Кіріспе

Мадагаскардағы саяси партия

Мадагаскар революциялық партиясы, көбінесе мадагаскарлық аббревиатурасы AREMA (Antoko Revolisionera Malagasy) арқылы танымал, Мадагаскардағы саяси партия. 1976 жылдан 1992 жылға дейін Мадагаскар Демократиялық Республикасының билеуші партиясы болды, марксистік-лениндік бірпартилі социалистік мемлекет ретінде Мадагаскар революциясының авангарды (Avant garde pour la Révolution Malgache) және Мадагаскарды жаңғыртудың авангарды (Avant garde pour la Rénovation Malgache) аттарымен 2002 жылға дейін.

Атауы

"AREMA" сөзі бастапқыда партияның малагаси және француз тілдеріндегі аттарының аббревиатурасы болған: Antokin'ny Revolisiona Malagasy (малагаси тілінде) және Avant garde de la Révolution Malgache (француз тілінде). 2001 жыл шамасында партия малагаси тіліндегі атын Andry sy rihana enti manavotra an'i Madagasikara, ал француз тіліндегі атын Avant garde pour la rénovation de Madagascar деп өзгертті. "AREMA" аббревиатурасы малагаси және француз тілдерінде сақталғанымен, партия атауының мағынасы екі тілде де әртүрлі болды. Кейін партия француз тіліндегі атын Association pour la renaissance de Madagascar деп өзгертті, сонда "AREMA" аббревиатурасы партияның ағылшын тіліндегі атауына да – Мадагаскардың қайта жаңаруы үшін қауымдастыққа – қолданыла бастады. 2020 жылы партия барлық ресми жарияланымдарында, француз тіліндегілерде де, Antoko Revolisionera Malagasy деген малагаси атауын қабылдады.

Тарих

Партия 1976 жылғы 30 наурызда Малагаси революциясының авангарды ретінде құрылды, ол президент Дидье Рацираканың негізгі саяси одағы болды. 1991 жылы Рацирака режимі құлағанға дейін парламенттегі орындардың көпшілігін иеленді. 1995 жылы AREMA-ның 455 000 тіркелген мүшесі болды. 2001 жылғы 18 наурызда өткен Сенат сайлауында AREMA 60 орынның 49-ын жеңіп алды. 2002 жылғы 15 желтоқсанда өткен парламенттік сайлауда AREMA халық дауысының 4,9%-ын және Ұлттық Ассамблеядағы 160 орынның 3-ін жеңіп алды, барлығы үш орын Тоамасина провинциясында. Пьеро Раджаонаривело 1997 жылғы 29 қарашада партия съезінде ұлттық хатшы болып сайланды. Ол 2002 жылдан бері Францияда эмиграцияда болып, қатысусыз сотталды және жазаланды. Раджаонаривело елден тыс болған кезде Рамахолимаси осы лауазымды атқарады. Қазіргі уақытта AREMA екі қарсыласатын топқа бөлінген: Раджаонаривелоны қолдайтындар және партияның негізін қалаушы Рацирака қолдауында екендерін мәлімдейтіндер. Раджаонаривело 2006 жылғы желтоқсан айында өткен президент сайлауына қатысуға тырысты, бірақ елге кіруіне рұқсат берілмеді. Партияның Рацирака фракциясы 2007 жылғы қыркүйектегі парламент сайлауына қатыспауды шешті, ал Раджаонаривело фракциясы қатысуды жөн көрді. Рацирака фракциясы Раджаонаривело фракциясының қатысуына бөгет қоюға тырысты, бірақ 23 тамызда Жоғарғы Конституциялық сот Раджаонаривело фракциясының қатысуына рұқсат берді. AREMA сайлауда бірде-бір орын жеңіп алмады. AREMA-ның қазіргі ұлттық хатшысы Симон Пьер және алты ұлттық хатшының орынбасары 2013 жылғы 12 маусымда өткен партия съезінде сайланды.

Идеология

Мадагаскар Демократиялық Республикасының билеуші партиясы ретінде АРЕМА коммунизмді қабылдады және марксизм-ленинизм мен ғылыми социализмді ұстанды. Партия әлемдегі басқа коммунистік партиялармен, әсіресе Корея жұмысшы партиясымен тығыз қарым-қатынас орнатты. Рацирака Корея Халық Демократиялық Республикасына (Солтүстік Корея) зор симпатиясын және қолдауын білдірді. АРЕМА 1976 жылдың 28-30 қыркүйегінде Антананаривуда «Жуче идеясы» тақырыбында халықаралық ғылыми семинар өткізді. Оған 50-ден астам елден көптеген партиялық және үкіметтік лауазымды тұлғалар, қоғам қайраткерлері, революциялық және прогрессивті ұйымдардың өкілдері, ғалымдар мен журналистер қатысты. Мадагаскар Демократиялық Республикасының таратылуынан және елде көп партиялық жүйені қабылдаудан кейін АРЕМА орташа солшыл позицияға қарай бет бұрды. Партия қазіргі таңда өзін «гуманистік және экологиялық әлеуметтік демократиялық партия» деп сипаттайды. Партияның мақсаттары – «тұрақты және дамушы өсімге кепілдік беретін әлеуметтік демократия құру үшін салауатты және мықты негіздерді қалау» және «әділ және теңдікті халық үшін Мадагаскардың тәуелсіздігі мен мадагаскар халқының бостандығын нығайту және сақтау» болып табылады.

Президент сайлауы

Сайлауға үміткер Дауыстар % Дауыстар % Нәтиже Бірінші кезең Екінші кезең 1982 Дидье Рацирака 3,192,156 80.16% – – Сайланды 1989 2,891,333 62.71% – – Сайланды 1992–93 1,260,193 28.59% 1,378,640 33.26% Жеңіліске ұшырады 1996 1,321,388 36.61% 1,608,321 50.71% Сайланды 2001 1,701,094 40.61% – – Жеңіліске ұшырады 2018 22,222 0.45% – – Жеңіліске ұшырады

Ұлттық жиналысқа сайлау

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/− Позиция 1977 Белгісіз 92% 112 1-орын 1983 2 239 771 65.26% 5 1-орын 1989 2 785 448 66.84% 3 1-орын 1993 Қатыспаған 120 Қ.Қ. 1998 Белгісіз 24.74% 63 1-орын 2002 189 539 4.90% 60 3-орын