2005 жылғы "Рита" дауылы: 5 санатты атлант мұхитындағы құлпынай құбылысы

Кіріспе

2005 жылы Атлантика мұхитында болған 5-санатты дауыл 2005 жылы Атлантика мұхитында болған дауыл. «Рита» даулы Мексика шығанағында тіркелген ең күшті тропикалық циклон және Атлантика мұхитында тіркелген төртінші ең күшті дауыл болды. 2005 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының бір бөлігі болған бұл дауыл, баррометрлік қысым бойынша ең күшті он дауылдың арасында үшінші орынды иеленді (Уилма және Катринамен бірге). «Рита» 2005 жылғы маусымның он жетінші аталған даулы, оныншы дауыл және бесінші ірі дауыл болды. Бұл сондай-ақ, 2020 жылы «Рене» тропикалық даулына дейін Атлантика мұхитында ең ерте пайда болған 17-ші дауыл еді. «Рита» 2005 жылдың 18 қыркүйегінде Багама аралдарының жанында, Батыс Африка жағалауынан пайда болған тропикалық толқыннан қалыптасты. Батысқа қарай жылжып, Флорида бұғазынан өткеннен кейін «Рита» аномальды жылы суларға түсті. Батыс-солтүстік-батысқа қарай жылдам қозғалғанда, ол күшін тездетіп, желдің ең жоғарғы жылдамдығына жетті, 21 қыркүйекте 5-санатқа ие болды. Алайда, Луизиана штатының Джонсон Байоу қаласына жеткенге дейін 3-санатты дауылға дейін әлсіреді. «Рита» Техас штатының Сабин Пасс және Луизиана штатының Холли Бич аралығында, сағатына 185 км/сағ жылдамдықпен жел соғып, құрлыққа шықты. Құрлық үстінде тез әлсіреп, 26 қыркүйекке қарай төменгі Миссисипи аңғарындағы үлкен төмен қысым аймағына айналды. Луизианада «Рита» даулының су тасқыны жағалау бойындағы төмен жатқан елді мекендерді су басып, бір ай бұрын болған «Катрина» даулының салдарына ұқсас жағдайды одан бетерлетті, мысалы, Нью-Орлеандағы «Катринадан» зардап шеккен бөгеттерді асықтырып жөндеуге тура келді. Луизиананың оңтүстік-батысындағы және «Рита» құрлыққа шыққан оңтүстік-шығыс Техастағы округтер қатты су тасқынынан және желден зардап шекті. 2005 жылдың 25 қазанындағы Апаттар орталығының мәліметінше, оңтүстік-шығыс Техаста орналасқан Оранж және Джефферсон округтерінде 4526 жеке тұрғын үй қирады. Сонымен қатар, 14 256 жеке тұрғын үйге үлкен залал келтірілді, ал тағы 26 211 жеке тұрғын үйге шағын залал келтірілді. Мобильді үйлер мен пәтерлер де едәуір зақымдалды немесе толыққандай жойылды. Барлығы 9 Техас округі мен 5 Луизиана округінің аумағы дауылдан кейін апат аймағы деп жарияланды. Техас пен Луизиананың кейбір аудандарында бірнеше апта бойы электр қуаты тоқтады. Техас штатында дауылдан ең көп адам қаза тапты, 113 адам қаза тапты, оның 107-сі Хьюстон агломерациясын эвакуациялаумен байланысты болды. Миссисипи алқабының төменгі бөлігінде орташа және ауыр зақымдар тіркелді. Дауылдан қалған жаңбыр Луизианадан Мичиганға дейін созылды. Жауын-шашынның ең көп мөлшері Луизиананың орталық бөлігінде болды. Бірнеше торнадо да дауылмен және оның кейінгі қалдықтарымен байланысты болды. «Рита» даулының барлық жолы бойынша, залал шамамен 18,5 миллиард долларды құрады (2005 жылғы АҚШ доллары). АҚШ-тың төрт штатында 120 адам қаза тапты. Дауылдың қалдырған ауыр және кең тараған қирату салдарынан «Рита» атауы 2006 жылғы көктемде алынып тасталды және енді Атлантика мұхитындағы дауылды атау үшін ешқашан қолданылмайды. 2011 жылғы Атлантикалық дауыл маусымында оның орнына «Рина» атауы қолданылды. TOC

Category 5 Atlantic hurricane in 2005
the Atlantic hurricane in 2005

Hurricane Rita was the most intense tropical cyclone on record in the Gulf of Mexico and the fourth most intense Atlantic hurricane ever recorded. Part of the record breaking 2005 Atlantic hurricane season, which included three of the top ten most intense Atlantic hurricanes in terms of barometric pressure ever recorded (along with Wilma and Katrina), Rita was the seventeenth named storm, tenth hurricane, and fifth major hurricane of the 2005 season. It was also the earliest forming 17th named storm in the Atlantic until Tropical Storm Rene in 2020. Rita formed near The Bahamas from a tropical wave on September 18, 2005 that originally developed off the coast of West Africa. It moved westward, and after passing through the Florida Straits, Rita entered an environment of abnormally warm waters. Moving west northwest, it rapidly intensified to reach peak winds of 180 mph (285 km/h), achieving Category 5 status on September 21. However, it weakened to a Category 3 hurricane before making landfall in Johnson's Bayou, Louisiana, between Sabine Pass, Texas and Holly Beach, Louisiana, with winds of 115 mph (185 km/h). Rapidly weakening over land, Rita degenerated into a large low pressure area over the lower Mississippi Valley by September 26th. In Louisiana, Rita's storm surge inundated low lying communities along the entire coast, worsening effects caused by Hurricane Katrina less than a month prior, such as topping the hurriedly repaired Katrina damaged levees at New Orleans. Parishes in Southwest Louisiana and counties in Southeast Texas where Rita made landfall suffered from severe to catastrophic flooding and wind damage. According to an October 25, 2005 Disaster Center report, 4,526 single family dwellings were destroyed in Orange and Jefferson counties located in Southeast Texas. Major damage was sustained by 14,256 additional single family dwellings, and another 26,211 single family dwellings received minor damage. Mobile homes and apartments also sustained significant damage or total destruction. In all, nine Texas counties and five Louisiana Parishes were declared disaster areas after the storm. Electric service was disrupted in some areas of both Texas and Louisiana for several weeks. Texas reported the most deaths from the hurricane, where 113 deaths were reported, 107 of which were associated with the evacuation of the Houston metropolitan area. Moderate to severe damage was reported across the lower Mississippi Valley. Rainfall from the storm and its associated remnants extended from Louisiana to Michigan. Rainfall peaked at in Central Louisiana. Several tornadoes were also associated with the hurricane and its subsequent remnants. Throughout the path of Rita, damage totaled about $18.5 billion (2005 USD). As many as 120 deaths in four U. S. states were directly related to the hurricane. Became of the heavy and widespread destruction left by the storm, the name Rita was retired in the spring of 2006, and will never again be used for an Atlantic hurricane. It was replaced by Rina for the 2011 Atlantic hurricane season. TOC

Метеорологиялық тарих

2005 жылдың 7 қыркүйегінде Африканың батыс жағалауынан Атлант мұхитына қарай жылжыған тропикалық толқын пайда болды. Ұйымдасқан, терең атмосфералық конвекцияны тудырмай, жүйеге байланысты конвекция 13 қыркүйекте қысқа ғана уақытқа күшейіп, кейін тез тарады. Сомамен сол уақытта, тарап бара жатқан тұрақсыз фронттан қалған беттік ойыс пайда болып, Кіші Антиль аралдарының солтүстігінен батысқа қарай жылдамдады. Екі күннен кейін толқын беттік ойыспен бірігіп, конвекциялық белсенділік пен ұйымдастыру күшін арттырды. Желдің бағытындағы айырмашылықтың азаюы қосымша ұйымдастыруға мүмкіндік берді және 18 қыркүйектегі 0000 UTC-де Ұлттық дауыл орталығы (NHC) жүйе дауылдың тропикалық депрессия ретінде жіктелуге жеткілікті түрде ұйымдасқан деп бағалады. Ол Түркі және Кайкос аралдарындағы Гранд Тюрк аралынан шамамен 80 миль (129 км) шығысқа қарай орналасқан және жолақтық белгілер пайда болды. Тропикалық даму үшін қолайлы жағдайларда депрессия жылдам ұйымдасты, және сол күні 1800 UTC-де тропикалық дауыл күшіне жетті. Нәтижесінде тропикалық дауыл Рита деп аталды. Алайда, жақын маңдағы жоғарғы деңгейдегі төмен қысымның салдарынан оңтүстік желдің орташа вертикальді бағытындағы айырмашылықтың күшеюі одан әрі қарқындылуын тежеді және конвекциялық белсенділікті Ританың айналу орталығының солтүстігіне ықпал етті. Жоғарғы деңгейдегі төмен қысым әлсірегеннен кейін, Ританың айналу орталығы солтүстікке қайта құрылды, желдің бағытындағы айырмашылықтан туындаған бұзылысты толықтырды. Соның салдарынан тропикалық дауыл Багам аралдары арқылы оңтүстік шетіндегі жота бойымен батысқа қарай жылдамдап, бұрынғы күштілеу үрдісін жалғастырды, ең төменгі барометриялық қысым 985 мбар (hPa; 29.09 inHg) деңгейінде сақталды. Алты сағаттан кейін Рита 2-ші санатқа дейін күшейді, кейін Флорида штатының Ки-Вест қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 45 миль (72 км) арақашықтықта өтті. 21 қыркүйектегі 0600 UTC-де Рита Мексика шығанағына кірген кезде 3-ші санатқа жетті, осылайша ол ірі дауылға айналды. Бұл Саффир-Симпсон дауыл шкаласы бойынша ең жоғарғы санатқа жатады. Жақсы жағдайлар қосымша дамуға мүмкіндік берді және 22 қыркүйектегі 0300 UTC-де Рита ең жоғары қарқындылығына жетті, максималды тұрақты жел жылдамдығы 180 миль/сағ (285 км/сағ) және ең төменгі барометриялық қысым 895 мбар (hPa; 26.43 inHg) болды. Бұл Мексика шығанағында тіркелген ең күшті тропикалық циклон болды. Ол кезде Миссисипи өзенінің дельтасынан оңтүстікке қарай 310 миль (500 км) жерде орналасқан. Рита 18 сағат бойы 5-ші санаттағы дауылдың қарқындылығын сақтап тұрды, содан кейін 22 қыркүйектегі 1800 UTC шамасында дауыл 4-ші санатқа дейін әлсіреді. Сонымен қатар тропикалық циклон АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы жоғары қысымның оңтүстік-батыс шетінен солтүстік-батысқа қарай бұрыла бастады. Циклдің нәтижесінде жаңа, үлкен көз қабырғасы нығайып, Ританың жел өрісі кеңейе бастады. Желдің бағытындағы айырмашылық және континенттік шельф суларының салқындауынан дауыл әлсірей бастады. Рита 24 қыркүйектегі 0740 UTC-де Луизиананың оңтүстік-батысында Джонсон Байо мен Сабина асуы арасында құрлыққа түскенге дейін 3-ші санатқа дейін әлсіреді. Құрлыққа түскен кезде Рита 3-ші санаттағы дауыл болды. Тропикалық циклон құрлыққа түскеннен кейін 12 сағаттан кейін тропикалық дауыл деңгейіне дейін төмендетілді. Солтүстікке қарай Луизиана мен Техас арасындағы шекараға шамамен қатар жылдамдап, жақын арада солтүстік-шығысқа қарай бұрылды. Келесі күні таңертеңгісін депрессия Иллинойстың оңтүстік-шығысында өзінің көп бөлігін жоғалтты және сол күні 0600 UTC-ге дейін әлсіреп қалды. Алдыңғы шекара қалған жүйені алты сағаттан кейін Ұлы көлдер аймағының оңтүстігінде сіңіріп алды. Кем дегенде бір баспана ашылды және бүкіл елдегі мектептер жабылды. Насау халықаралық әуежайы да 19 қыркүйекте дауылға байланысты жабылды және 20 қыркүйектің кешке дейін жабық болады.

On September 7, 2005, a tropical wave emerged off the west coast of Africa and moved westward into the Atlantic Ocean. Failing to produce organized, deep atmospheric convection, Convection associated with the system increased briefly late on September 13 before dissipating shortly thereafter. At roughly the same time, a remnant surface trough had developed from a dissipating stationary front and began to drift westward north of the Lesser Antilles. The wave merged with the surface trough two days later, triggering an increase in convective activity and organization. A subsequent decrease in wind shear enabled for additional organization, and at 0000 UTC on September 18, the NHC estimated that the storm system had organized enough to be classified as a tropical depression, was roughly 80 mile (129 km) east of Grand Turk Island in the Turks and Caicos and had developed banding features. In generally favorable conditions for tropical development, the depression quickly organized, and attained tropical storm strength at 1800 UTC that day based on data from reconnaissance flights and nearby ships and weather buoys. As a result, the tropical storm was named Rita. However, an increase in moderate southerly vertical wind shear as the result of a nearby upper level low subdued continued intensification and displaced convective activity to the north of Rita's center of circulation. Once the upper level low weakened, Rita's center of circulation reformed to the north, compensating for the disorganization that resulted from the wind shear. Consequently, the tropical storm resumed its previous strengthening trend as it was steered westward across The Bahamas along the south periphery of a ridge. while maintaining a minimum barometric pressure of 985 mbar (hPa; 29.09 inHg). Six hours later, Rita intensified further into Category 2 before subsequently passing approximately 45 mile (72 km) south of Key West, Florida. and Rita reached Category 3 status upon entering the Gulf of Mexico by 0600 UTC on September 21, making it a major hurricane. the highest category on the Saffir–Simpson hurricane wind scale. Favorable conditions allowed for additional development, and at 0300 UTC on September 22, Rita reached its peak intensity with maximum sustained winds of 180 mph (285 km/h) and a minimum barometric pressure of 895 mbar (hPa; 26.43 inHg), making it the strongest tropical cyclone ever recorded in the Gulf of Mexico. At the time, it was located 310 mi (500 km) south of the Mississippi River Delta. Rita maintained Category 5 hurricane intensity for 18 hours before an eyewall replacement cycle took place, weakening the hurricane to Category 4 intensity by 1800 UTC on September 22. At the same time, the tropical cyclone began to curve northwestward around the southwestern periphery of a ridge of high pressure over the Southeastern United States. As a result of the cycle, a new, larger eyewall consolidated, resulting in Rita's wind field expanding. Due to wind shear and cooler continental shelf waters, the hurricane continued to weaken. Rita weakened to Category 3 strength before making landfall at 0740 UTC on September 24 in extreme southwestern Louisiana between Johnson Bayou and Sabine Pass. At the time of landfall, Rita was a Category 3 hurricane with winds of and a barometric pressure of 937 mbar (hPa; 27.67 inHg). The tropical cyclone had been downgraded to tropical storm intensity nearly 12 hours after landfall. Proceeding northward roughly parallel to the state border between Louisiana and Texas, shortly before it turned northeastward ahead of an approaching frontal boundary. Early the next day, the depression lost much of its convection over southeastern Illinois, and degenerated into a remnant low by 0600 UTC that day. The frontal boundary subsequently absorbed the remaining system six hours later over the southern Great Lakes region. At least one shelter was opened and schools throughout the country were closed. The Nassau International Airport was also closed due to the storm on September 19 and would remain closed until the evening of September 20.

Куба

Куба билігі Рита дауілінің болуы мүмкін салдары туралы халықты ескертті және солтүстік аймақтардағы қоғамдық мекемелерді жапты. Солтүстік жағалауға жақын ауылдардан эвакуация жүргізілді және бірнеше уақытша паналар ашылды. Дауылдан бұрын Кубаның солтүстігінде шамамен 150 000 адам эвакуацияланды. Гаванада 120 000 адамды қабылдай алатын 600-ге жуық пана ашылды. Батыс Кубада 42 000-нан астам адам Матансаста, 31 000 адам Вилла-Кларода және 6 300 адам Санкти-Спиритуста паналады. Гаванада трансформаторларды қорғау мақсатында 19 қыркүйекте сағат 12-де электр қуаты өшірілді, бұл табиғи газ құбырларының жұмысын тоқтатуға әкелді. Куба Денсаулық сақтау министрлігі кең ауқымды дайындық шараларын қабылдады. Рита дауілінен зардап шеккен тұрғындарға жедел көмек көрсету үшін барлығы 14 859 медициналық қызметкер жұмылдырылды. Олардың ішінде 3 767 дәрігер, 5 143 медбике, 2 139 маман, 1 072 денсаулық сақтау қызметкері және 2 738 басқа да қызметкер болды. Сонымен қатар, 519 бірлік көлік құралы жұмылдырылды, оның ішінде 241 жедел жәрдем машинасы, 36 жүк көлігі, 21 микроавтобус және 221 басқа да көлік құралы бар еді. Солтүстік Кубаның барлық айманында 1 486 уақытша пана ашылды, олардың көпшілігі эвакуация кезінде толып кетті.

Флорида

18 қыркүйекте Рита тропикалық дауыл деп жарияланғанда, Флорида-Кейс аралдарында кезең-кезеңмен эвакуация басталды. Барлық туристерге Лоуэр-Кейс аралдарынан дереу кетуді, ал жылжымалы үйлерде тұратын тұрғындарға эвакуацияға дайындалуға ескертілді. 20 қыркүйекке қарай Кейс аралдарының 80 000 тұрғыны міндетті түрде эвакуацияланды. 1-ші тас жолдың екі бағыты да эвакуацияны жеделдету үшін солтүстікке бағытталды. Қалалық автобустар көлігі жоқ адамдарды эвакуациялады. Маями-Дейд округінің шамамен 2,3 миллион тұрғынына Маямиге тікелей соққы тию мүмкіндігі туралы ескертіліп, эвакуацияға дайындалуға шақырылды. Сол күні президент Джордж Буш Рита алдында Төтенше жағдай жариялады. Бұл, дауылдан кейін зардап шеккен аймақтарға федералдық көмек көрсетуге мүмкіндік берді. Флорида штаты бойынша барлығы 340 000 адам міндетті немесе ерікті эвакуацияға алынды. Оңтүстік Флоридада 4335 адамды қабылдайтын бес эвакуациялық орталық ашылды. Монро округінде солтүстікке қарай баратын жолдардағы жол төлемі алынып тасталды. Барлығы төрт аурухана, үш әлеуметтік қызмет көрсету орталығы және екі зейнеткерлер үйі эвакуацияланды. Әскери қолдау 7000 сарбаз, сегіз Black Hawk тікұшағы, екі Chinook тікұшағы, үш Kiowa тікұшағы, бір Huron ұшағы, бір Short 360 ұшағы, бір Hercules ұшағы және бір Metroliner ұшағы түрінде көрсетілді. "Хомстед" әуе базасында жедел әрекет ету тобы дайын күйде болды. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі Ритадан кейін зардап шеккен аймақтарға жеткізу үшін азық-түлік дайындады. АҚШ Қорғаныс министрлігі эвакуацияны үйлестіру үшін қызметкерлер жіберді. АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаменті қажет болған жағдайда толық жабдықталған медициналық бригадалар мен жабдықтар жіберді. АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаменті Ритадан кейін жеткізу үшін 100 жүк көлігі мұз бен азық-түлікпен алдын ала орналастырды. Қалпына келтіру жұмыстарына көмектесу үшін екі тікұшақ және бір Cheyenne ұшағы да берілді. АҚШ Ішкі істер министрлігі Флоридадағы барлық ұлттық саябақтарды жапты және су алабындағы аумақтардағы жұмыскерлерді эвакуациялады. Әскери жүк ұшақтары Кис аралдарындағы үш жедел жәрдем ауруханасынан науқастарды эвакуациялады.

On September 18, when Rita was declared a tropical storm, phased evacuations began in the Florida Keys. All tourists were told to evacuate the Lower Keys immediately and residents in mobile homes were told to prepare to evacuate. By September 20, mandatory evacuations were in place for the 80,000 residents of the Keys. Both lanes on Route 1 were directed northbound to speed up evacuations. City busses picked up those who did not have transportation out of the Keys. An estimated 2.3 million people in Miami Dade County were warned about the possibility of a direct hit on Miami and told to prepare to evacuate. A State of Emergency was declared ahead of Rita later that day by President George W. Bush. This would allow federal assistance to aid the affected areas in the wake of the storm. Throughout Florida, a total of 340,000 people were placed under mandatory or voluntary evacuation orders. Five shelters were opened in southern Florida with a total capacity of 4,335 people. Tolls on northbound roads were lifted in Monroe County. A total of four hospitals, three assisted living facilities, and two nursing homes were evacuated. Military support in the form of 7,000 soldiers, eight Black Hawk helicopters, two Chinook helicopters, three Kiowa helicopters, one Huron aircraft, one Short 360 aircraft, one Hercules aircraft, and one Metroliner aircraft was provided. A task force was put on standby in Homestead Air Reserve Base to quickly deploy in affected areas. The United States Department of Agriculture prepared food to deliver to affected areas after Rita. The United States Department of Defense deployed personnel to coordinate evacuations. The United States Department of Health and Human Services sent fully equipped medical teams and supplies if needed. The United States Department of Homeland Security pre positioned over 100 trucks of ice and packed food to deliver following Rita. Two helicopters and one Cheyenne aircraft were also provided to assist with recovery efforts. The United States Department of the Interior shut down all national parks in Florida and evacuated workers in low lying areas. Military cargo planes evacuated hospital patients from three acute care hospitals in the Keys.

Луизиана

Сейсенбі күні, 20 қыркүйекте Луизиана штатының губернаторы Кэтлин Бланко Луизиананың оңтүстік-батыс аймағындағы барлық округтерге төтенше жағдай жариялады және президент Джордж Буштан штаттың барлық аймағы үшін федералды төтенше жағдай жариялауды жазбаша түрде сұрады. Нью-Орлеан қаласындағы конгресс орталығы мен Супердомда әлі де босқындар бар еді, олар сақтық шарасы ретінде эвакуацияланды, ал "Катрина" даулынан кейін ұлттық гвардия әскерлері мен басқа да шұғыл көмек қызметкерлері эвакуациялауға жұмылдырылды. "Рита" даулы кезінде таңдалған әскери қызметкерлер Нью-Орлеанда қалды, оның ішінде Калифорния жедел әскер тобы (2 185 бронетехника және 1 184 жаяу әскер). 21 қыркүйекте, сәрсенбі күні таңертең "Рита" даулының күші, бағыты және жылдамдығы анықталғанда, Камерон, Калькасьеу округтерінің және Джефферсон Дэвис, Акадия, Иберия, Борегард және Вермиллион округтерінің бір бөлігінің шенеуніктері тұрғындарды дауылдан бұрын эвакуациялауға күшті шақыруды бастады, соңғы мерзім бейсенбі күні сағат 18:00-ге белгіленді. Көптеген тұрғындар тиісті шенеуніктердің ұсыныстарын орындап, белгіленген мерзімге дейін жолға шықты, бірақ көлік кептелісіне тап болғаннан кейін көптеген адамдар үйлеріне оралып, ертеңгі күнді күтті. Оңтүстік Камерон округінің тұрғындары жиі эвакуациялауға үйренгендіктен, бейсенбі күні түскі уақытқа дейін эвакуацияланды; округ шенеуніктері екі күннен кейін Hwy-ге оралды. 27 "Гиббстаун көпірі" ішкі су жолы арқылы Төменгі Камерон округіне өтеді. Зақымды тексеруге және кез келген қаза тапқан немесе жарақат алған тұрғындарды құтқаруға дайындық кезінде ешкім қалмағаны белгілі болды.

Техас

Техас губернаторы Рик Перри Рита дауылының жақындауына байланысты Катрина апатынан құтқару жұмыстарында болған барлық жедел қызметкерлерді, соның ішінде 1200-ге жуық Техас Ұлттық гвардиясы, 1100 Техас Мемлекеттік гвардиясы және бірнеше жүз Техас Табиғатты қорғау инспекторларын қайтарды. Бұдан өзге, Федералдық үкімет 11 Апаттық Медициналық Көмек Тобын (АМКТ) жөнелтті және оларды Шығыс Техас штатындағы мобильді далалық ауруханаларда орналастырды. Бұл топтар жауап шаралары кезінде 7500 науқасты емдеді. 22 қыркүйекте губернатор Перри және Техас Көлік департаменті 45-ші тас жолында солтүстікке қарай Далласқа, 10-шы тас жолында батысқа қарай Сан-Антониоға, ал 290-шы АҚШ тас жолында солтүстік-батысқа қарай Остинге қарай қозғалысты кері бағытта жүргізуді іске қосты. Эвакуацияның бір бөлігі ретінде Хьюстондағы Джонсон Ғарыш орталығы Халықаралық Ғарыш станциясын Ресейлік әріптестеріне тапсырды. Ритаға байланысты мұнай өнеркәсібінің жағдайына қатысты алаңдаушылықтар туындады. Дауыл Катринадан зардап көрмеген мұнай инфрақұрылымының үлкен бөлігіне қауіп төндірді. Техас шығанағы АҚШ-тың мұнай өңдеу қуатының 23 пайызына ие, сондай-ақ Ританың жолында көптеген теңіздік өндіріс платформалары орналасқан. Хьюстонға тікелей соққы беру АҚШ-тың отын өндіру қуатының төрттен бір бөлігін тоқтата алады. Valero Energy Corp, елдегі ең ірі мұнай өңдеуші компания, 21 қыркүйекте Рита бензин бағасын АҚШ-тың орташа бағасы 2,77 доллар болған кезде, бір АҚШ галлоны үшін 3 доллардан (0,79 доллар/литр) жоғары көтерілуі мүмкін екенін мәлімдеді.

Жаппай эвакуациялау

Катрина дауылдары Мексика шығанағының солтүстік жағалауын қиратқаннан кейін үш апта өткен соң, Техас жағалауында тағы бір үлкен дауылдың қаупі жаппай эвакуацияға себеп болды. Рита құрлыққа түскенге дейін шамамен 2,5–3,7 миллион адам қашып кетті. Бірақ, көптеген тұрғындар округте қалды, өйткені олар дауылдың қаупін білмеді немесе мүлкін қорғауды маңыздырақ санады, әсіресе Катрина дауылдарынан кейін тонау орын алғаннан кейін. Эвакуацияға Техас университетінің медициналық тармағының ауруханасынан барлық науқастарды басқа аймақтық ауруханаларға көшіру кірді. 400 науқас Техас қылмыстық-атқару жүйесінің қарауындағы тұтқын болды. Бұл науқастар жүйелі түрде Тайлердегі Техас университетінің денсаулық орталығына ауыстырылды. Харрис округінің шенеуніктері А, В және С аймақтарын белгілеу арқылы сол жылдың басында Катрина және Деннис дауылдары алдында Нью-Орлеанда болған жағдайларға ұқсас, аймақтан кету кезіндегі жол тұралап қалуының алдын алуға үміттенеді. Сонымен қатар, белгілі бір аймақтардағы адамдар Техастың белгілі бір қалаларына баруға міндеттелді және тамақ пен жанармай алудан басқа, белгіленген бағыттарынан шығуға рұқсат етілмеді – бұл эвакуация жоспарының тағы бір ерекшелігі, шенеуніктердің үмітінше, көлік ағынын реттейді. Эвакуациялық қалаларға Остин, Колледж Стейшн, Сан-Антонио, Даллас, Хантсвилл және Техас штатындағы Луфкин кірді. Эвакуацияланғандар басқа аймақтардағы қонақүйлер сатыла бастағанда Мидленд/Одесса аймағындағы қонақүйлерді қарауға шақырылды. Сәрсенбі күні Хьюстон мэрі Билл Уайт тұрғындарды қаладан эвакуациялауға шақырды, оларға: «Күте тұрмаңыз, күту уақыты өтті», – деп, Нью-Орлеандағы апатты еске салды. Қаладан шығатын жолдар тығырыққа тіреліп, жанармай тапшылығынан көптеген көліктер тоқтап қалғаннан кейін, мэр Уайт бұрынғы мәлімдемесінен бас тартып: «Егер сіз эвакуация аймағында болмасаңыз, жаңалықтарды қадағалаңыз», – деп, адамдарға ақыл-ойынан пайдалануға кеңес берді. Хьюстонның шығысында шенеуніктер Лили дауылы алдында тұрғындардың баяу эвакуациясына жауап ретінде эвакуациялық бағыттарды құрды. Рита эвакуациясы кезінде бұл дайындықтар мен олардың іске асырылуы Хьюстон аймағынан кетуге дайындалып жатқан адамдардың көп санымен толығымен басылды. Белгіленген эвакуациялық бағыттардағы көлік қозғалысы бұрынғы дауылдармен салыстырғанда әлдеқайда баяу болды. Бейсенбі (22-сі) күні таңертең, штаттың автожол жүйесі тұйықталып қалғандығын анықтағаннан кейін, қарсы ағынды жолдар ашылды. Техас көлік департаменті мұндай ауқымды эвакуацияны жүргізуге дайын болмады. Қарсы ағынды жоспарды үйлестіру және іске асыру 8-10 сағатқа созылды, өйткені кіретін көлік ағыны шығуға мәжбүр болды. Көлік ағынын реттеу үшін полиция орналастырылды. Эвакуацияланғандар шаршембі күні түстен бастап жұма күні түске дейін көлік қозғалысына қарсы күресті, бұл күтілетін қалыпты қашықтықтың бір бөлігі ғана. Көптеген жүргізушілер жанармайсыз қалды немесе температураның төмендеуіне байланысты көліктері бұзылды. Көлік ағыны 48 сағатқа жуық уақыт бойы жеңілдемеді, өйткені үш миллионнан астам тұрғын дауылдың алдында аймақты эвакуациялады. Жергілікті шенеуніктердің мәлімдемесіне сәйкес, көлік қозғалысы тұрғындар Рита соққанда көлікте тығылып қалудан гөрі, үйде дауылды күтіп отыруды қауіпсіз деп санады. Жылумен байланысты өлімдерге қоса, 45-ші тас жолда Вилмерге жақын жерде автобус өртенгеннен кейін 23 зейнеткерлер үйінен эвакуацияланған адам қаза тапты. Апат орнына жақын тұрғынның сөзіне сәйкес, үш жарылыс болған. Көптеген жолаушылардың қозғалу қабілеті шектеулі болғандықтан, қашып кету қиын немесе мүмкін емес болды. 2009 жылдың маусым айында, өрттен төрт жыл өткен соң, қайтыс болғандардың отбасылары автобус өндірушісіне және зейнеткерлер үйіне көлік берген компанияға қарсы 80 миллион долларлық сот төлемі жеңіп алды. Сонымен қатар, оңтүстік-батыс Луизиана және оңтүстік-шығыс Техас аймақтарында желдің салдарынан ауыр зардаптар болды. Техастағы Бомонт, Луизианадағы Лейк-Чарльз және айналасындағы қауымдар желден үлкен зардап шекті. Шамамен екі миллион адам электр қуатынан айырылды. Жалпы зиян шамамен 18,5 миллиард долларға бағаланады.

Just three weeks after Hurricane Katrina devastated the northern Gulf Coast, the threat of yet another major hurricane prompted mass evacuations in coastal Texas. An estimated 2.5 – 3.7 million people fled prior to Rita's landfall, Nonetheless, many residents remained in the county because they were either unaware of the danger of the storm or believed that it was more important to protect their belongings, particularly in the wake of looting following Hurricane Katrina. The evacuation included transfer of all inpatients from the University of Texas Medical Branch hospital to other regional hospitals. 400 patients were prisoners under the ward of the Texas Department of Criminal Justice. These patients were systematically transferred to the University of Texas Health Center at Tyler. Officials of Harris County hoped that the designation of zones A, B, and C would help prevent bottlenecks in traffic leaving the area similar to those seen at New Orleans prior to Katrina and Hurricane Dennis earlier that year. Also, people in certain zones were to be forced to go to certain cities in Texas and were not allowed to exit their designated routes except for food and gas — another feature of the evacuation plan which officials hoped would keep traffic flow orderly. The evacuation destination cities included Austin, College Station, San Antonio, Dallas, Huntsville, and Lufkin, Texas. Evacuees were asked to try hotels in the Midland/Odessa area when hotels began to sell out in other areas. On Wednesday, Houston mayor Bill White urged residents to evacuate the city, telling residents, "Don't wait; the time for waiting is over," reminding residents of the disaster in New Orleans. After heavy traffic snarled roads leading out of town and gas shortages left numerous vehicles stranded, Mayor White backed off his earlier statement with, "If you're not in the evacuation zone, follow the news," advising people to use common sense. To the east of Houston, officials had set up evacuation routes in response to the slow evacuation of residents prior to Hurricane Lili. During the Rita evacuation, these preparations and their execution were overwhelmed by the enormous and unprecedented number of people fleeing from the Houston area prior to the departure of local residents. Traffic on designated evacuation routes was forced to go far slower than the speeds experienced with any previous hurricane. By late Thursday (22nd) morning, the contraflow lanes had been ordered opened after officials determined that the state's highway system had become gridlocked. The Texas Department of Transportation was unprepared to execute such a large scale evacuation. Coordination and implementation of the contraflow plan took 8 to 10 hours as inbound traffic was forced to exit. Police were stationed to assist with traffic flow. Evacuees fought traffic Wednesday afternoon through mid day Friday, moving only a fraction of the normal distance expected. Many motorists ran out of gas or experienced breakdowns in temperatures that neared Traffic volumes did not ease for nearly 48 hours as more than three million residents evacuated the area in advance of the storm. According to local officials, the traffic reached a point where residents felt safer riding out the storm at home rather than being stuck in traffic when Rita struck. In addition to the heat related deaths, 23 nursing home evacuees were killed after a bus caught fire on Interstate 45 near Wilmer. According to a resident near the site of the accident, there were three explosions. Many of the passengers were mobility impaired making escape difficult or impossible. In June 2009, nearly four years after the fire, families of those who died in the accident won an $80 million settlement against the manufacturer of the bus and the company that provided the nursing home with it. There were also severe impacts, mainly due to wind, in inland parishes and counties across Southwest Louisiana and Southeast Texas, respectively. Cities such as Beaumont, Texas and Lake Charles, Louisiana, as well as surrounding communities, suffered extensive wind damage. An estimated two million people lost electricity. Total damage is estimated at approximately $18.5 billion.

Өлімдер

Рита дауылынан қаза тапқандардың саны 120-ға жетті. Тек жеті адам тікелей қаза тапты. Олардың бірі дауылдың сыртқы аймағында пайда болған құйыннан, бірі дауыл толқынынан болған су басудан, ал қалған үшеуі дауыл кезінде құлаған ағаштардан туындаған оқиғадан көз жұмды. Флоридадағы екі қаза да Ританың алыс толқындарынан пайда болған күшті ағындарда болды. Тікелей қаза – желдің, су тасқынының, құйынның, дауыл толқынының немесе Ританың мұхитқа тигізген әсерінің тікелей салдарынан болатын өлім. Жанама қазалар дауылмен байланысты апаттардан (автомобиль апаттары, қылмыстар, өрттер және басқа да оқиғалар), тазалау және эвакуациялау кезіндегі жағдайлар мен денсаулық мәселелерінен (улану, аурулар, шұғыл көмек жетіспеуі) туындайды.

Мемлекеттік жалпы саны Өлке/Аудан Есептелген қазалар Тікелей қазалар
Флорида 21 Уолтон 1 Хамфрейс 1
Пайк 11 Техас 1131 Даллас 2
Харрис 350 Джефферсон 60
Либерти 22 Монтгомери 20
Уокер 50 Жалпы 120 120 7

Түрлі дереккөздердің айырмашылығына байланысты, жалпы сандар сәйкес келмеуі мүмкін.

Кариб теңізі

Рита Түркс және Кайкос аралдарына жақын жерде дамыған кезде, жаңбыр мөлшері 10 дюймға дейін жетті, бірақ көп залал келтірмеді. Багам аралдарының барлық аймақтарында Ританың тудырған толқындары 3 метрге (10 фут) дейін жетті, ал дауылдық су көтерілісі күшті деп бағаланды. Аралдардағы желдің күшті соққандығы туралы хабарлар түсті, бірақ дауылдан ешқандай зақым болған жоқ. Кубада Рита желдің жылдамдығы сағатына 80 шақырымға дейін жетіп, кейбір аймақтарда 127 мм-ден (5 дюйм) астам жаңбыр жауды. Бұл салдарынан маңызды құрылымдық зақымдар туды, бірақ адам өмірінен айырылу болмады. Гавананың Bay Shore аймағында су деңгейі көтеріліп, қаланың 20 блогы суға батты. Күшті жаңбырдың нәтижесінде Гаванада 34 үй қирады. Ританың тудырған дауылдық су көтерілісі шамамен 101 метрге (330 фут) дейін құрлыққа еніп, бірнеше қалаларды су басты.

Флорида

Рита оңтүстік Флоридада орташа жаңбыр жаудырды, ең көп жауын-шашын Тенроуда тіркелді. Флорида-Кейз аралдарының көп бөлігі 3 дюйм (76,2 мм) немесе одан да көп жаңбыр алды. Ең жоғары тұрақты жел қыркүйектің 20-сы күні сағат 20:32 UTC (15:32 EDT) уақытында Кей-Уэстте тіркелді. Кей-Уэстте желдің күркіреуі тіркелді. 5 фут (2 метр) максималды толқын тіркелді, ол Кей-Уэстте төрт блок бойында кем дегенде 200 үйді су басты. Кей-Уэст халықаралық әуежайының ұшу-қону жолақтарына 3 фут (1 метр) дейін су келді. 22 қыркүйекте Ритадан туған күшті толқындар Уолтон округінің жағалау аймандарын су басты. Күшті толқындардың салдарынан жағажайлардың эрозиясы да болды. Су басудан келген зиян 200 000 долларға бағаланды. Оңтүстік Флоридадағы зиян минималды болды.

Луизиана

Рита дауылының салдарынан Луизиана штатында 8 миллиард долларлық зиян келді. Оқиға кезінде бір адам суға батып қайтыс болды. Луизиананың оңтүстік-шығысындағы Терребонн округінде дауыл толқыны 2 метрге жетіп, шамамен 10 000 үйді су басты. Іс жүзінде барлық бөгеттер бұзылды. Кейбір адамдар су басқан елді мекендерде қалып қойып, қайықпен құтқарылуға мұқтаж болды. Кем дегенде 100 адам үйлердің шатырынан құтқарылды. Бұрыннан-ақ "Катрина" дауылынан қираған Нью-Орлеандағы Индустриалды канал "Рита" дауылынан тағы да су басты, себебі жақында және асығыс жөнделген бөгеттер қайтадан бұзылды. Оңтүстік-орталық Вермильон округінде дауыл толқыны Әббивилл, Гейдан және Лейк-Артур қалаларына дейін жетті. 3 метрлік толқын Пекан аралын, Интракостал-Сити және Делькамбрді толығымен су басты. Пекан аралындағы құрылыстардың көбі қирады. Дегенмен, штаттың оңтүстік-батыс аймағы, "Рита" дауылы құрлыққа шыққан жерге жақын, Луизианада ең көп зардап шеккен аймақ болды. Аймақтың барлық электр және байланыс инфрақұрылымына ауыр зақым келді, ал билік қайтып келген тұрғындарға кейбір аймақтарда қызметтерді қалпына келтіруге бірнеше аптадан айларға дейін уақыт кететінін ескертті. Батыс Калькасьеу округіндегі Винтон және Старкс қалаларында да желдің салдарынан қиын жағдай болды. "Винтон" демалыс орталығының шатыры жыртылып, көптеген үйлер құлаған ағаштар мен электр бағаналарынан зардап шекті. Зақымдалған электр тіректері электр қуатын қалпына келтіруді қиын етіп, ауданның көп бөлігі электр қуатын қалпына келтіру үшін бірнеше ай күтті. Аллен, Борегард, Джефф Дэвис және Вернон округтерінде де қатты жаңбырдың салдарынан желдің және су тасқынының зияны болды. "Рита" дауылы тропикалық дауылға дейін әлсіреп, Десото және Каддо округтеріне енді. Дауылдың орталығы Арканзас шекарасын кесіп өтуге дейін Шревпорт қаласының батысынан өтті. Дауылдың ең қызыл уақытында Ұлттық ауа райы қызметінің Шревпорт аймағында, негізінен Техастың шығыс бөлігі мен Луизиананың солтүстік-батысында 175 000-нан астам адам электр қуатынан айырылды. "Арк Ла Текс" аймағында екі адам қаза тапты. Бір адамды құлаған ағаш қағып, екіншісі электр сымына тиіп қайтыс болды. Шревпорт қаласында "Рита" дауылының орталығы Шревпорт арқылы өткенде, сенбі күні кешкі сағат 6-да ең төменгі қысым тіркелді. Қысым көрсеткіші 29,04 дюймді құрады, бұл 1902 жылдың 27 ақпанында тіркелген ең төменгі көрсеткіштен 0,01 дюйм ғана жоғары.

With an estimated cost of $8 billion in damages, Hurricane Rita's impact across Louisiana varied. One person is known to have drowned during the event. In southeast Louisiana's Terrebonne Parish, storm surge reached 7 feet (2 m) flooding an estimated 10,000 homes. Virtually every levee was breached. Some people were stranded in flooded communities and had to be rescued by boat. At least 100 people were reported rescued from rooftops. Already devastated by Hurricane Katrina, the Industrial Canal in New Orleans was again flooded by Hurricane Rita as the recently and hurriedly repaired levees were breached once more. In south central Vermilion Parish, storm surge reached all the way up to the communities of Abbeville, Gueydan, and Lake Arthur. The 10 feet (3 m) surge completely flooded Pecan Island, Intracoastal City, and Delcambre. Nearly all of the structures on Pecan Island were destroyed. However, the southwestern region of the state near where Rita made landfall was undeniably the worst impacted region in Louisiana. Damage to the entire region's electrical and communications infrastructure was severe, and authorities warned returning residents that restoration of services to some areas would take weeks to months. In the western Calcasieu parish communities of Vinton and Starks, wind damage was also severe. The roof was torn off of the Vinton Recreation Center, and many homes were damaged by fallen trees and utility poles. Damaged utility towers made power restoration problematic, with much of the area waiting months for utilities to be restored. Allen, Beauregard, Jeff Davis, and Vernon parishes suffered lesser, yet still significant, degrees of wind damage and flooding damage due to heavy rain. After weakening to a tropical storm, Rita entered DeSoto and Caddo Parishes. The center passed just west of Downtown Shreveport before crossing the Arkansas border. At the height of the storm, over 175,000 people had lost power in the National Weather Service Shreveport's forecast area, mainly across Deep East Texas into northwest Louisiana. Two fatalities occurred in the Ark La Tex. A tree fell on one person; the other fatality occurred when a teenager was electrocuted when picking up a "hot" power line. Shreveport recorded its 2nd lowest pressure ever recorded as the center of Rita moved through Shreveport around 6 pm Saturday evening. The pressure recorded was which was only .01 inch higher than the lowest pressure on record of 29.04 inches back on February 27, 1902.

Миссисипи

Миссисипиде Рита Луизиана штатына жеткенде ауқымды жаңбыр жаудырды; Күшті жаңбыр Язу және Уоррен округтерінде су тасқынына әкеп соқты. Язуда көптеген үйлерге су кірді, ал округ бойынша жалпы шығын 6 миллион долларды құрады. Уоррен округіндегі зақым Язу округіне қарағанда аз болды, ол 2,7 миллион долларды құрады. Холмс, Хиндс және Мэдисон округтерінде де су тасқыны болды, үш округ бойынша жалпы шығын 2 миллион долларды құрады. Монро округінде жаңбырдан кейін бірнеше жол су астында қалды. Күшті жел штабтың барлық аймақтарында көптеген ағаштарды құлатты. Уоррен округінде желдің күшті соғуынан ағаш құлап, жылжымалы үй қирады. Рита салдарынан штаттағы торнадолардың саны күрт өсті, тек Миссисипиде 49 торнадо тіркелді. Торнадолардың мөлшері Джексон қаласындағы Ұлттық метеорологиялық қызмет кеңсесінде тіркелген ең ірі көрсеткіш болып табылады. Торнадодан келген жалпы шығын 14,5 миллион долларды құрады. Тағы бір F1 торнадосы жылжымалы үйлер тұратын ауданда болды, нәтижесінде он бір үй қирады, жеті адам жарақат алды және 2 миллион долларлық зиян келді. Миссисипиде 6 F2 торнадосы орын алды. Штаб бойынша қатты желдің салдарынан 2127 үй электр қуатынан өтті. Көбінесе Хьюстон қаласы ауыр зақымдардан құтылды, электр қуатының үзілісінен басқа. Қала орталығындағы кейбір көк үйлердің терезелері сынды, ал кейбір ағаштар мен жол көрсеткіштері құлап, зақымдалды. Харрис округінде Ритадан 31 адам қаза тапты, олардың көпшілігі эвакуация мен тазалау жұмыстарымен байланысты болды. Хьюстонның солтүстігінде орналасқан 4 шақырымдық Ливингстон көлінің бөгетіне қатты желдің салдарынан үлкен толқындар тиді. 2005 жылдың 25 қыркүйегіндегі жаңалықтарда судың босатылуы өзеннің төменгі ағысындағы адамдардың өміріне қауіп төндіріп, үлкен көпірдің құлау қаупі бар екені хабарланды. Бөгетті жөндеуге бірнеше ай уақыт керек болады деп күтілді. Су деңгейі төмендетілгеннен кейін және ұлттық және жергілікті сарапшылар тексеру жүргізгеннен кейін, 2005 жылдың 26 қыркүйегінде, дүйсенбі күні кешке бөгет тұрақты деп жарияланды. Рита Луизиананың оңтүстік-батыс жағалауына тигендіктен, Техастың оңтүстік-шығысы мен шығысы дауыл толқынынан ауыр зақымдардан сақталды. Атап айтқанда, Техастың Галвестон шығанағы маңындағы жағалау қалалары, дауылдың келген жерінен батысқа қарай орналасқан, Ританың дауыл толқынынан оның сәтті бағытымен қорғалды. Алайда Сабина асуындағы дауыл толқынының әсерінен қаланың көп бөлігі қирады. Қала Extreme Makeover: Home Edition бағдарламасында көрсетілді, онда қала үшін жаңа өрт сөндіру станциясы салынды. Жаңа өрт сөндіру станциясы 2008 жылы Техас жағалауына соққан Айк дауылы кезінде қирады. Рита құрлыққа тигенге дейін жергілікті және мемлекеттік билік органдары Техастың оңтүстік-шығыс аймағында міндетті эвакуация жариялады. Губернатор Перридің апат жариялауының нәтижесінде Ритадан зардап шеккен және/немесе үйлеріне оралған тұрғындар FEMA-дан 60 күнге дейін қонақүй бөлмелерін, генераторларды, бензопилаларды және ақшалай көмек алуға мүмкіндік алды.

In Mississippi, Rita produced widespread rainfall upon its landfall in Louisiana; The heavy rainfall caused significant flooding in Yazoo and Warren Counties. In Yazoo, numerous homes had water inside and countywide damage amounted to $6 million. Damage in Warren County was less than Yazoo, amounting to $2.7 million. Holmes, Hinds and Madison Counties also had flooding, with damage in all three counties amounting to $2 million. Several roads were also flooded in Monroe County after of rain fell. Winds up to downed numerous trees throughout the state. In Warren County, a mobile home was destroyed after a tree was downed by high winds. An unusually large amount of tornadoes touched down in the state due to Rita, with 49 confirmed in Mississippi alone. The size of the tornado outbreak ranked it as the largest recorded by the National Weather Service office in Jackson. Damage from tornadoes alone in the state amounted to $14.5 million. Another F1 tornado struck a mobile home park, destroying eleven homes, injuring seven people and leaving $2 million in damages. Six F2 tornadoes touched down in Mississippi. Throughout the state, 2,127 residences lost power due to high winds. For the most part, Houston escaped major damage, apart from extensive power interruptions. A few windows blew out of some downtown skyscrapers, and some trees and traffic signals were downed or damaged. Thirty one deaths in Harris County were attributed to Rita, mostly related to the evacuation and cleanup. North of Houston, the 2.5 mile (4 km) Lake Livingston dam sustained substantial damage from powerful waves driven by wind gusts of up to and officials started an emergency release of water to lessen pressure on the dam. A number of news outlets reported on Sunday, September 25, 2005, that the discharge put lives at risk downstream and threatened a major bridge. Repairs to the dam were expected to take months to complete. After water levels were lowered and an inspection was conducted by national and local experts, the dam was declared stable late on Monday, September 26, 2005. Rita's landfall in extreme Southwest Louisiana spared southeast and east Texas far greater damage from storm surge. In particular, Texas's coastal communities around Galveston Bay, located to the west of where the storm came ashore, were largely protected from Rita's storm surge by her fortuitous path. However, Sabine Pass experienced a significant storm surge, which destroyed much of the community. The town was featured on an episode of Extreme Makeover: Home Edition, which built a new fire station in the community. The new fire station was later destroyed in Hurricane Ike, which struck the Texas coast in 2008. Prudently, a mandatory evacuation of Southeast Texas had been issued before Rita's landfall by both local and state governments. As a result of Governor Perry's disaster declaration, many residents displaced by, and/or returning home to the aftermath of Rita were able to take advantage of up to 60 days of hotel rooms, generators, chainsaws, and monetary assistance by FEMA.

Басқа жерлер

Рита даулымы 20 қыркүйекте Флориданың оңтүстігінен өтіп бара жатқанда, Алабама штатында дауыл 22 әлсіз торнадо тудырды, көбінесе F0 дәрежесінде болды, бұл шамамен 1,2 миллион долларлық шағын, оқшауланған зақымға әкелді. Ритамен байланысты штат бойынша қатты жаңбыр да жауды. Алабама штатының батыс бөлігінің көп бөлігі 2 дюймнен (5 см) астам жауын-жаңбыр алды, ал оңтүстік-орталық бөлігінде жауын-жаңбыр мөлшері шамамен 2 дюймге (5 см) жетті. Бір торнадо – F2 дәрежесінің төменгі шегінде, қос кеңдікті мобильді үйді толығымен қиратты. Екіншісі – F2 дәрежесінің жоғары шегінде, желдің жылдамдығы шамамен 113-137 км/сағ болды, үш құрылысты қиратты және бірнешеуіне ауыр зақым келтірді. Штат бойынша желдің күші сағатына 96 км/сағ-ға дейін жетеді.

Зейнеткерлік

АҚШ-тың Мексика шығанағындағы жағалау аймағында болған кең ауқымды мүліктердің қирауына байланысты, Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым 2006 жылдың сәуір айында Рита деген атты Атлантика мұхитындағы дауылдар тізімінен алып тастады. Бұл ат Атлантика бассейніндегі ешқандай тропикалық дауылға енді қолданылмайды. 2011 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымында оның орнына Рина деген ат қойылды.

Экономикалық әсерлері

Мексика шығанағында мұнай инфрақұрылымының тығыз орналасуы Рита сияқты күшті дауылдарды өте қиын жағдайға түсіреді. Қазіргі уақытта АҚШ-та бос мұнай қоры өте аз, ал Мексика шығанағы күніне белгілі бір көлемде мұнай өндіреді, сонымен қатар АҚШ-тың барлық мұнай өңдеу қуатының шамамен 30% осы аймаққа тиесілі. Ританың жолы теңіздегі құбырлар мен мұнай платформаларынан өтті, ал құрлықта ірі мұнай өңдеу зауыттары орналасқан аймаққа жетті. Катринадан кейін Перс шығанағындағы өндірістің жартысынан астамы тоқтатылғандықтан, кейбір экономистер бензин бағасының қысқа мерзімге 5 АҚШ долларына (1,30 доллар/литр) дейін өсуі мүмкін екенін айтты, бұл ішкі жану қозғалтқыштары дәуірінде АҚШ-та төленген ең жоғары баға болар еді. Ең ауыр оқиға – «Тайфун» платформасының құлауы болды. Бұған қарамастан, дауылдан кейінгі болжамдар бағаның шамалы өсуін көрсетті. Катрина салдарынан 200 мыңнан астам адам жұмыссыз қалғандықтан, Рита әлсіреген АҚШ экономикасына қосымша салмақ қосуы мүмкін. Ең пессимистік болжамдар бойынша, 2005 жылдың екінші жартысында АҚШ-тағы ЖІӨ өсуі жылдық есеп бойынша 1%-ға төмендеп, 500 мың адам жұмыссыз қалуы мүмкін еді. Кейбір экономистер қайта құру жұмыстары 2006 жылы экономиканы жандандыруы мүмкін деп болжады, ал басқалары энергия бағасының өсуі тұтынушылардың сенімін төмендетіп, экономиканы толыққанды рецессияға түсіруі мүмкін екенін айтты. Аталған жағдайлар орын алды, бірақ бұл 2008 жылға дейін, Ританың әсерінен кейін үш жылға жуық уақыт өткен соң болды. Мұнай тапшылығының күшеюі мен газ бағасының өсуіне байланысты Джорджия губернаторы Сонни Перду автобустарға отын үнемдеу үшін 26 және 27 қыркүйекте Джорджия штатының барлық мемлекеттік мектептерін жапты және бұл шараны «қар күні» деп атады. Катрина мен Рита дауылдарының бірлескен салдары Луизиана штатындағы жағалау ылғалды жерлерінің шамамен бір бөлігінің жойылғандығына әкелді.

Әскери көмек операциялары

2005 жылдың 24 қыркүйегінде «Катрина» және «Рита» дауылдары салған қираудан кейін Ұлттық гвардия, Орегон армиясының ұлттық гвардиясының 41-ші бригадалық ұрыс тобының генерал-майыры Дуглас Притті «Рита» бірлескен жұмыс тобының (ресми атауы – «Пончартрейн») басшысы етіп тағайындады. Орегондық 1400 сарбаз бен әуеші, соның ішінде жедел ден қою тобы болып саналатын 186-шы жаяу әскер батальонының 1-ші бөлімі, Луизианадан инженерлер мен әскери полиция, Пенсильваниядан 56-шы «Страйкер» бригадасы және Миссуриден инженерлік батальон қосылды. Олардың міндеті – екі дауылдан зардап шеккен Техас және Луизиана штаттарының барлық аймақтарына көмек көрсету және көмекке кедергі келтіретін кез келген кедергіні жою.

Америка Қызыл Кресті операциялары

Американдық Қызыл Крест «Катрина» даулынан зардап шеккен аймақтарға төтенше жағдайдан көмек көрсетуді жалғастырды, бірақ «Рита» даулының салдарынан басқа шығанақ штаттарында қосымша паналау орындарын ашуға мәжбүр болды. Қызыл Крест сондай-ақ «Катрина» даулы үшін интернеттегі «Қауіпсіз тізімін» «Рита» даулынан зардап шеккендерге де қолдану үшін кеңейтті.

Америкорптың көмек көрсету операциялары

Америкопс Катрина және Рита дауылдарына жауап ретінде Техас, Миссисипи және Луизиана штаттарына бірнеше топ жіберді. Топтар екі негізгі ұйымнан – Ұлттық азаматтық қызмет корпусынан (NCCC) және Вашингтонның табиғатты қорғау корпусынан (WCC), сондай-ақ Америка корпусының Сент-Луис қалалық Төтенше жағдайларға жауап беру тобы (ERT) сияқты кіші Америка корпусы ұйымдарынан құралған. Топтар дауылдан зардап шеккендерге көмек көрсету жөніндегі бірқатар жұмыстарды атқарды, оның ішінде Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігі (FEMA) / Carnival Cruise Lines баспана кемесіне қолдау көрсету, зақымдалған шатырларды жабу және қиратылған заттарды тазалау. 2006 жылдың басына қарай AmeriCorps командалары Луизиана және Миссисипи штаттарындағы қайта құру жұмыстарына қатысты. Сондай-ақ, топтар Camp Premier сияқты еріктілер лагерьлерін ұйымдастырды және Made with Love кафесіне көмектесті. 2006 жылдың мамыр айында AmeriCorps зардап шеккен аймақтарға көмек беруді жалғастыратынын мәлімдеді.