Кіріспе

Американдық анархист (1870–1952)

Агнес Инглис (1870–1952) – Мичиган штатының Детройт қаласында туған, Мичиган университетіндегі Лабади коллекциясын құрушы басты тұлға болған анархист.

Ерте өмір

Агнес Инглис 1870 жылдың 3 желтоқсанында Мичиган штатының Детройт қаласында Агнес (туған есімі Лэмби) және Ричард Инглис отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы да Шотландиядан шыққан. Әкесі дәрігер болған. Ол консервативті, діни отбасының ең кіші баласы болды және Массачусетс қыздар академиясында білім алды. Оның әкесі 1874 жылы қайтыс болды, әпкесі кейін бір кезде қатерлі ісік ауруынан көз жұмды, ал анасы 1899 жылы, Инглис отыз жасқа толғанға дейін қайтыс болды. Анасы қайтыс болғаннан кейін Инглис Мичиган университетінде тарих және әдебиет пәндерін оқыды, сондай-ақ туыстарынан жәрдемақы алды. Ол университетті бітірмей, бірнеше жыл Чикагодағы Халл Хаус, Детройттегі Франклин-стрит қоныстану үйі және Энн-Арбордағы YWCA ұйымдарында әлеуметтік жұмысшы болып жұмыс істеді. Осы орталарда жұмыс істеген кезде ол АҚШ-тағы иммигрант жұмысшылардың жағдайына бейтарап емес болды, нәтижесінде осы тәжірибелерден берік саяси көзқарастар қалыптасты. 1915 жылы Инглис Эмма Голдманмен танысып, дос болды, одан кейін көп ұзамай Голдманның серігі және жолдасы Александр Беркманмен де жақын болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол радикалдық қызметін күшейтті және уақытының көп бөлігін, сондай-ақ отбасының қаржысын заңдық көмек көрсетуге жұмсады, әсіресе 1919-1920 жылдардағы Қызыл үрей кезеңінде.

Лабади жинағы

Ол Джозеф Лабадимен дос болып, 1924 жылы оның 1911 жылы Мичиган университетіне сыйға берген радикалды қозғалыстар туралы материалдардың жай-күйін анықтады. Жинақ өңделмеген күйде, құлыпталған камерада сақталған. Ол толық уақыт ерікті болып жұмыс істей бастады, мұқият ұйымдастырып, каталогтады, бұл жинақ Лабади коллекциясы деп аталды. Оның осы жинаққа қосқан үлесі ерекше болды. Ол жинақты ұйымдастыруда дәстүрден тыс әдістерді қолданды. Каталог карточкаларында кейде таңдалған материалдар туралы кітаптық мәліметтерге жеке пікірлер қосылған. Бірнеше жылдан кейін Инглис пен Лабади 400 радикалға хат жіберіп, олардың жеке тәжірибелері мен ұйымдастыру шаралары туралы материалдарды сұрады. Алғашқы жауаптар әлсіз болғанымен, келесі 28 жыл ішінде анархистер оның жинағына көптеген жарияланымдар, жазбалар мен құжаттарды сыйға тартты. Олардың ішінде Роджер Болдуин, Элизабет Гурли Флинн және Ральф Чаплиннің материалдары бар. Ол сондай-ақ көптеген адамдарға зерттеу және жарияланымдарында көмектесті, мысалы Генри Дэвид "Хеймаркет трагедиясы" және Джеймс Дж. Мартин "Адам мемлекетке қарсы" еңбектерінде. Инглистің жұмысы АҚШ-та танымал болды, және ондаған жылдар өткен соң көптеген анархистер қайтыс болғаннан кейін, олардың отбасылары өздерінің жинақтарын Лабади коллекциясына сыйға берді.

Өлім

Инглис 1952 жылдың 30 қаңтарында Мичиган штатында қайтыс болды, сонымен қатар радикалды әлеуметтік қозғалыстарға қатысты ауқымды және толық кітапхананы мұра етіп қалдырды. Бірақ оның өлімінен кейін, кітапхананың ұйымдастырылуының кейбір ерекшеліктері жоғалып қалды.