Кіріспе

1980 жылдардағы совет/ресейлік бағытталатын зымыранға қарсы суастына қарсы эсминецтер класы.

Удалой класы, советтік белгілемесі 1155 Фрегат жобасы және ресейлік белгілемесі 11551 Фрегат М (Фрегат, 'Фрегат' сөзі 'фрегат' деген мағынаны білдіреді) – совет теңіз күштері үшін салынған, қазіргі уақытта Ресей теңіз күштерінде жеті кеме қызмет етеді. 1980 мен 1990 жылдар аралығында он екі кеме салынды, ал 1999 жылы өзгертілген жоба бойынша салынған, Удалой II класы деп белгіленген он үшінші кеме құрылды. Олар әуеге қарсы және су үстіне қарсы соғыс операцияларында "Современный" класы эсминецтерін толықтырады. "Удалой" кодовое атауы ежелгі орыс сөзі "удалой" -дан алынған, ол "батыл" немесе "ерлік" дегенді білдіреді.

Тарих

1155 жобасы 1970 жылдарға дейін соқталады, сол кезде үлкен сусырмалы, көп мақсатты кемелерді салу тым қымбат екені анықталды. Кеңес конструкторлары арнайы су үсті кемесінің тұжырымын жасады. "Северное" конструкторлық бюросы жобалаған екі түрлі соғыс кемесі салынды: 956 жобасының эсминеці және 1155 жобасының ірі суастына қарсы кемесі. "Удалой" класы американдық кемелердің кеңестік баламасы деп есептеледі. Кластың әртүрлі бірліктерінде зеңбірыл және әуедегі іздеу радарларында айырмашылықтар бар. Су астына қарсы соғысқа (ASW) басымдық бергендіктен, бұл кемелердің су үстіне және әуеге қарсы қабілеттері шектеулі болды. 2015 жылы Ресей Теңіз күштері бастапқыда 1155 жобасының сегіз кемесінің бесеуі 2022 жылға дейін Теңіз күштерін жаңғырту бағдарламасы аясында жаңартылып, модернизацияланатынын мәлімдеді. 2020 жылы барлығы сегіз 1155/1155.1 жобалы кеме бірдей стандартқа дейін жаңартылатыны айтылды, бірақ қалған үш бірліктегі жұмыс 2022 жылдан кейін де жалғасады. Радиоэлектрондық күрес және тіршілік етуді қамтамасыз ету жүйелерін жөндеуден басқа, олар P-800 "Оникс" және "Калибр" крылаты зымырандарын іске қосуға арналған заманауи зымыран кешендерін алады. Кемелердің қызмет мерзімі жеткілікті мөлшердегі жаңа кемелер пайдалануға берілгенге дейін 30 жылға ұзартылады. Жаңартуларға "Раструб-Б" зымырандарын 3М24 кемеге қарсы зымырандарын пайдаланатын төрт контейнермен жабдықталған 3С24 иілгіш ұңғымасымен және "Калибр" жер шабуылы, кемеге қарсы және суастына қарсы крылаты зымырандары үшін 16 ұяшықты 2 3С14 1155 универсалды вертикалды зымырандық қондырғысымен (ВЛС) алмастыру кіреді, бұл бір "АК-100" зениттік орнатылымының орнына орнатылады.

Удалой II

Удалойдың қолданысқа енгізілгеннен кейін, 1982 жылы конструкторлар кемеге қарсы күреске көбірек назар аудара отырып, мүмкіндіктерді теңгерімді ету үшін жаңарту жиынтығын әзірлеуді бастады. 1155.1 жобасы Fregat II кластың ірі суастына қарсы кемесі (НАТО кодымен Udaloy II) шамамен жетілдірілген Spruance класына балама болып табылады; бастапқыда тек біреуі ғана аяқталды. Сыртқы түрінен Удалойға ұқсас, ол SS N 14-ті P 270 Moskit (НАТО белгісі SS N 22 "Sunburn") кемеге қарсы зымырандарымен, екі 130 мм-лік зеңбірекпен, UDAV 1 торпедаға қарсы ракеталармен және зеңбірек/SAM CIWS жүйелерімен алмастырылды. Торпеда түтіктерінен RPK 2 Vyuga (НАТО белгісі 'SS N 15 Starfish') зымырандарын ату арқылы суастына қарсы күрестің қашықтықтан жүргізілу мүмкіндігі сақталды. Жаңа газ турбиналық қозғалтқышпен жабдықталған Udaloy II, қуаттырақ сонарлармен, біріктірілген әуе қорғанысының отты басқару жүйесімен және заманауи схемаларға негізделген сандық электрондық жүйелермен жабдықталған. Udaloy I кемелеріндегі MGK 355 Polinom біріктірілген сонар жүйесі (НАТО есімдері 'Жылқының жауы' және 'Жылқының құйрығы' тиісінше корпусқа орнатылған және сүйреліп жүретін бөлімдері үшін) жаңа жобаланған Zvezda M 2 сонар жүйесімен алмастырылды, оның екінші конвергенция аймағындағы қашықтығы артық. Zvezda сонар жүйесінің конструкторлары оны АҚШ эсминецтеріндегі AN/SQS 53-тің жалпы өнімділігімен тең деп санайды, бірақ американдық аналогына қарағанда әлдеқайда үлкен және ауыр: корпусқа орнатылған бөлігінің ұзындығы шамамен. Polinom сонар жүйесінің торпеданың жақындауы туралы ескерту функциясы сақталды және одан әрі оның ізбасарымен жақсартылды.

Пайдалану тарихы

2008 жылы ресейлік эсминец "Адмирал Чабаненко" Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Панама каналы арқылы өткен алғашқы ресейлік әскери кеме болды. Ресейлік эсминец "Вице-адмирал Кулаков" 2014 жылдың маусым айында Ресейдің Солтүстік флотынан Жерорта теңізіне аттанды.

Кемелер

Аты Атауын бергені Жасалған Кезені Суға түсірілген Қызметке кіргені Статусы Удалoй класы Ресейлік эсминец Удалoй "батыл" 23 шілде 1977 5 ақпан 1980 31 желтоқсан 1980 1997 жылы қызметтен шығарылды. 2002 жылы Мурманскіде бұзылды. Ресейлік эсминец Вице-адмирал Кулаков Николай Кулаков 4 қараша 1977 16 мамыр 1980 29 желтоқсан 1981 2010 жылы жаңарту жұмыстары аяқталды. Солтүстік флотта қызмет етеді. Ресейлік эсминец Маршал Васильевский Александр Васильевский 22 сәуір 1979 29 желтоқсан 1981 8 желтоқсан 1983 2006 жылы қызметтен шығарылды және бұзылды. Ресейлік эсминец "Адмирал Захаров" Михаил Захаров 16 қазан 1981 4 қараша 1982 30 желтоқсан 1983 1991 жылы өртенді. 2002 жылы қызметтен шығарылды және бұзылды. Ресейлік эсминец "Адмирал Спиридонов" Эмиль Спиридонов 11 сәуір 1982 28 сәуір 1984 30 желтоқсан 1984 2001 жылы қызметтен шығарылды және бұзылды. Ресейлік эсминец Адмирал Трибутс Владимир Филиппович Трибутс 19 сәуір 1980 26 наурыз 1983 30 желтоқсан 1985 1991 жылы өртенді, бірақ жаңартылып, қайтадан қызметке қабылданды. Тынық мұхит флотында қызмет етеді. Ресейлік эсминец Маршал Шапошников Борис Шапошников 25 мамыр 1983 27 желтоқсан 1984 30 желтоқсан 1985 2021 жылдың 27 сәуірінде қайтадан қызметке кірді, қазір фрегат деп аталады. Тынық мұхит флотында қызмет етеді. Ресейлік эсминец Североморск Североморск 12 маусым 1984 24 желтоқсан 1985 30 желтоқсан 1987 Солтүстік флотта қызмет етеді. Ресейлік эсминец Адмирал Левченко Гордей Левченко 27 қаңтар 1982 21 ақпан 1985 30 қыркүйек 1988 2022 жылға дейін Солтүстік флотта қызметте. Ресейлік эсминец Адмирал Виноградов Николай Виноградов 5 ақпан 1986 4 маусым 1987 30 желтоқсан 1988 Маршал Шапошников стандартына сәйкес жөндеуден өтуде. Тынық мұхит флотына қайтадан қосылуға дайын. Ресейлік эсминец Адмирал Харламов Николай Харламов 8 шілде 1986 29 маусым 1988 30 желтоқсан 1989 2020 жылдың 1 желтоқсанында қызметтен шығарылды. Ресейлік эсминец Адмирал Пантелеев Юрий Александрович Пантелеев 28 қаңтар 1988 7 ақпан 1990 19 желтоқсан 1991 Тынық мұхит флотында қызмет етеді. Udaloy II класы Ресейлік эсминец Адмирал Чабаненко Андрей Чабаненко 28 ақпан 1989 16 маусым 1994 28 қаңтар 1999 Жөндеуде, 2025 жылға қарай Солтүстік флоттың қызметіне қайта оралуы жоспарланған. Адмирал Бастий Николай Бастий 1991 1994 жылы бұзылды. Адмирал Кучеров Степан Кучеров 1993 жылы бұзылды.