Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Фелпс 1649 жылы Англия королі Карл I-ді мемлекеттік опасыздық қылды деген айыппен соттаған Жоғарғы Соттың және тоналған дін қызметкерлері комитетінің хатшысы және тіркеушісі болған.
John Phelps was a Clerk and Registrar of the Committee for Plundered Ministers and of the High Court which tried Charles I of England for high treason in 1649.
Ерте өмір
Джон Фелпстің ерте өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол шамамен 1619 жылы Англияның Уилтшир графтығындағы Солсбери қаласында дүниеге келген. 1636 жылдың 20 мамырында ол Оксфордтағы Корпус-Кристи колледжіне түскен, өзін 17 жастағы Солсберилік Роберт Фелпстің ұлы деп көрсеткен. 1648 жылдың 1 қаңтарында ол Генри Элсингтің кеңсе көмекшісі болып тағайындалды. Харпердің 1849 жылғы "Англияның суретті тарихы" кітабының 111–377 беттерінде былай делінген: "Бұл әулеттің аты бұрын "Филлипс" деп жазылған, бірақ әрқашан "Фелпс" деп айтылған. Эдуард IV тұсында қажетсіз әріптер алынып тасталған."
Not much is known about John Phelps' early life. He was born in about 1619 in Salisbury, Wiltshire, England. He matriculated at Corpus Christi College, Oxford, on 20 May 1636, describing himself as age 17, and the son of Robert Phelps of Salisbury. On 1 January 1648 9 he was appointed clerk assistant to Henry Elsing, clerk of the House of Commons. Says Harper's Pictorial History of England, edition of 1849, pp 111–377, "The name was anciently spelled 'Phyllypes,' but has always been pronounced 'Phelps.' After the time of Edward IV, the superfluous letters were dropped.
Фелпс Жоғарғы шіркеу мен Карл І-ге қарсылық білдірді
Бұл отбасы Жоғарғы шіркеуге, Стаффордтың артықшылықтық партиясына және епископ Лаудқа қарсы шықты. Олар Чарльз I басқаруымен Британ шіркеуі мен үкіметінің шығарша, зұлымдыққа толы және салық жинауға құмар болып бара жатқанын сезінді. Ағылшын халқының жалпы наразылығы 1642 жылы ағылшын революциясының басталуына әкелді. Оның шетел патшалары мен әскерлеріне жіберген құпия шақыруларын агенттер ұстап алды, онда Англияға шабуыл жасап, Парламент пен ағылшын Конституциясын жою, ағылшын қарсыластарын қырғынға салу және Чарльзды «Құдайдың құдіретімен» берілген корольдік құқықтарына қайтару туралы бұйрықтар болған. Бұл 1649 жылы патша Чарльзтың мемлекеттік қасақаналық жасағаны үшін басы кесілуіне соқтырды. Оған қарсылар Чарльз Стюарттың династиялық мүддесін Парламент пен британ халқынан жоғары қоятынын түсінді және ақырында Парламент оның қастандықтарын тоқтатудан басқа амал қалмады, «балта соққысымен» (par coup de hache).
This family opposed the High Church, the Prerogative Party of Stafford, and Bishop Laud. They felt the British church and government under Charles I was becoming insufferably hieratic, tyrannical, and tax hungry. Common resentment among the English people led soon to the English Revolution beginning in 1642. Agents intercepted his secret invitations to foreign kings and armies, that they invade England, crush Parliament and the English Constitution, massacre his English opponents, and restore Charles to his pretended Dei gratia royal privileges. This eventually led to the beheading of King Charles for treason in 1649. Those who opposed him felt that Charles Stuart incorrigibly continued to hold his dynastic interest separate and above those of Parliament and the British people, and ultimately Parliament had no alternative but to end his conspiracies, par coup de hache ("by blow of axe").
Карл І сотында Фелпстің рөлі
1648-49 жылдары Джон Фелпс Англияның Парламенті король Чарльз I-нің сотында Жоғары сот хатшысы болып қызмет етуге шақырылды. Ол Оливер Кромвельдің жеке хатшысы болды, ал оң жақтағы суретте Карл I сотында бөлменің ортасындағы үстелдің оң жағында отырғаны бейнеленген. "Карл I-нің соты бойынша Жоғары Сот журналынан үзінділер: "Аталған соттың ісін дұрыс және ретпен жүргізу үшін олар лауазым иелерін тағайындайды, соған сәйкес мырза Аске, доктор Дорислаус, мырза Стил және мырза Кук, адвокаттар, аталған сотқа қатысу үшін тағайындалды. Г. Гривс және Джон Фелпс, кеңсе қызметкерлері, оларға бұл туралы хабарлама беруге бұйрық берілді." (7-бет)
In 1648 49, John Phelps was called by England's Rump Parliament to serve as Clerk of High Court at the trial of King Charles I. He became private secretary to Oliver Cromwell, and in the illustration at right of the trial of Charles I, is illustrated sitting on the right of the table in the center of the room. "Extracts from a True Copy of the Journal of the High Court Of Justice for the Tryal of K. Charles I:" "And in order to the more regular and due proceedings of the said Court, they nominate officers, and accordingly chose Mr. Aske, Dr. Dorislaus, Mr. Steel and Mr. Cooke, counsel, to attend the said Court. Mr. Greaves and Mr. John Phelpes, clerks, to whom notice thereof was ordered to be given." (page 7)
"Мырза Эндрю Браутон бұрынғы бұйрық бойынша қатысты, содан кейін тағы да бұйрық берілді, Эндрю Браутон мен Джон Фелпс осымен аталған соттың кеңсе қызметкерлері болып бекітілді және оларға уақыты келгенде қатысуға міндеттелді." (12-бет)
"Mr. Andrew Broughton attended according to former order, and it was thereupon again Ordered, That Andrew Broughton and John Phelpes be, and they are hereby constituted clerks of the said Court, and injoyned [sic] to give their attendance from time to time accordingly." (page 12)
Сот барысында "сексенбі күні Вестминстер залында король соттың құзырына мойын бұрудан тағы да бас тартты"; Джон Фелпс кеңсе қызметкері ретінде "оны ресми түрде жауап беруге шақырды, [король] бас тартты, және жауап бермеу тіркелді". Сол кездегі ағылшын заңына сәйкес, жауап беруден бас тарту кінәлі деп есептелді.
During the trial, "on the Tuesday afternoon in Westminster Hall, the King again refused to recognise the jurisdiction of the Court;" John Phelps as the Clerk "formally demanded his answer, [the King] refused, and default was recorded." Under English law at the time, a refusal to enter a plea was entered as a guilty plea.
Соттан кейінгі беделі мен мемлекеттік қызмет
Кларендонның Лорд-президентпен хат алысуында, 1685-1686 жылдары, Уэлсман, "Вевей қаласының Джон Фелпсі, жаман беделі бар және ол сол қаланың шерифі". Жауап: "Мырза Фелпс жаман беделге ие емес, округте де, әскерде де одан жақсы мінез-құлыққа ие адам жоқ. Ол адал азамат, полковник Эдвард Фелпстің ұлы және Сомерсеттен шыққан сэр Эдвард Фелпстің інісі". Джон Фелпс өзі қосылған партияның белгілі бір тұлғасы еді. Ол тоналған дін қызметкерлері комитетінің хатшысы және тіркеушісі болды, және комитет отырған Ескі сарайда бөлмелері болды. 1652 жылдың 14 қазанында ол Шотландиядан келген депутаттармен кеңесу үшін тағайындалған Парламент комитетінің хатшысы болып тағайындалды. Оған көмекші хатшы рұхсаты берілді, сондай-ақ бірінші аталған комитетке оның қатысуын уақытша тоқтату туралы өтініш жасау бұйрық берілді. Джон Фелпске "олар жиналатын бөлмені кілеммен жабу және оны мүмкіндігінше жылы ету" жөнінде нұсқаулар берілді. Кейін Генри Скобелл, Парламент хатшысы, Джон Фелпске Шотландиядан қайтарылған қылмыскерлер мен мүлікті тәркілеу туралы барлық құжаттар мен кітаптарды тапсыруды талап етті. Джон, Кроуфорд графы, Мемлекеттік кеңеске өтініш білдіргеннен кейін, 1653 жылдың 1 қыркүйегінде Фелпс мырзаға Шотландияға жақында жіберілген комиссарлардың не істегенін тексеруге, графтың әйеліне және балаларына күтінбеу үшін оның мүлкінің бестен бір бөлігін беруге бұйрық берген-бермегенін анықтауға бұйрық берілді. Одан кейін, сол жылдың 8 қазанында үш адам, оның бірі Фелпс болды, Лондон мұнарасындағы шотланд жазбаларын сұрыптап, кеңеске есеп беруге тағайындалды, сонымен қатар олар қарап шықпаса, Шотландияға ешқандай жазба жіберілмеуі керек еді.
In Clarendon's correspondence with the Lord President, 1685 6, Wealsman, "John Phelps of Vevey, ill reputation and sheriff thereof." Answer: "Mr. Phelps is so far from being of ill reputation that there is not any man in the county, nor in the army, under a better character. He is son of a loyal gentleman, Col. Edward Phelps, and brother of Sir Edward Phelps of Somerset." John Phelps was a prominent man in the party to which he had attached himself. He was clerk and registrar of the Committee for Plundered Ministers, and had chambers in the Old Palace in which the committee sat. On 14 October 1652, he was appointed clerk to the committee of Parliament which had been named to confer with deputies from Scotland. He was to be allowed a clerk assistant, and it was ordered that a request be made to the first named committee to dispense with his attendance in the meantime. John Phelps was given instructions for "matting the room in which they were to meet, and for fitting it up so that it might be very warm. At a later period Henry Scobell, clerk of Parliament, was required to deliver to John Phelps all papers and books returned from Scotland touching delinquents and sequestrations." A petition having been presented to the Council of State by John, Earl of Crawford, order was made 1 September 1653, that Mr Phelps examine his books as to what was done by the Commissioners who had then lately been sent into Scotland as to whether any order was given by them for allowing the Earl's wife the fifth part of his estate for maintenance of herself and children. Shortly afterwards, 8 October, in the same year, three persons, of whom Mr Phelps was one, were appointed to sort the Scotch records in the Tower of London, to report to the council, and in the meantime not to permit any records to go to Scotland but what should be particularly viewed by them.
Сатып алулар Хэмптон-корт
Ол Темза өзенінің жағасындағы Хэмптон-Корт поместьесі мен патшалық құқығын сатып алды, бұл Тақтың мұрасының бір бөлігі еді, және сол кезде билікте болғандар онымен өздеріне мәміле жасау құқығын берді. Бірақ осы мүлік, барлық жағынан да өте құнды болғанымен, Джон Фелпске тиесілі болмады, себебі олардың арасындағы бірінші адам оған көз тіккен еді, және оның қалауы орындалуға тиіс еді. Бұл мәселе заңды түрде шешілді, комитет арқылы Фелпспен келіссөздер жүргізілді, нәтижесінде 750 фунт стерлингке қайта сатып алу туралы келісім жасалды, ал бас прокурор мүлікті «Оның Билігіне», яғни Англияның Лорд-протекторы Оливерге тиесілі ету үшін тиісті құжаттарды дайындауға бұйрық берді. Бағаны тым жоғары көтеруге тырысылмады, Фелпс екі бағалаудың бірі оның келіскен бағасынан 266 фунтқа артық екенін білгендіктен, мұндай нәрсеге тым салмақты еді. Бұл мәселе 1654 жылғы 8 тамызда Акциз комиссарларына Фелпске белгіленген соманы төлеуге бұйрық берілген кезде аяқталды. Сонымен қатар, Джон Фелпс стенографияны жақсы білгені белгілі болды, бұл оған көмектескен болуы керек, өйткені ол осылайша Протекторға қарсы күш жинауға тырысқан үш адамның ісі бойынша ұсынылған барлық дәлелдерді жазды. Оның партиясы құлағаннан аз уақыт бұрын, 1659 жылғы 13 мамырда Парламентте Джон Фелпсқа Парламент хатшысы қызметі үшін 50 фунт стерлинг беру туралы шешім қабылданды, және ақша жақын арада төленді. Осылайша, Фелпс өзінің партиясына өте пайдалы болды, және оған маңызды лауазымдарда қызмет етуге ғана емес, сонымен қатар қабілетті еді, ал оның үздіксіз жұмысы оның қызметінің бағаланғанын көрсетеді. Бір жағынан осылай, екінші жағынан, оған артық сыйлық берілгенін көрсететін ешқандай мәлімет табылмады, сондықтан ол Кромвелликтердің мемлекеттік қаражат есебінен жомарт және аяусыз сыйлықтар берген көптеген адамдарының қатарына жатпайды, бұл заңмен рұқсат етілген шектен асып түседі.
He had purchased the manor and royalty of Hampton Court on the banks of the River Thames, part of the inheritance of the Crown, with which those who were then in power arrogated to themselves the right to deal. But this property in every way so desirable, was not to remain with John Phelps, for the first among them had set his heart upon it, and his wish must be gratified. The matter was worked out in due form and, by a committee, negotiations were opened with Phelps, the upshot being that an agreement for repurchase at £750 was concluded and the attorney general was to direct the preparation of such assurances as would settle the property to "His Highness' " use, that is, to the use of Oliver, Lord Protector of the Commonwealth of England. There was no attempt to push the price to an extreme figure, Phelps was too shrewd a mail for anything of that kind seeing that of two valuations, one was higher by £266 than the price he had agreed to accept. The affair was concluded when, on 8 August 1654, a warrant was directed to the Commissioners of Excise to pay to Phelps the stipulated sum. It appears incidentally that John Phelps was well up in shorthand, which must have helped him more than a little, for he took in that way all the evidence adduced on the trial of three persons for endeavoring to raise forces against the Protector. Not long before the overthrow of his party, an order in Parliament was made on 13 May 1659, that £50 be given to John Phelps for his services as clerk of Parliament, and the money was paid soon afterwards. Ample evidence has thus been adduced that Phelps was very useful to his party, and was not only willing but able to serve it in important capacities, whilst his continued employment show that, so far, his services were understood. This on the one side, and on the other not a word has been found which suggests that he was unduly recompensed, so that he is not to be numbered amongst the many whom, at the public cost, the Cromwellites rewarded with a lavish and unsparing hand, far beyond anything that was legitimate.
Қияметке ұшырату
1660 жылы тамызда Карл II-нің таққа қайта отыруынан кейін, корольдікті қайта біріктіру мақсатында, кешірім мен ұмыту туралы акт қабылданды. Король Карл I-нің он бір жыл бұрынғы сотталуы мен өлім жазасына кесілуіне тікелей қатысқандарды қоспағанда, Ұлттық Достастық пен Протекторатты қолдаған барлық адамдарға шартсыз кешірім берілді. Англияда арнайы сот құрылып, 1660 жылдың қазан айында Британияда әлі тірі қалған король өлтірушілер сотқа тартылды. Фелпс те қудалауға ұшырағандардың бірі болды.
In August 1660, following the Restoration of Charles II, the Act of Indemnity and Oblivion was passed as a gesture of reconciliation to reunite the kingdom. A free pardon was granted to everyone who had supported the Commonwealth and Protectorate, except for those who had directly participated in the trial and execution of King Charles I eleven years previously. In England, a special court was appointed and in October 1660 those regicides who were still alive and living in Britain were brought to trial. Phelps was among those sought for prosecution.
Қайта қалпына келтірілгеннен кейінгі жер аударылу
Фелпс қуғыннан қашып, Швейцарияның Лозанна қаласына Эдмунд Лудлоу – корольді өлтіргендердің бірі және оның әріптесі Эндрю Броутонмен бірге келді. Броутон мен Фелпс Швейцарияның Веве қаласында сүргін өмірін өткізді. Англиядағы монархия қайта орнатылған кезде, оның Англиядағы барлық мүлігі тәркіленді. Фелпс 1666 жылдан кейін қайтыс болды және Карл I-ді соттаған судьялардың бірі Эдмунд Лудлоу мен оның кеңсе әріптесі Эндрю Броутонмен бірге Сент-Мартин соборында жерленді.
Phelps evaded pursuit and was at Lausanne, Switzerland in the company of Edmund Ludlow, one of the regicides, and fellow clerk Andrew Broughton. Broughton and Phelps were fortunate to live out their lives in exile in Vevey, Switzerland. During the English Restoration, any goods which he still owned in England were confiscated. Phelps died after 1666 and was buried in St Martin's Cathedral, alongside Edmund Ludlow, one of the judges who condemned Charles I, and his fellow clerk Andrew Broughton.