Кіріспе

1648 жылғы шіркеу басқаруы туралы мәлімдеме

Кембридж платформасы – отарлық Жаңа Англия шіркеулері үшін қауымдық шіркеу басқаруының мәлімдемесі. Ол 1648 жылы пресвитериандық сынға жауап ретінде жазылды және 1780 жылға дейін Массачусетс штатының діни конституциясы болып қызмет етті. Платформаның кіріспесі Вестминстерлік мойындауды да қолдады. Бұл құжатты негізінен пуритандық пасторлар Ричард Мэзер және Джон Коттон жасады.

Өмірбаян

Жаңа Англияға қоныс аударған пуритандар – қауымдық шіркеу басқаруына және шіркеуге тек қайта туған адамдар ғана толық мүше бола алатынына сенетін кальвинистер еді. Осы себепті олар конгрегационалистер деп белгілі болды, ал олардың шіркеулері конгрегационалистік шіркеулер деп аталды. Жаңа Англияда конгрегационализм мемлекеттік дін болды – конгрегационалистік шіркеулер салықтар есебінен қаржыландырылды, ал Массачусетс штатында тек конгрегационалистік шіркеу мүшелері ғана дауыс бере алатын. 1640 жылдары конгрегационализм ағылшын азамат соғысының нәтижесінде күш алған ағылшын пресвитериандарының күшейген бақылауына тап болды. Кальвинистер болғандықтан, конгрегационалистер мен пресвитериандардың сенімдері шіркеу басқаруындағы айырмашылықты қоспағанда, дерлік бірдей болды. Пресвитериандық басқару жергілікті шіркеуден тысқары ақсақалдар кеңесіне билік берді. Сонымен қатар, пресвитериандар шіркеу мүшелерінің қайта тууына талап қоймады және барлық "әдепсіздік жасамайтын" шіркеуге баратындарға Иеміздің соңғы тоқпағына қатысуға рұқсат берді. 1645 жылы Уильям Вассал мен Роберт Чайлд басқарып, жергілікті пресвитериандар Массачусетстің шіркеу мүшелігі және дауыс беру саясатына қарсы наразылық білдірді. Чайлд өзінің шағымдарын Парламентке жеткіземіз деп угроза жасады, бұл отарлық басшылардың арасында ағылшын үкіметі Жаңа Англияға пресвитериандық дінді күштеп таңу үшін араласуы мүмкін деген қорқыныш тудырды. Осы конгрегационализмге жасалған шабуылдарға жауап ретінде Кембридж Синоды шақырылды.

Синод

1646 жылдың мамыр айында Массачусетс штатының дін қызметкерлері колонияның Бас сотына колонияның шіркеулерінің жиналысын шақыруды ұсынды. Олар шіркеу мүшелігі және мүше емес ата-аналардың балаларын крещение рәсімімен қабылдау мәселелерін қарастыруды көздеді. Кембридж синоды алғаш рет 1646 жылдың 1 қыркүйегінде өтті және 1648 жылдың тамызында жұмысы аяқталғанға дейін белгілі бір уақыт аралығында жинала берді. Оның құрамына Массачусетс штатындағы 29 шіркеудің төртеуін қоспағанда, барлық шіркеулерден дін қызметкерлері мен миряндардың өкілдері кірді. Сонымен қатар, Нью-Гэмпшир, Плимут, Коннектикут және Нью-Хейвендегі басқа пуритан колонияларындағы 24 шіркеудің қолдауы болды. Осы колониялардағы кейбір шіркеулер де өздерінің дін қызметкерлері мен өкілдерін жіберді. Синод Джон Коттонға, Ричард Мазерге және Даксберилік Ральф Партриджге топтың қарауы үшін шіркеу басқаруының үлгісін жазуды тапсырды. Нәтижесінде, Синод Мазердің Шіркеу тәртібі жөніндегі платформасын қабылдады, ол Мазер мен Коттонның шіркеу басқаруы туралы бұрын жазған еңбектерінің көп бөлігін қамтыды. Бас сот Синодтан сенімді мойындауды талап етті. Осы кезде Англия пуритандары жазған Вестминстерлік сенімді мойындау Парламентте қабылданған еді. Синод бірауыздан конфессияның ілімдік бөліктерін қабылдауға дауыс берді, олар "сенімнің барлық мәселелерінде өте қасиетті, дұрыс және ойлы деп санаймыз және сондықтан оның мазмұнына еркін және толық келісеміз" деді. Синод Конфессияның пресвитериан шіркеу басқаруына қатысты бөліктерімен келіспеді.

Қауымдық саясат

Платформа кіріспеден және 17 тараудан тұрады. Джон Коттонның алғы сөзінде Жаңа Англия шіркеулеріне тағылған түрлі сын-есімдерге жауап беріліп, олардың дұрыстығы қорғалады. Алғашқы төрт тарауда қауымдық басқару – Киелі кітапта санкцияланған шіркеу басқаруының жалғыз нысаны екені түсіндіріледі. Қауымдық шіркеу «Құдайға жалпы құлшылық ету және Иеміз Иса Мәсіхтің қауымдастығында бір-бірін рухтандыру үшін қасиетті келісім арқылы бір денеге біріктірілген, шақырылған қасиеттілердің тобы» деп анықталады. Жергілікті шіркеу – бұл қасиеттілердің ерікті, өзара келісіммен шіркеу келісімі негізінде кіретін «көрінетін саяси бірлестік». Бұл конгрегационалистерді Рим-католик шіркеуінен және Англия шіркеуінен ерекшелендірді, онда белгілі бір аймақтағы әр адамға шіркеу мүшелігі автоматты түрде беріледі. Платформада шіркеу монархия (Иса Мәсіх – патша және шіркеудің басшысы), демократия (қауымдық басқару) және аристократия (қызметкерлердің билігі) элементтерін қамтитын аралас басқару жүйесінде жұмыс істеуі керек екені айтылады. Қауымға берілген өкілеттіктерге өздерінің қызметкерлерін сайлау, жаңа мүшелерді қабылдау, жазалау, шіркеуден шығару және шіркеу қауымдастығына қайта қабылдау кіреді.

Ерекшелік

Шіркеудің ерекше қызметтері – елші, пайғамбар және жаңалықшы; Мәсіхтің қызметі барысында ерекше шақырылған және олардың қызметтері "өздерімен тоқтатылды".

Кәдімгі

Қызметтердің қалыпты (жалғасатын) түрлері – пастор, мұғалім, басқарушы ақсақал және диакон.

Ақсақал

Пастор, ұстаз және басқарушы ақсақалдар – бәрі де ақсақалдардың түрлері. Ақсақалдардың, Жазбаларда епископтар деп те аталатындардың, кейбіреулері сөз қызметіне ерекше көңіл бөледі, мысалы, пасторлар мен ұстаздар; ал екіншілері басқаруға арналған, сондықтан оларды басқарушы ақсақалдар деп атайды.

Пастор

Пастор мен ұстаздың қызметі ерекше болып көрінеді. Пастордың арнайы жұмысы - насахаттауға көңіл бөлу және осы арқылы даналық сөздерді жеткізу.

Мұғалім

Мұғалім дін туралы мәлімдемелерге көңіл бөліп, сонда білімді сөз айтуға тиіс.

Диакон

Диакондық қызметті Иеміз Иса шіркеуде орнатқан; кейде оларды көмекшілер деп атайды. Пасторлар да, ұстаздар да қасиеттіліктерді (тағамдарды) басқарып, шіркеу тәртібін орындай алады, бірақ пасторлар "насихаттауға және даналық сөзін беруге" жиі көңіл бөледі, ал ұстаздар "доктринаға (танымға) және білім сөзін беруге" жиі көңіл бөледі. Биліктегі ақсақалдар, дін қызметкерлерімен бірге, шіркеудің рухани істерін қадағалауға жауапты, оның ішінде шіркеуге қабылдануға үміткерлерді тексеру, шіркеу таңдаған қызметкерлерді тағайындау, шіркеуге ұсынылатын айыптауларды қабылдап дайындау, шіркеудің келісімімен жазалау немесе қауымнан шығару туралы үкім шығару, шіркеу жиналыстарын жүргізу, шіркеу басқаруында кеңесшілер мен жетекшілер ретінде әрекет ету және қажет болған жағдайда шіркеу мүшелерін ескерту. Диакондар шіркеудің дүниелік немесе қаржылық істерін қадағалайды, соның ішінде жарналар мен сыйлықтарды жинау, дін қызметкерлеріне жалақы төлеу және кедейлерге қайырымдылық көмегін тарату. Бұл екі қызметтен өзге, платформада егде жастағы жесірлердің де шіркеуде қызмет ете алатыны айтылады, оның ішінде "ауруларға күтім жасау, оларға көмек көрсету және басқа да мұқтаждарға көмектесу". Шіркеу мүшелері өздерінің қызметкерлерін сайлайды және оларды қызметтен шеттетуге құқылы. Платформа, мүмкіндігі болғанда, қызметкерлердің ісін қарау кезінде көршілес шіркеулермен кеңесуді ұсынады. Ол мемлекеттік лауазым иелерінің, епархиялық епископтардың немесе демеушілердің шіркеу қызметкерлерін тағайындау құқығын жоққа шығарады. Сайлаудан кейін қызметкерлер қол қою арқылы, дұға және оразамен тағайындалады; алайда платформа сайлаудың, тағайындаудың емес, адамды қызметкер ететінін атап көрсетеді. Әдетте, қол қою рәсімін ақсақалдар орындайды. Бірақ егер шіркеуде ақсақалдар жетіспесе, шіркеу мүшелері өздері қызметкерлерін тағайындауы немесе шіркеу көршілес шіркеулерден ақсақалдарды шақырып, тағайындау рәсімін жүргізуіне рұқсат етіледі.

Дінге мүшелік

12-ші тарауда шіркеуге мүше болуға ниет білдірген адамдардың, күнәсіне өкініп, Иса Мәсіхке сенгендерін ақсақалдар алдында тексеруден өтуі талап етіледі. Бұдан кейін, мүшелікке қабылданбас бұрын, адам бүкіл қауым алдында өз өзгеру тарихын – «баяндамасын» немесе қоғамдық есеп беруін беруі керек. Дегенмен, «шамадан тыс қорқуға немесе денсаулығының нашарлығына» тап болғандар өз мойындауларын ақсақалдарға жекелей жеткізе алатын еді. Сондай-ақ, бала кезінде крещение рәсімінен өткендер де, толық мүшелік құқықтарын пайдалану үшін, мысалы, Раббының соңғы кешкі асысына қатысу үшін тексерілуі керек. 13-тарауда бір қауымдық шіркеуден екіншісіне өту рәсімі, ал 14-тарауда күнәсіне өкініш білдірмейтін мүшелерді жазалау және қауымнан шығару рәсімі сипатталған.

Пайдалануы және әсері

Синод 1648 жылы Кембридж платформасын аяқтады, ал шіркеулерге құжатты зерттеуге, пікір білдіруге және соңында оны бекітуге уақыт берілгеннен кейін, Бас сот оны қауымдық тәжірибенің нақты сипаттамасы деп бағалады. Конгрегационал дін қызметкері Альберт Элайджа Даннинг бұл құжатты "он жетінші ғасырдағы конгрегационалистердің ең маңызды құжаты деп атады, себебі ол шіркеулердің сенімдерін және жүз жылдан астам уақыт бойы қолданған басқару жүйесін ең айқын көрсетеді" деп жазды. Коннектикут штатында оны 1708 жылғы Сайбрук платформасы алмастырды, ол конгрегациялық шіркеулерді пресвитериандық басқару нысанына жақындатты. Бұл құжат бүгінгі таңдағы кейбір конфессиялардың басқару саясатына елеулі әсер етеді. Мысалы, Біріккен шіркеудің қауымдары, Унитариян-универсалистік шіркеулер және пуритан шіркеулерінің басқа да ұрпақтары жергілікті шіркеу ұйымы ретінде қауымдық басқару саясатын сақтайды, сонымен қатар дін қызметкерлерінің бақылауын қамтамасыз ету және конфессиялар арасында байланыс орнату үшін кең ауқымды басқарушылық органдарды құрады. Жаңа Англиядағы Тұрақты тәртіптің кейбір шіркеулері Унитариян дауынан кейін Унитариян дініне өткенде де қауымдық басқару саясатын ұстады. Бұл саясат Американың Унитариян қауымдастығының және, одан әрі, Унитариян-универсалистік қауымдастығының ұйымдасқан құрылысына терең ықпал етті – бұл ұйымдар 1648 жылғы құжатқа қол қойғандардан маңызды теологиялық айырмашылықтарға қарамастан, сол саясаттың көптеген аспектілерін бөліседі. Оның ықпабы бүгінгі АҚШ-тың шегінен де асып түсті. Бұл платформа 1658 жылы ағылшын конгрегационалистері жасаған Савой декларациясын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.