Бела Мадяри: Венгр ғарышкері және әскери полковник

Кіріспе

Венгриялық астронавт және полковник (1949–2018)

Бела Мадьяри (8 тамыз 1949 – 23 сәуір 2018) – Венгрия Әуе күштерінің полковнигі. 1969 жылы Дьердь Килиан Әуе күштері академиясын бітірген.

Ерте өмір және әскери мансап

Ол он бес жасында Кискунфельгихазадағы MHSZ ұшу клубында ұшуды бастады, онда күміс түсті жолсерпе ұшқыштығына қол жеткізді. 1966 жылы Килиан Дьердь авиациялық техникалық колледжіне түсті. Оқу-жаттығу лагерінде моторлы ұшақ ұшуды бастады. 1967-1969 жылдары Килиан колледжінің студенті, ал 1970-1972 жылдары КСРО-дағы Краснодар авиациялық офицерлер колледжінің студенті болды. 1972 жылы үздік дипломмен бітірді. 1972 жылы Венгрия Әуе Күштерінде 47-ші истребитель эскадрильясының ұшқыш офицері болды, ол Папа әуежайында орналасқан 47-ші истребитель авиациялық полкінің ұшқыш эскадрильясының құрамында қызмет етті. Ол МиГ-21 ұшақтарында ұшты. 1973 жылы үшінші дәрежелі истребитель ұшқышы, 1977 жылы бірінші дәрежелі истребитель ұшқышы, ал 1980 жылы алтын түсті бірінші дәрежелі истребитель ұшқышы атағын алды. 1987 жылға дейін миокардитке байланысты оған жоғары жылдамдықпен ұшуға рұқсат болды, содан кейін денсаулығына байланысты бұл мүмкіндік шектелді. [3]

Интеркосмос бағдарламасы

Кеңес Одағының бастамасымен құрылған "Интеркосмос" ынтымақтастығы, мүше елдердің әрқайсынан бір өкілдің ғарышқа ұшуына мүмкіндік берді. Венгриялық астронавт үміткерлерін ұшқыштардың арасынан іріктеу 1977 жылдың мамыр айында Кецскеметтегі Әуе-медициналық зерттеу және сынақ институтында басталды. Сынақтардың нәтижесінде төрт ұшқыш таңдалды, олардың екеуі (оның өзі және Берталан Фаркас) 1978-1980 жылдары кеңестік әріптестерімен бірге Гагарин ғарыш оқу орталығында қосымша оқудан өтті. Берталан Фаркастың ғарышкер әріптесі және командирі Валерий Кубасов, ал Бела Магьяридікі – Владимир Джангибеков болды. Екі венгр де оқуларын жарқын нәтижелермен аяқтады, ал Венгрия үкіметі Берталан Фаркасты "Союз-36" ғарыш кемесімен ұшуға таңдады, ал Бела Магьяри оны алмастыруға әрдайым дайын тұрды. Миссиядан кейін ол капитан шенінен майорға көтеріліп, лавр гүлшоғырымен әшекейленген Венгрия Халық Республикасының Ту орденін алды. 1981 жылы Будапешт Технология университетінің Көлік инженерия факультетінде оқыды. Кейін Мишкольц университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы венгр-кеңестік ғарыш сапарындағы материалтану эксперименттеріне арналған; микрогравитация жағдайында алюминий-мыс қорытпасының кристалдануы. 1990 жылдардың басында ол Қаржы министрлігінде жұмыс істеді, онда Кеңес әскерлерінің Венгриядан шығарылуының экономикалық тіркеуіне, соның ішінде кеңестік әскерлер кеткеннен кейін қалған әуежайларды бақылауға жауапты болды. 1992 жылы ол Қорғаныс министрлігіне қайта оралды [7][8] және 1995 жылы полковник атанды. 1998 жылы ол алты ай бойы Окучанидегі венгр техникалық контингентінің байланыс офицерлеріне жетекшілік етті, ал Сараевода SFOR тобының командирі болды, бұл топ базаларды тексеріп, олардың экологиялық жағдайын тіркеді. [9] 2001 жылы Қорғаныс күштерінен зейнетке шықты. Содан кейін ол Венгрия Астронавтикалық қоғамының президенті болып сайланды және кейін Венгрия Ғарыш зерттеу кеңсесінде жұмыс істеді. Оның күлі Кишкунфеледьхаза әуежайының үстінен ұшақтан шашыратылды. [10]

The Interkosmos cooperation led by the Soviet Union made it possible for a representative from each of the member countries to go into space. The selection of Hungarian astronaut candidates from among fighter pilots began in May 1977 at the Aeromedical Research and Testing Institute in Kecskemét. As a result of the tests, four pilots were selected, two of whom (he and Bertalan Farkas) underwent further training at the Gagarin Space Training Centre together with their Soviet colleagues between 1978 and 1980. Bertalan Farkas's astronaut colleague and commander was Valery Kubasov, and Bela Magyari's was Vladimir Dzhanyibekov. Both Hungarians completed their training with excellent results, and the Hungarian government selected Bertalan Farkas to fly in the Soyuz 36 spacecraft, while Béla Magyari was ready to replace him all the time. [4] After the mission, he was promoted from captain to major and received the Order of the Flag of the Hungarian People's Republic, decorated with a laurel wreath. [5]

In 1981, he studied at the Faculty of Transport Engineering of the Budapest University of Technology. Later he received a doctorate from the University of Miskolc. His thesis was on materials science experiments in Hungarian Soviet space flight; crystallization of aluminium copper alloy under microgravity conditions. In the early 1990s, he worked in the Ministry of Finance, where he was responsible for the economic accounting of the Soviet troop withdrawal, including the control of the airfields left behind when the Soviet forces were withdrawn from Hungary. In 1992, he was returned to the Ministry of Defence[7][8] and in 1995 he became a colonel. In 1998, he was the commander of the Hungarian technical contingent liaison officers in Okučani for six months, and in Sarajevo he was the commander of an SFOR team that surveyed the bases and recorded their environmental conditions. [9] He retired from the Defence Forces in 2001. He was then elected president of the Hungarian Astronautical Society and later worked for the Hungarian Space Research Office. His ashes were scattered from a plane over the airport of kiskunfélegyháza. [10]