Жан Батист де Буайер, Аржан Маркизі: Өмір және шығармашылығы
Jean-Baptiste de Boyer, Marquis d'Argens
Жан Батист де Буайер, Аржан маркизі (1704-1771) – француз философы, Вольтердің досы, Фридрих Ұлы сарайындағы эмигрант. Өмірі мен шығармалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз философы және жазушысы (1704–1771)
French philosopher and writer (1704–1771)
Жан Батист де Бойер, Маркиз д’Аргенс (24 маусым 1704 – 11 қаңтар 1771) – француз рационалисі, жазушы және католик шіркеуін сынаған, Вольтердің жақын досы болған және өмірінің көп бөлігін Фридрих Ұлының сарайында күйреуде өткізген адам.
Jean Baptiste de Boyer, Marquis d'Argens (24 June 1704 – 11 January 1771) was a French rationalist, author and critic of the Catholic Church, who was a close friend of Voltaire and spent much of his life in exile at the court of Frederick the Great.
Өмір
Жан Батист де Бойер, кейіннен Аргенс маркізі, 1704 жылғы 24 маусымда Францияның оңтүстігіндегі Экс-ан-Прованс қаласында дүниеге келді. Ол Пьер Жан де Бойер мен Анжелика де Л’Энфантың жеті баласының үлкені, ал Анжеликаның әкесі – Лук де Л’Энфан (1656–1729), аймақтық парламенттің президенті. Пьер Жан де Бойер Прованс аймақтық парламентінің бас прокуроры және екінші тәрбиелі дворян (Noblesse de robe) өкілі болды. Олардың мәртебесі сот және әкімшілік лауазымдарға ие болудан туындады, ал аристократиялық қылышпен дворяндардан (Noblesse d'épée) айырмашылығы, көбінесе еңбекқор орта тапқа жататын маман болды. 18 ғасырдың ортасына қарай осы лауазымдардың көпшілігі мұрагерлікке айналды, үлкен ұлдары әкелерінен кейін лауазымға тағайындалып, үйленіп, балалы болуы күтілді. Жан Батист заңгерлік мансаптан бас тартты, ал оның отбасы мүшелері сенімді католиктер болса, ол рационалист жазушы және шіркеудің сыншысы болды; кейін ол «Мен әкемнің сүйікті баласы емеспін» деп жазды. Отбасы мүліктерін бірнеше мұрагерге бөліп беруді болдырмау үшін кіші ұлдары көбінесе үйленбеуге міндеттелді. Оның төрт кіші інісінің үшеуі, соның ішінде Александр, кейіннен Эгиль маркізі Мальта орденіне қабылданды, ал қалғаны дін қызметкері болды. Оның бейімделуден бас тартуы 1734 жылы кіші інісі Александрдың пайдасына мұрадан айырылуына әкелді, бірақ философиялық айырмашылықтарына қарамастан, екеуі өмір бойы жақын дос болып қалды. 1749 жылы ол француз балеринасы және жазушысы Бабет Кошуаға (1725–1780) үйленді, олардан Барб (1754–1814) атты қызы дүниеге келді. Берлинде көп жыл тұрғаннан кейін 1769 жылы Францияға оралды және 1771 жылғы 11 қаңтарда Ла-Гарде шатосында қайтыс болды; бастапқыда Тулон соборында жерленген оның денесі кейіннен Ле-Кувент-де-Минимдегі отбасылық мазарға көшірілді.
Jean Baptiste de Boyer, later Marquis d’Argens, was born on 24 June 1704 in the southern French town of Aix en Provence. He was the eldest of seven children of Pierre Jean de Boyer and Angélique de L'Enfant, daughter of Luc de L'Enfant (1656–1729), President of the Regional Parliament. Pierre Jean de Boyer was Procureur général or Attorney General for the Regional Parliament of Provence and a member of the Second Estate, the Noblesse de robe or Nobles of the robe. Their rank derived from the possession of judicial or administrative posts and unlike the aristocratic Noblesse d'épée or Nobles of the Sword, they were often hard working middle class professionals. By the mid 18th century, many of these positions had become hereditary, with eldest sons expected to succeed their fathers, marry and have children. Jean Baptiste rejected a legal career and while the rest of his family were devout Catholics, became a rationalist author and critic of the Church; he later wrote 'I was not my father's favourite child.' To prevent the division of family estates amongst multiple heirs, younger sons were often required to remain unmarried; of his four younger brothers, three including Alexandre, later Marquis D'Éguilles were enrolled in the Knights of Malta religious order and the other became a priest. His refusal to conform meant he was disinherited in favour of his younger brother Alexandre in 1734 but despite their philosophical differences, the two remained close friends throughout their lives. In 1749, he married French ballerina and writer Babette Cochois (1725–1780), with whom he had a daughter, Barbe (1754–1814). After many years living in Berlin, he returned to France in 1769, where he died at the Château de La Garde on 11 January 1771; originally buried in Toulon Cathedral, his remains were later moved into the family vault at Le Couvent des Minimes.
Мансап
Де Бойер отбасының бірнеше буыны Прокурор-генерал лауазымын атқарған, сонымен қатар олар өнер саласында да тәжірибелі болған. Жан Баптисттің атасы - ақын және драматург Аббе Клод де Бойер (1618–1698), ал әкесі Жан Батист де Бойер (1640–1709) Тициан, Караваджо, Микеланджело, Ван Дейк, Пуссен, Рубенс және Корреджоның туындыларынан тұратын танымал өнер жинағына ие болды. 1719 жылы әкесі Жан Баптистті Страсбургте орналасқан Тулуза полкіне (Régiment de Toulouse) қызметке жіберді. Пьер Жан де Бойер 1722 жылы «Маркиз д’Аргенс» атағын алды, және ең үлкен ұлдарына осы атақты қолдануға рұқсат болғандықтан, Жан Баптист те Маркиз д’Аргенс деп танылды. 1722 жылы ол актрисамен қашып, Испанияға бой алып кетті, бірақ кейін әскери күзетпен Францияға қайтарылды. Оның күзетшілерінің бірі – Виконт д’Андрезель, ол жақын арада Константинопольдегі француз елшісі болып тағайындалды; ол Пьер Жан де Бойерді ұлын өзімен бірге алып жүруге көндірді, және олар 1723 жылдың соңында Тулоннан жол тартты. Д’Аргенс 1724 жылы Францияға оралды, онда келесі бірнеше жылды заңды ұқыптап оқып, тіпті бірқатар сот ісіне қатысты. 1731 жылғы Кадьердегі колдовство ісі оның заңгерлік мансабынан бас тартуына және Католик шіркеуіне, әсіресе иезуиттерге қарсылығын нығайтуына себеп болды. Ол 1733 жылы Польша мұрагерлік соғысы кезінде әскерге қайта оралды, кіші інісі Люк де Бойермен (1713–1772) бірге сол полкте қызмет етті. Кель қаласынан жараланған ол 1734 жылы жылқыдан құлап, ауыр жарақат алды, осы оқиға оның әскери мансабына нүкте қойды.
While several generations of the de Boyer family held the position of Procureur général, they also had a background in the arts. Jean Baptiste's great uncle was the poet and dramatist Abbe Claude de Boyer (1618–1698), while his grandfather, Jean Baptiste de Boyer (1640–1709), owned a famous art collection, with works by Titian, Caravaggio, Michelangelo, Van Dyck, Poussin, Rubens and Corregio. In 1719, his father reluctantly purchased Jean Baptiste a commission in the Régiment de Toulouse, based in Strasbourg. Pierre Jean de Boyer was made 'Marquis d'Argens' in 1722 and since eldest sons were permitted to use the same title, Jean Baptiste was also known as Marquis d'Argens. In 1722, he eloped with an actress and fled to Spain, before being taken back to France under military escort. One of his warders was Vicomte d'Andrezel, shortly to become French ambassador in Constantinople; he persuaded Pierre Jean de Boyer to allow his son to accompany him and they left Toulon at the end of 1723. D'Argens returned to France in 1724, where he spent the next few years obediently studying law and even acting in a number of legal cases. The 1731 Cadière witchcraft trial appears to have been the point at which he rejected a legal career, while confirming his opposition to the Catholic Church and the Jesuits in particular. He rejoined the army in 1733 during the War of the Polish Succession, serving in the same regiment as his younger brother Luc de Boyer (1713–1772). Wounded at Kehl, he was badly injured in a fall from his horse in 1734, which ended his military career.
Романдар
Тереза философ (1748) (Тереза бақытты табады, Black Scat Books, 2020; Тереза философ, Grove Press, 1970.)
Thérèse Philosophe (1748) (Thérèse Finds Happiness, Black Scat Books, 2020. ; Theresa the Philosopher, Grove Press, 1970. )