Кіріспе
Гадо – Кот-д’Ивуардағы ауыл. Гадо Гуамның оңтүстігіндегі Инаражан ауылының аңызға айналған басшысы. Ежелгі Гуамның чаморро тілінде ол жоғары дәрежелі ер адам ретінде maga'lahi атағын алған. Аңыз бойынша, ол Инаражанның Гадо үңгірі деп аталатын ежелгі тас суреттері сақталған үңгірдің есімімен аталады. Кейбір әңгімелерде осы суреттерді Гадоның өзі салғаны айтылады. Сондай-ақ, ол өз арал мекенін кез келген бағамен қорғауға дайын, мейірімді алып болған деседі.
Gadao is a legendary chief of the village of Inarajan in southern Guam. In the Chamorro language of ancient Guam, he would have had the title maga'lahi as a high ranking male. In addition to being featured in legend, he is the namesake of Inarajan's Chief Gadao's Cave containing ancient cave paintings. Some stories claim Gadao himself drew the figures. It is also said he was a kind giant that fought to protect his island home at all costs.
Аңыздар
Гадао басшысы туралы екі аңыз бар: «Үш күш сынағы туралы аңыз» және «Басшылар арасындағы шайқас туралы аңыз». Аңыздар мен олардың егжей-тегжейі әртүрлі. «Үш күш сынағы» аңызында Гадао Гуаханның бас басшысы болуға лайық деп ойлады. Оның лайықтылығын тексеру үшін аралдың барлық аспаздары оған үш мүмкін емес тапсырманы орындауды бұйырды. Гадаодың алғашқы тапсырмасы – аралды 25 рет тоқтамай жүзу. Екінші тапсырмасы – кокос ағашын тек қолымен он бөлікке бөлу, ал соңғысы – Гуаханның ең биік шыңы, Ламлам тауының биіктігін тегістеу. Гадао сәттілікке жетіп, ұлдарына күн шығар алдында аралды сыртқы қауіп-қатерден қорғау үшін тастармен қоршау салуды бұйырды. Бірақ Гадаоның ұлдары жылтыраған жұлдыздан күн шығып тұр деп жаңылып, үйлеріне асығып кетті, қоршауды аяқтамай тас қалды. Содан кейін шетелдіктер келіп, аралды басып алды. Бұл шетелдіктер – испан басқыншылары еді, Гадао оларды шағатайдың омыртқасынан жасалған қылышпен күресуге шақырды. Бірақ басқыншылардың жетілген қару-жарағының арқасында Гадао оларды тойтарыс бере алмады, соның салдарынан Гуахан басылып алынды. «Басшылар арасындағы шайқас» аңызы Гадао мен басшы Матакуананың кездесуі туралы айтады. Матакуана Гуамдағы ең күшті басшылардың бірі саналды. Гадаоның күшті екенін естігенде, ол Инаражанға барып, Гадаоны қайда табуға болатынын сұрады: Матакуана Гуамның ең күшті басшысы екенін дәлелдегісі келді. Матакуананың білмегені – ол Гадаомен сөйлесіп тұрған. Гадао демалып, тамақтанғаннан кейін Матакуананы Гадаоға таныстыратынын айтты. Гадао кокосты кішкентай саусағымен сындырып, қолымен қысып, Матакуана оның күшіне таң қалды және Гадао одан да күшті болады деп қорқыды. Матакуана Гадаодан үйге қайту жолын сұрады. Әрқайсысы каноэмен өз ауылдарына қайтып кетті.