Кіріспе

Голланд суретшісі (1599–шамамен 1641)

Питер Боддинг ван Лэр (14 желтоқсан 1599 ж., Харлемде крещение алған – 1641 ж. немесе одан кейін) – голланд суретшісі және гравюрашы. Ол он жылдан астам уақыт бойы Римде белсенді жұмыс істеді және жанрлық сахналар, жануарлар суреттері және Рим маңындағы пейзаждармен танымал болды. Питер ван Лэр Римдегі фламанд және голланд суретшілерінің қауымдастығының белсенді мүшесі болды, ол Bentvueghels деп аталды. Осы топта оның лақап аты ("Bent аты") Il Bamboccio болды. Ол енгізген жанрлық сурет өнерінің стилін басқа солтүстік және итальян суретшілері де қабылдады. Осы ізбасарлар Bamboccianti деп, ал осы стильдегі суреттер Bambocciata (көпше түрі: Bambocciate) деп аталды.

Өмір

Питер ван Лэр Харлемде Якоб Клестің екінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Харлемдік Боддинг, анасы Антверпендік Магдалена Хайнс болған. Ол өмірінің кейінгі кезеңінде ван Лэр тегін қабылдады. Бұл тегті, болжам бойынша, оның ағасының крест әкесінен алған. Ол жақсы жағдайдағы отбасыда өсті, ал оның ата-анасы Магдаленаның әкесі, белгілі жазушы және баспагер Питер Хайнс құрған жеке мектепті басқарды. Осы Питер Хайнс атымен Питер ван Лэр да аталды. Оның үлкен ағасы Роделф ван Лэр де суретші болды және Роланд ван Лэр және Орландо ван Лэр есімдерімен танымал болды. Кіші інісі Николас Боддинг кейін Николас Боддингиус атымен белгілі болды және көрнекті мектеп мұғалімі мен пастор болды. Оның Барбара және Антоинетта есімді екі қарындасы болды.

Питер ван Лэр, мүмкін, Харлемде Эсаиас ван де Вельденің шәкірті болған. Оның ерте туындылары осы суретшінің ықпалын көрсетеді, бұл туралы Пьетр Бодинк (бұрын А. Велкердің коллекциясында сақталған) қол қойған суреті куәландырады, ол ван де Вельде стиліне жақын. Питер ван Лэр сондай-ақ өзінің тік мұртымен де танымал болды. Ван Лэр Маргутта көшесінде Жан Дукамппен бірге тұрды, кейбір өнер тарихшылары оның шәкірті болғанын айтады. Дегенмен, екі суретшінің шамамен бір жаста болғандықтан, мұндай оқушылық ықтимал емес. Ол сондай-ақ Римде Иоахим фон Сандраттың жақын досы болды. Алғашқы бамбоччантилерге Ян Миль, Андриес және Ян Боут, Карел Дюжардин, Йоханнес Лингльбах және итальян Микеланджело Серкьоцци кірді. Француз Себастьен Бурдон да мансабының басында осы топпен байланыста болды. Басқа бамбоччантилерге Михиел Свиртс, Томас Вийк, Дирк Хельмбрекер, Ян Аселин, Антон Губау, Виллем Ройтер, Якоб ван Ставерден және Йохан Филип Лемке жатады. Питер ван Лэр Римде сәтті мансапқа ие болды. 1639 жылы Нидерландыға оралды. Мұнда ол негізінен Амстердамда, кейіннен інісі Николаеспен бірге Харлемде өмір сүрді.

Жұмыс

Питер ван Лэр негізінен итальяндық пейзаждардағы жанрлық көріністерімен, сондай-ақ пейзаждар мен жануарлар бейнелеуімен танымал. Ол сонымен қатар шайқас көріністерін де салған. Ол жануарлар бейнеленген бірнеше гравюралар жасаған. Ірі қара мал суреттерін жеке жанр ретінде дамытқан алғашқы суретшілердің бірі ол болды. Ол діни тақырыптағы бір сурет қалдырды – «Бағушыларға жариялау» (Бредиус мұражайы, Гаага). Бұл композиция ван Лэрдің сақталған ең ерте ірі қара мал суреті болып табылады. Оның суреттері көбінесе кішкентай форматта болған. Римде ұзақ уақыт өткізудің әсері оның пейзаждар мен фондық суреттерінде көрінеді. Оның маңызды еңбектерінің бірі – фламанд және голланд жанрлық суреттерінен алынған жаңа сюжеттерді римдік сурет өнеріне енгізу, соның ішінде заманауи дереккөздерде айтылғандай, «заңнан тыс адамдар, алаяқтар, қалта ұрлаушылар, маскүнемдер мен шекқұмарлардың тобы, нашар темекі сатушылар, шаштараздар және басқа да 'надан' сюжеттер». Питер ван Лэр шебер гравюрашы болды және жануарлардың екі сериялық гравюрасын жасады. 1636 жылы Римде «Түрлі жануарлар» деген атпен жарияланған, үй жануарларын бейнелейтін 8 пластинкадан тұратын серия Неапольдегі испан вице-королі Дон Фердинандо Афан де Рибераға арналған. Бұл гравюралар сериясы голланд жануарлар суретшісі Паулюс Поттерге зор әсер етті, әсіресе ван Лэрдің фигураларды, жануарларды, ғимараттар мен ағаштарды үйлесімді кескіндемелік кеңістікте орналастыру қабілеті. Алты пластинкадан тұратын екінші жинақ «Аттар» деп аталды және онда кедей шаруаларға тиесілі аттардың қиын жағдайы бейнеленген.