Кіріспе

Бенджамин Грэмнің 1949 жылғы кітабы "Ақылды инвестор" Бенджамин Грэмнің 1949 жылы алғаш жарық көрген, құндылық инвестициялау туралы кеңінен танылған кітабы. Кітап қор нарығында құндылық инвестициялауды қалай табысты қолдануға болатыны туралы стратегияларды ұсынады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл кітап инвестициялау туралы ең көп оқылған кітаптардың бірі және Грэмнің мұрасы бүгінгі күнге дейін сақталған.

Негізгі деректер

«Ақылды инвестор» құндылыққа негізделген инвестициялауға негізделген, бұл инвестициялау тәсілін Грэм 1928 жылы Колумбия бизнес мектебінде оқытуды бастады және кейін Дэвид Доддпен бірлесіп жетілдірді. Бұл көзқарас Ирвинг Кан және Уолтер Шлосс сияқты Грэмнің басқа да шәкірттерімен бөлісілді. Уоррен Баффет 20 жасында осы кітапты оқып, Грэм ұсынған құндылық инвестициялауды өзінің инвестициялық портфелін құру үшін пайдалана бастады. «Ақылды инвестор» Грэмнің «Қауіпсіздік талдауы» сияқты алдыңғы жұмыстарынан акцияларды таңдаудағы маңызды өзгерісті көрсетеді. Яғни, жеке компанияны терең талдаудың орнына, қарапайым табыс критерийлерін қолданып, бірнеше компанияны сатып алу жеткілікті. Ол бұл өзгерісті былай түсіндірді:

Құндық инвестициялар

Грэхамның "Ақылды инвестор" кітабында баяндалған негізгі инвестициялық тәсілі – құндылыққа инвестиция салу. Құндылыққа инвестиция салу – бұл ұзақ мерзімде табыс таба алатын компаниялардың нарықта бағасы төмен бағаланған акцияларын іздеу стратегиясы. Бұл стратегияның негізі – нарық қысқа мерзімді баға өзгерістеріне шамадан тыс сезімталдық танытады, ал компанияның ұзақ мерзімді өсуіне қажетті негізгі факторларды ескермейді деген сенім.

Базар мырза

Грэхамның маңызды аллегорияларының бірі – нарық мырза, ол қор нарығының иррационалдығы мен топтық ойлауын бейнелеуге арналған. Нарық мырза – әр күні акционердің есігіне келіп, оның акцияларын әртүрлі бағаға сатып алуға немесе сатуға ұсыныс жасайтын жақсы мінезді адам. Көбінесе, Нарық мырзаның айтқан бағасы сенімді көрінеді, бірақ кейде ол абсурдты болып шығады. Инвестор оның ұсынған бағасына келісіп, онымен мәміле жасауға немесе оны толығымен назарға алмауға құқылы. Нарық мырза бұған ренжімейді және ертең келіп, жаңа баға ұсынады. Осы мысалдың мәні – инвестор Нарық мырзаның құлқындарын өзінің акцияларының құнын анықтайтын фактор деп қарастырмауы керек. Ол нарықтың ақымақтығынан пайда табуға тырысуы керек, оған қатысудың орнына. Нарықтағы кең таралған жаңылыс пікір – инвесторлардың рационалды және біртекті екендігі, бірақ Нарық мырза оның керісінше екенін көрсетеді. Инвесторға Нарық мырзаның көбінесе иррационалды мінез-құлқына тым көп мән бермей, өзінің компанияларының нақты өнімділігіне және дивидендтер алуға көңіл бөлу ұсынылады.

Анықталатын мән

"Ақылды инвестор" кітабында Грэм инвестиция жасағанда құнын анықтаудың маңыздылығын түсіндіреді. Құнды инвестиция жасау үшін және қысқа мерзімді нарықтардың көтерілуі мен құлдырауына қатысудан аулақ болу үшін компаниялардың құнын анықтау қажет. Құнды анықтау үшін инвесторлар негізгі талдауды қолданады. Математикалық тұрғыдан алғанда, компанияның капиталдану коэффициентіне бірнеше жылға болжамдалған табысты көбейту арқылы құнын анықтап, оны акцияның нақты бағасымен салыстыруға болады. Капиталдану коэффициентін анықтау үшін бес фактор қарастырылады: ұзақ мерзімді өсу перспективалары, басқару сапасы, қаржылық тұрақтылық және капитал құрылымы, дивиденд тарихы және ағымдағы дивиденд ставкалары. Осы факторларды түсіну үшін құнды инвестициялаушылар компанияның қаржылық есептерін, мысалы, жылдық есептерді, ақша ағыны туралы мәлімдемелерді және EBITDA-ны, сондай-ақ компания басшыларының болжамдарын және көрсеткіштерін зерттейді.

Қабылдау

Бенджамин Грэм құндылық инвестициясының әкесі деп есептеледі және "Ақылды инвестор" кітабы көпшілік тарапынан жоғары бағаланды және қазірге дейін солай болып келеді. Сент-Джонс университетінің экономика және қаржы профессоры Рональд Мой: "Грэмнің әдістемесінің ықпалы күмәнсіз" деп түсіндіреді. Оның шәкірттері құндылық инвестициясының ірі өкілдерінің тізімін құрайды, олардың ішінде Уоррен Баффет, Билл Руан және Уолтер Шлосс бар. Баффеттің пікірінше, "Ақылды инвестор" – "қазірге дейін жазылған инвестиция туралы ең үздік кітап". "Арбор Инвестициялық Жоспарлаушы" компаниясының негізін қалаушы Кен Фолкберри: "Егер өміріңізде тек бір инвестициялық кітап сатып алуға мүмкіндігіңіз болса, бұл кітап болуы мүмкін" дейді. Бенджамин Грэмнің "Ақылды инвестор" (1949 жылғы басылымының қайта басылымы). Коллинз, 2005, 269 бет. Бенджамин Грэмнің "Ақылды инвестор", 1949, 1954, 1959, 1965 (АҚШ Конгресі кітапханасының каталог картасы No 64 7552) Harper & Row Publishers Inc, Нью-Йорк. Бенджамин Грэм мен Джейсон Цвайгтың "Ақылды инвестор" (1973 жылғы қайта қарастырылған басылымы). HarperBusiness Essentials, 2003, 640 бет. "Ақылды инвестордың" қайта қарастырылған басылымының толық аудио нұсқасы 2015 жылдың 7 шілдесінде жарық көрді.