orthodox Martyr Hoel, King of Cornouaille Catholic, Eastern Orthodox, Anglican King of Cornouaille Hoel appears in Welsh mythology and the Matter of Britain as a "king of Brittany". Mythology states that he was a relative of the legendary King Arthur. Jadwiga of Poland Catholic Queen of Poland Known as "Saint Hedwig of Poland", "Saint Jadwiga, Queen of Poland" and "Saint Hedwig, Queen of Poland", in Polish "Św. Jadwiga Królowa Polski" Judicael of Brittany Catholic King of Domnonée Justinian I Catholic, Eastern Orthodox, Lutheran Byzantine emperor Died 565, known as "Justinian the Great" Ladislaus I of Hungary Catholic King of Hungary Leopold III Catholic Margrave of Austria Lucius of Britain Catholic, Eastern Orthodox King of the Britons 2nd century British King, whose historicity is disputed Louis IX of France Catholic King of France in French "Saint Louis" Ludwig IV of Thuringia Catholic Landgrave of Thuringia Husband of Elisabeth of Hungary (see under "Other royalty and nobility" below), not canonized but revered as a saint in Thuringia, in German Ludwig IV., der Heilige (Ludwig IV the Holy) (Catholic) Magnus of Orkney Catholic Church, Anglican Church, Church of Sweden, Church of Norway Earl of Orkney 12th century Earl of Orkney, and Martyr Malcolm III of ScotlandCatholic King of Scotland Scottish Gaelic: Máel Coluim mac Donnchada Malcolm IV of Scotland Catholic King of Scotland Olaf II of Norway Catholic, Eastern Orthodox King of Norway Oswald of Northumbria Catholic, Eastern Orthodox King of Northumbria Martyr; feast day is August 5. Oswine of Deira Catholic, Eastern Orthodox King of Deira Martyr, died 651. Pabo Post Prydain Catholic King from Hen Ogledd Traditionally identified with St. Pabo (Catholic) Salomon Catholic King of Brittany 9th century Martyr and King of Brittany Sigebert III Catholic King of Austrasia Merovingian king of Austrasia, father of Dagobert II (Catholic) Sigismund of Burgundy Catholic, Eastern Orthodox King of the Burgundians Stephen I of Hungary Catholic, Eastern Orthodox King of Hungary Tiridates III of Armenia Catholic, Oriental Orthodox, Armenian Church King of Armenia Eastern Orthodox) Wenceslaus I, Duke of Bohemia Catholic, Eastern Orthodox Duke of BohemiaDied 28 September 935, Martyr, patron of the Czech Republic, in Czech "Svatý Václav", in German "Heilige Wenzel" Wigstan of Mercia King of MerciaLater became a monk. William of Gellone Catholic Count of Toulouse
Шығыс православие дініндегі қасиеттілер
Александр НевскийШығыс православиелік князь, Новгород князі, Киевтің Ұлы князі және Владимирдің Ұлы князіАндрей БоголюбскийШығыс православиелік Владимирдің Ұлы князіАрчил КахетиШығыс православиелік Кахети князіШехитАшот I ИбериялықШығыс православиелік Иберия князіШехитБорис I БолгарлықШығыс православиелік Болгарияның князіКонстантин БранковянуШығыс православиелік Валахия князіШехитКонстантин IVШығыс православиелік Рим императорыДавид IV ГрузинскийШығыс православиелік Грузияның патшасыДавид ТрапезундскийШығыс православиелік Трапезунд императорыДеметрий I ГрузинскийШығыс православиелік Грузияның патшасыДеметрий II ГрузинскийШығыс православиелік Грузияның патшасыШехит, сондай-ақ "Өзінің құрбаны болған Деметрий" деп белгіліШтефан ДрагутинШығыс православиелік Сербияның патшасыЖан III Дукас ВатацШығыс православиелік Никея императоры1254 жылы қайтыс болды, "Мейірімді Жан" және "Жан III Дукас Ватац" деп белгіліЖан IV ЛаскарисШығыс православиелік Никея императоры1305 жылы қайтыс болды, "Жан IV Ласкарис" және "Жан IV Дукас Ласкарис" деп белгіліЮстиниан IIШығыс православиелік Византия императоры711 жылы қайтыс болды, "Юстиниан Ринотметос" ("ὁ Ῥινότμητος", "мұрын тілінген") деп белгіліЛазар ХребеляновичСербиялық православие шіркеуіСербияның князі ("князь" немесе "герцог")1389 жылы қайтыс болды, "Царь Лазар" деп белгілі, Сербиялық православие шіркеуімен "Свети Косовски Великомученик кнез Лазар" ("Косовоның Ұлы шейіті князь Лазар") және "Свети Цар Лазар" ("Ағыс Царь Лазар") (Сербиялық православие) ретінде қасиеттілендіЛео I ФракийскийШығыс православиелік Рим императоры474 жылы қайтыс болдыЛуарсаб II КартлиШығыс православиелік Картли патшасыШехитМануил IIШығыс православиелік Рим императоры1425 жылы қайтыс болды, "Мануил I Палеолог" және "Монах Мануил" деп белгіліМаркианШығыс православиелік Рим императоры457 жылы қайтыс болдыМихаил ТверскийШығыс православиелік Владимирдің Ұлы князіШехитМилутин НеманичШығыс православиелік Сербияның патшасыШехитМириан III ИбериялықШығыс православиелік Иберияның патшасы361 жылы қайтыс болдыНеагое БасарабШығыс православиелік Валахияның патшасыНиколай II РесейлікШығыс православиелік Ресейдің ЦарыРесей Православие шіркеуінің Ресейден тыс бөлігі 1980 жылы оны қасиетті және шейіт деп жариялады, Ресей Православие шіркеуінің синоды 14 тамыз 2000 жылы оны қасиетті және құрбандыққа шалынған деп жариялады, ресей тілінде "Царь Мученик Николай II" ("Царь шейіті Николай II") және "Святой Страстотерпец Царь Николай II" ("Ағыс құрбандыққа шалынған Царь Николай II") (Шығыс православие); Римновтардың қасиеттіленуіне қараңызНикифор IIШығыс православиелік Рим императоры969 жылы қайтыс болды. Петр МуромскийШығыс православиелік Муром князіМуромның қасиетті Февронияның күйеуіБолгарияның Петр I-іБолгарияның шығыс православиелік патшасыБолгарияның бірінші патшалығы патшасы. Имеретияның Сүлеймен IIИмеретияның Шығыс православие патшасыСтефан ЛазаревичСербияның Шығыс православие деспоты"Ұзын Стефан" деп аталады. Ол алдымен Сербияның ханзадасы болып, кейін деспот болды. Стефан НеманьяШығыс православие Сербияның Ұлы князіСтефан НеманьичШығыс православие Сербияның Ұлы князі және патшасыСтефан І-ші тажыStefan Uroš IIIШығыс православиеСербияның патшасыСтефан ДеканскиStefan Uroš VEШығыс православиеСербияның императорыСтефан Ұлы, Молдавияның патшасыШығыс православие 1504 жылдың 2 шілдесінде Тамар Грузияның патшасы (қайтыс болды 1213)Грузияның православие шіркеуі (Шығыс православие)Грузияның патшасы Теодосий I, Рим императоры (қайтыс болды 395)Шығыс православиеРим императоры Теодосий II, Рим императоры (қайтыс болды 450)Шығыс православиеРим императоры Вахтанг I ИбериялықШығыс православиелік Иберияның патшасыВахтанг IIIШығыс православиелік Грузияның патшасыВладислав VШығыс православиелік Сербияның патшасы Ярослав ДанақыШығыс православиелік Киевтің Ұлы князі
Рим-католик шіркеуінің құрметті әулиелері мен құлдары
Рим-католик шіркеуі қасиетті деп жарияланбаған, бірақ әртүрлі қасиетті тұлғаларды «әкімдер», «ғибраттылар» және «Құдайдың қызметшілері» сияқты төменгі санаттарға бөледі. Бұл атаулар сол шіркеуде қасиеттілікке жол ашу процесіндегі деңгейлерді көрсетеді. ImageNameStatusSovereigntyNotes Шарль Ұлы Франктердің, Рим патшасының және Рим императорының бақытты патшасы Аахендегі культқа толық рұқсат берілген. Екі Сицилияның Франциск II Құдайдың қызметшісі Екі Сицилияның патшасы 2020 жылдың желтоқсан айында Неаполь кардиналы Сепе Франциск II-нің ақталу және қасиеттілікке жол ашу процесінің басталғанын жариялады. Генрих II ғибратты Құдайдың қызметшісі Польшаның жоғары герцогы Рим-католик Легница диоцезі 2015 жылдың қазан айында оның ақталу ісін бастады. Савойяның Гумберт III конгрегацияға дейінгі Савойя графы Ол өлімінен кейін конгрегацияға дейінгі кезеңде құрметке ие болды. 1838 жылы Сардиния королі Чарльз Альберт және оның ұрпақтары Папа Григорий XVI-дан оны ақтауға тырысты, бірақ сәтсіз болды. Кастилияның Изабелла I Құдайдың қызметшісі Кастилияның патшайымы 1974 жылдың наурыз айында Құдайдың қызметшісі деп жарияланды, ал ісі 1991 жылы тоқтатылды. 2020 жылдың сәуірінде Папа Франциск оның ісін қайта ашуды сұрады. Арагонның Жақып I ғибратты Арагонның патшасы Майорканың патшасы Монпелье лорды Барселона графы Мерседерия ордені бойынша культ. Шотландияның Джеймс VII Құдайдың қызметшісі Англияның патшасы, Ирландияның патшасы, Шотландияның патшасы 1734 жылы Париждің ағылшын бенедиктиндерінің ықпалымен Париж архиепископы Чарльз Гаспар Гийом де Винтимиль дю Люк, 1688 жылғы революциядан кейін Францияда 1701 жылы қайтыс болған, тақтан түсірілген және жер аударылған Джеймс VII және II үшін іс ашты. 2019 жылғы Catholic Herald мақаласы корольдің болашақта қасиеттілікке жол ашу мүмкіндігіне қызығушылықты қайта жақтандырды, бірақ ол әлі де шағын көлемде болды. Англияның Генрих VI іс ашылды Англияның патшасы, Францияның мұрагері және регенті, Ирландияның лорды Ол шейіт және керемет жасаушы деп жарияланды. Карл I Австрияның Австрияның, Венгрияның, Хорватияның және Богемияның бақытты императоры Папа Иоанн Павел II 2004 жылдың қазанында ақтады. Англияның Карл I ісі ішінара ашылды Англияның патшасы, Шотландияның патшасы, Уэльс патшасы және Ирландияның патшасы Әйгілі Карл патша қоғамының Рим-католик бөлімі, епископ Стивен Дж. Лопестің батасымен Санкт-Петер кафедрасының жеке ординариясындағы топ құрылды.
Басқа патшалық және дворяндар
Бұл бөлім христиан әулеттерінің мүшелерін, оның ішінде патшалардың жұбайларын, бірақ билеуші емес, ақсүйектерді тізбелейді. Христиан билеушілері, «әулеттік» саналып, жоғарыдағы «Монархтар» бөлімінде ғана тізімделген.
Киелі кітаптағы патшалық әулиелер
Мәліксадек, Салым патшасы, қасиетті тұлға ретінде құрметтеледі және Киелі кітапта ең ерте кездесетін патшалардың бірі болып ескеріледі. Жозеф христиан дінінде қасиетті деп есептеледі, ал бір апокрифтік мәтін ("Жозеф және Асенат") оның Мысырда визир қызметін атқарғаннан кейін тіпті фараон болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Мұса да құтқарылған деп саналады және кейде Мысыр патшалық отбасының мүшесі болған деген пікір бар. Киелі кітаптағы Израиль патшалығының патшасы Дәуіт және оның ізбасарлары Езекия мен Жосия (Оңтүстік Яһуда патшалығы) католик дінінде қасиеттілер саналады. Жаңа өсиеттегі шежірелерде Иса Мәсіх Дәуіт патшаның ұрпағы екені айтылады және Католик шіркеуі оны Әлемнің Патшасы деп жариялаған. Оның анасы Мәриям да католик дінінде Көк патшайымы ретінде құрметтеледі. Дәстүр бойынша, ол да Дәуіт патшаның ұрпағы, сондай-ақ оның ата-анасы – қасиетті Жоахим мен Анна да оның ұрпақтарынан. Орта ғасырлық дәстүрлерде Мәсіхке туысқандық байланысы бар апостолдардың кейбіреулері де осы қатарға қосылған.