Кіріспе

Буддистік монастырь Лхаса, Тибет, Қытай

Сера монастыры ( "Жабайы розалар монастыры"; ) – Тибеттің "үш ұлы" Гелуг университеттерінің бірі, Лхасадан 2 км солтүстікке қарай және Жокханнан солтүстікке қарай орналасқан. (Қалған екеуі – Ганден және Дрепунг монастырлары.) Атының шығуы монастырь құрылысы кезінде оның артындағы төбенің гүлдеген жабайы розалармен (немесе тибет тілінде "сера") жабылғандығымен байланысты. 1419 жылы Сера монастыры Дже Цонкхапаның шәкірті Зел Гунгтаңдық (1355–1435) Сакия Еше Жамчен Чоджеймен құрылды. 1959 жылғы Лхаса көтерілісі кезінде Сера монастыры ауыр зардап шекті, колледждері қиратылып, жүздеген монахтар қаза болды. Далай-лама Үндістанға саясаат алғаннан кейін, шабуылдан аман қалған Сера монахтарының көптеген бөлігі Үндістанның Майсур қаласындағы Байлакуппеге көшіп кетті. Бастапқы қиындықтардан кейін, Үндістан үкіметінің көмегімен олар Сера-Ме және Сера-Же колледждерімен және алғашқы монастырьға ұқсас Ұлы жиналыс залы бар Сера монастырының параллель нұсқасын құрды. Қазір Үндістандағы Серада 3000-нан астам монах тұрады, ал бұл қауым буддизм туралы білімді тарату арқылы Дхарма орталықтарын құру арқылы бірнеше елге миссионерлік қызметін таратып жатыр. Дже және Ме колледждері монахтарды 20 жылдық tsennyi mtshan nyid grwa tshang (философиялық білім) бағдарламасы бойынша даярлайды, ол geshe дәрежесімен аяқталады. Басқа екі колледжге дейін құрылған Нгапа колледжі эксклюзивті түрде тантрикалық ритуалдарды орындауға арналған. 1959 жылға дейін әр колледждің басқаруы әр колледж үшін он ламадан тұратын кеңеспен абаттан тұратын. Монастырь Гелуг орденіне жатады және Лхасадағы ең ірі монастырьлердің бірі болған.

Тарих

Монастырь тарихы Гелугпа орденінің негізін қалаушы, буддалық жазбаларда өте құрметті және білімді гуру Лама Цонкхапаның (1357–1419) шәкірттігімен тығыз байланысты. Оның шәкірті Жетсун Кунхен Лодроэ Ринчен Сенге 15 ғасырдың басында Сера Джей монастырының кешенін құрды. Кункхен Лодроэ Ринчен Сенге Сера Джейді құрмас бұрын, Дрепунг монастырында мұғалім болып қызмет еткен. Діни жыр бойынша, бұл орын Цонкхапаның аян алғандықтан таңдалған, онда ол Праджняпарамитаның 20 шумағының толық мәтінін, Суньятаға жазылғандай, көкте көрген. Бұл аян оған Цвасехраб (Мадхьямика немесе Шуньята негіздері) мәтінін толық түсінуге көмектесті. Сонымен қатар, ол "аспаннан 'АА' әріптерінен құралған жаңбыр сияқты бір нәрсе" түсіп жатқанын көрді. Тек 12 жылдан кейін оның шәкірттерінің бірі, Жамчен Чодже, Махаяна дәстүрінің толық ілімдері мен тәжірибелерін оқу орталығы ретінде Сера Джені құру арқылы гуруының болжамын орындады. Осының салдарынан жүздеген монахтар қаза тапты (1959 жылы Сера Джейде 5629 монах тұрған), сондай-ақ ежелгі мәтіндер жойылды және есепсіз, құнды, көне және антикалық өнер туындылары жоғалып кетті. Қытай шабуылынан аман қалғандардың көпшілігі (монахтар мен қарапайым халық) қыстың қатал ауа райында Гималай таулары арқылы Үндістанға қашып кетті. Тибеттен (оның ішінде бірнеше жүз Сера Джей ламалары, гешелер мен монахтар) бұқаралық көші-қоннан кейін, Үндістанға келгеннен кейін, олар Карнатака штатының Майсур қаласына жақын орналасқан Байлакуппеде және елдің басқа да көптеген аймақтарында, Үндістан үкіметінің көмегімен эксклюзивті тибеттік мекемелердің бірі ретінде қоныстанды. 1970 жылы 197 Сера Джей монахы және 103 Сера Мей монахы Тибет Сера Джей монастырының үлгісі ретінде Байлакуппедегі қоныс ішінде арнайы монастырь құрды. Нгагпа Дратсангтың (Тантрикалық колледж) ешбір монахы шабуылдан аман қалмағандықтан, Үндістанда тек Сера Мей және Сера Джей колледждері қайта құрылды. Байлакуппе монастырында қазір 5000 буддалық монах тұрады, олардың ішінде көшіп келгендер де, өздерінің ата-бабаларының туған жерінде тумаған көптеген тибеттіктер де бар. Үндістан үкіметі орман жерін бөлгеннен кейін, Сера монастырының екі бөлімі құрылды, олар Тибет Сера Дже және Сера Ме колледждерінің қоныс аударушы монахтарын білдіреді. 193 Сера Дже монахы және 107 Сера Ме монахы қалған жердің бөлігіне ие болды. Бұдан басқа, Үндістан үкіметінің грантымен монахтар тұруы және айналасындағы жерді өңдеу арқылы өмір күрішіне қажетті азық-түлік өсіру үшін 38 үй салынды. Монахтардың арнайы күш-жігерімен ұйымдасқан монастырь ретінде қалыптасқан, 1978 жылы 1500 монахты қабылдай алатын дұға залы да аяқталды. Бұл монастырь қазір Тібеттің әртүрлі аймақтарында орналасқан бірнеше кіші монастырьларға бас монастырь болып табылады, оның танымалдылығын қазір мұнда тұратын 3000-нан астам монахтардың санымен бағалауға болады. Осы жетістікке ынталандырылып, қазіргі инфрақұрылымға түскен қысымды ескере отырып, 3500 монахты қабылдай алатын қосымша, әлдеқайда үлкен және әсерлі дұға залы (биіктігі 9 метр, 110 бағанасы бар) салынды. Осы дамудың нәтижесінде Сераның қазір екі жағы бар: бастапқы "Тибет Серасы" және "Тибет диаспорасының" "Байлакуппе" "Жаңа Серасы", сондай-ақ Дже және Ме монастырьларының аналогтары, сонымен қатар жақында Нгапа колледжінің аналогтары да қосылды. Байлакуппе монастырының Сера-Индия монахтар қауымы, Тибеттегі 1959 жылға дейінгі мәдени оқшаулықты жою арқылы әлемнің көптеген аймақтарында "дхарма орталықтарын" құру арқылы миссионерлік қызметімен жаһандық масштабқа жетті.

Сера Же колледжі

Сера Же Третанг (колледж) немесе Жеконг – Сера кешеніндегі ең ірі колледж, оның ауданы белгілі бір шамада. Алғашқыда ол үш қабатты ғимарат болды; 18-ғасырда ғимаратты 100 бағанамен нығайтып, төртінші қабаты қосылды. Мұнда Хаягриваның мүсіні (Лодро Ринченнің өзі алтынмен қапталған мыстан жасаған делінеді), сонымен қатар ол Авалокитешвара деп те белгілі, және монастырдың қорғаушы құдайы саналды. Бұл ашулы құдай кедергілерді жоятын және емдік күші бар құдай ретінде құлшылыққа алынды. Токден Йонтен Гонпо алғаш рет осы құдайға табынып, оның ұлы Кунхепаны осы дәстүрді жалғастыруға шақырды. Кунхепа Лама Цонкхапаның батасымен Хаягрива немесе Тамдин Янсангты монастырдың ең жоғары қорғаушы құдайы ретінде бекітті. Колледждің бас залдарында Будданың өмірлік жетістіктері бейнеленген фрескалар, Далай-ламалар мен Панчен-ламалардың тақтары салынған. Оның солтүстік қабырғасында ступалар (реликвиялар сақталатын орындар) және VIII Далай-лама, XIII Далай-лама, II және IX Ретинг Телкулер, сондай-ақ Сераның негізін қалаушы Лодро Ринченнің суреттері бейнеленген. Шіркеулер тізбектей айналып өтіледі: Дусум Сангье Лхаканг, онда «Үш уақыттың Буддалары» мен Сегіз Бодхисаттваның мүсіндері орналасқан; Тамдрин Лхаканг – Хаягриваның басты бейнесі; Джампа Лхаканг – Майтреяның, Он бір бетті Махакаруниканың және Цонкхапаның шәкірттерімен бірге орналасқан бағалы кітапханасы; Цонкхапа Лхаканг – Цонкхапаның ең жақсы шәкірттерімен, Сераның бас ламаларымен, Нагарджунамен және Үндістанның басқа да буддалық түсіндірушілерімен, қақпашылар Хавагрива мен Акаламен бірге; солтүстік-шығыстағы Джампеянг Лхаканг – Манжушридің екі бейнесі бар, біреуі Дхармачакрамудрада (оқыту позы) пікірсайыс алаңына қарап тұр. Монастырдың батыс жағындағы екінші қабаты Зельре Лхаканг деп аталады, ол төменгі қабаттағы негізгі Хаягрива бейнесіне және Падмасамбхава, 5-ші Далай-лама және қорғаушы құдайлардың бейнелерімен бірге Тоғыз бас Хаягриваның кішкентай бейнесін көруге мүмкіндік береді. Мұның үстіндегі қабат «Намгил Лхаканг» деп аталады, ал оның үстіндегі соңғы қабат Далай-ламалар мен Сера Же ұстаздарының тұратын жері болып табылады. Шөлмелер мен монастырлар туралы қысқаша мәліметтер:

Пабонгха Эрмитажы

Пабонка Эрмитажы (pha bong kha ri khrod), Сераның ең ірі және ең маңызды эрмитажы Лхасаның солтүстік-батысында Ньянг-Бран аңғарында Парасол тауының беткейінде орналасқан. 1300 жылдан астам тарихы бар бұл орын Тибет империясын құрған Сонгсен Гампо заманына дейін барып жетеді және 7-шы ғасырда ол Лхаса аймағында салған алғашқы құрылыстардың бірі болған. Бастапқыда оның қамалы немесе бекінісі болғанымен, Тибет жылнамалары Пабонканың, мүмкін Тибеттің екінші ұлы будда патшасы Трисонг Детсеннің тұсында монастырға айналғанын көрсетеді. Детсен, Гуру Ринпоче және жаңа Тибет империясының алғашқы жеті монахы осы эрмитажда медитация жасаған, және ол Тибеттегі ең ерте буддалық монастырларының біріне айналды, тіпті Жохангтан бұрынғысы болуы мүмкін. Же Цонкхапа (1357–1419) осы жерде оқшауланып тұрды, соңынан ол ғылыми орталыққа айналды. Бесінші Далай-лама монастырға деген құрметін білдіріп, Пабонкаға жоғарғы қабат салуға қаржы жұмсады. 1960 жылдан 1980-жылдардың ортасына дейін ол қытайлардың бақылауында болды. Кейін ол Сераның басқаруына көшті, оның монахтары оны қайта жаңартып, дәстүрлерін жалғастыруда. Бұл ғибадатхана көптеген киіз үйлерімен және дәліздеріндегі көк және алтынмен өрнектелген мантрасымен танымал, онда "Лотостағы асыл тасқа сәлем" деген сөздер жазылған.

Дракри ермитажы

Дракри Эрмитажы (brag ri ri khrod), сондай-ақ Бари Эрмитажы (sba ri ri khrod) деп те аталады. 18 ғасырда Фа бонг кх абысы құрған деп есептелетін Дракриді Клонг рдоль бла ма нг дбанг бло бзан (1719–1794), Же колледжінің (Grwa tshang byes) Лхопа аймақтық үйінің (Lho pa khang tshan) ең белгілі ғалымдарының бірі медитациялық орын ретінде пайдаланған. Дракри Эрмитажы өзінің алғашқы тарихынан бастап Гару монастырына бақылау жасап, 1959 жылға дейін Гару монахтарының білімін қадағалап келді. 1959 жылы эрмитаж монахтары қуылды және эрмитаж қытайлықтардың Тибеттегі ең қатал жазалау орындарының бірі ретінде танымал болған Драпчи түрмесіне айналды. Қытай басқындығына дейін оның денесі жерленіп, шіріген, ал 1980 жылдары аймақтық үй (khang tshan) қайта салынғанда оның сүйектері қайтадан жерден шығарылды. Бүгінде олар аймақтық үй ғибадатханасындағы құрбандық алтарінің саз мүсініне орналастырылған.

Кэутсанг Эрмитажы

Кэусанг Эрмитажы (Ke’u tshang ri khrod) – ұлы тибет гуруы Цонкхапа мекендеген, қауіпті жартасқа жақын орналасқан үңгірдегі эрмитаж. Бірақ, бастапқы үңгір көшкін кезінде құлап кетті. Қазіргі ғимарат қираған Кэусанг Батыс Эрмитажымен іргелес, қауіпсіз жерде қайта салынды. Қазіргі кездегі Кэусанг Сераның шығысында, Лхасаның басты зиратынан жоғары, төбе беткейінде орналасқан. Ракхадрак Эрмитажы осы эрмитаждың астында, жақын арада орналасқан. Бұл эрмитаж паломниктердің «Алтыншы айдың төртінші күні» (drug pa tshe bzhi) мерекесінде айналып өтетін Сера тауының қасиетті жолының (se ra’i ri ’khor) бір бөлігі болып табылады. Эрмитаж тарихы бойында Серамен жақсы қарым-қатынаста болды, сондықтан эрмитаждың әрбір ресми монахы Дже колледжінің Хамдун аймақтық үйінің (Har gdong khang tshan) монахының де-факто мәртебесіне ие болды. Монастырь сонымен қатар барлық діни рәсімдерді сақтайды. Ғибадатхана кешенінің ерекшеліктері: Майтрея (Byams pa) Кеу-тшангтың астындағы зиратқа әкелінгендердің қайта тууына кепілдік береді деген сенім, сондай-ақ бұл жердегі Майтрея бейнесі мен Лхасадағы Барскордың солтүстік жағындағы Майтрея шағын ғибадатханасы арасында жарық сәулелері алмасады деген сенім. Кэусанг Шығыс Эрмитажы (ke’u tshang shar ri khrod) – қазір Кэусанг Батыс (Ke’u tshang nub) (қазіргі Kuetsang Эрмитажының бөлігі) және Пурчок Эрмитажының арасында қираған шағын эрмитаж ғана бар. Оның орналасқан жері Лхасаның солтүстігінде. 1959 жылға дейін бұл эрмитаж Пурчок Эрмитажына қарасты болды. Ол мәжіліс залы мен монахтардың тұратын бөлмелерінен тұрды және мұндағы жерлеу орнында қайтыс болғандарды құтқарған Авалокишвараның қасиетті бейнесімен танымал болды. Он монах тұрды. Бірақ, қазіргі уақытта қаржы жетіспеуіне байланысты эрмитажды қайта құру жоспарланбаған.

Батыс Кэутсанг Эрмитажы

Кейтсангтың батыс Эрмитажы да қираған, ал қазір осы қираған жерлердің қасына Кейтсанг Эрмитажы салынды. Бұрынғы ермеңке бастапқыда үш деңгейлі (бірінің үстіне бірі) болып салынған: ең төменгі деңгей – ермеңке немесе негізгі кешен, ортаңғы деңгей Жоғарғы Резиденция (Гзимс ханг гонг ма) деп аталып, жоғарғы деңгей – Он алты Архат ғибадатханасы (Гнас бку ла ханг) болған. Студент болған жетінші Далай-лама Бзод па ргя мтшоға алғашқы ғибадатхананы (Он алты Архат ғибадатханасы) және ермеңкеге сапарлары кезінде өзі тұру үшін "Жоғарғы Резиденция" деп аталған резиденция салуға толық қолдау көрсетті. Далай-ламаның ұстазына деген құрметі соншалықты терең болғандықтан, Бзод па ргья мтшо қайтыс болғанда, тіпті оның соңғы рәсімін өкілдік етіп, оның зират мүсіні мен бейнесін орнатты. Сондай-ақ, ол Лхасаның жанындағы "Фанпо" жерінде өз гуруының қайта туған ламасын таба алды. Екінші Бзод па ргья мтшо сегізінші Далай-лама Жампел Гьяцомен (Далай бля ма ску френг бргиад па ’jam дпал ргья мтшо) да жақсы қарым-қатынаста болды. Осы ықпалды қарым-қатынас нәтижесінде серіктес монастырьлар ретінде тағы екі монастырь салынды.

Пурбучок Эрмитажы

Пурбучок Эрмитажы (Phur bu lcog ri khrod) Лхаса қаласының солтүстік тауларындағы Дог бде ауданында, Лхаса аңғарының солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Бұл «Алтыншы айдың төртінші күні» (drug pa tshe bzhi) қажылық жолындағы соңғы зиярат етуге арналған орын. Жақсы жағдайда қайта жаңартылып, әдемі ермемемеме деп есептеледі. Монастырды қоршаған төбелерге құдайлық жұмақтың үш қорғаушысы – Авалокитешвара, Маңжушри және Ваджрапани есімдері берілген. Сондай-ақ ол алты буынды құдайлық мантрамен (sngags) «Ом Мани Падме Хум» сәйкестендіріледі. Эрмитаж тарихы 9-шы ғасырда Падмасамбхаваның (Padma ’byung gnas) мұнда медитация жасаған кезінен басталады. Ол жасаған тақуалықтың негізгі үңгірі – Дочунг Чонцзи үңгірі (Rdo cung cong zhi’i phug pa) деп аталады. Ғасырлар бойы Тибеттік буддалық орденінің көптеген көрнекті өкілдері монастырь құрылысына үлес қосты, олардың ішінде Чжан ’gro ba’i mgon po g. yu brag pa (1123–1193), әйел қасиетті Ма циг лаб сгрон, Сгруп ханг дге лекс ргя mtsho (1641–1713), Нгаванг Джампа (Phur lcog sku phreng dang po ngag dbang byams pa, 1682–1762) және Пан чен бло бзанг е шес (1663–1737) бар. Сонымен қатар, патшалық отбасының мүшелері, мысалы, патшайым Тсеринг Траши (Rgyal mo tshe ring bkra shis) және Тибет патшасы Фолханас (1689–1747) да эрмитаж қызметін қолдады. Дегенмен, дамудың ең маңызды кезеңі үшінші Пурчок инкарнациясы Лозанг Цултрим Джампа Гьяцзо (Phur lcog sku phreng gsum pa blo bzang tshul khrims byams pa rgya mtsho) кезінде болды, ол 13-ші және 14-ші Далай-ламалардың ұстазы болған.

Сера Чёдинг Эрмитажы

Сера Чодинг Эрмитажы (Se ra chos sdings ri khrod) 1959 жылғы Мәдени революцияға дейін тантрикалық колледж (rgyud smad grwa tshang) болған. Сераға жақын орналасқан және оңтүстікке қараған бұл жерде сары уақыт өткізу үйі бар, ол алғашқыда Цонкхапа үшін салынған. Бұл үйге байланысты қызықты оқиға бар: жергілікті "жер рухы" (gzhi bdag) үйдің кішкентай терезесі арқылы Цонкхапаға келіп тұратын. Цонкхапаның қабырғадағы бейнесі осында сақталған, ол "сөйлейтін сурет" немесе сөйлейтін мүсін (gsung byon ma) ретінде ерекше күшке ие деп есептеледі. Бұл Цонкхапаның ең сүйікті уақыт өткізу орны болды, ол мұнда көп уақытын өткізіп, өзінің ең маңызды еңбегін – «Праджнямулаға үлкен түсіндірме» (Rtsa shes Dīk chen) жазған. Сондай-ақ ол мұнда дәріс берген. Бұл орын Цонкхапаның тантрикалық колледждердің негізін қалаушы Рже шес раб сенг геге (1383–1445) тантрикалық үйретімдерін тапсырған уақыт өткізу орны ретінде де белгілі.

Сера Гонпасар Эрмитажы

Сера Гонпасар Эрмитажы (se ra dgon pa gsar ri khrod) тибет тіліндегі dgon pa gsar деген сөзден шыққан, яғни "жаңа монастырь" деген мағынаны білдіреді. Бүгінде ол толығымен қираған, бірақ бұл эрмитаж Dgon pa gsar инкарнациясының бламаларына тиесілі болған және бірінші Гонпасар инкарнациясы, Нгаванг Дондруппен Dge lugs эрмитажы ретінде құрылған. 1959 жылы қиратылғанға дейін эрмитажды толыққанды қасиетті сан алуан он үш монах басқарған. Іргетастар мен қабырғаның қалдықтары, соның ішінде көзге түсетін жартасқа ойылған суреттер мен үлкен ступа сақталған.

Сера Уце ермитажы

Сера Утсе Эрмитажы (se ra dbu rtse ri khrod), яғни "Сера шыңы" Сера монастырының тікелей артындағы тауда, Жохангтың солтүстігінде, Сераның басты кешенінен шамамен 1,5 сағаттық жолмен дөңгелекке көтерілген жерде орналасқан. Ол Сера Гомпадан көнерек деп есептеледі. Дәстүр бойынша, бұл жерде Цонкхапаның (1357–1419) медитация жасаған шатырларының бірі болған, ал Сгруп ханг дже аяғы ргя мтшо (1641–1713) он жетінші ғасырдың соңында немесе он сегізінші ғасырдың басында мұнда медитация жасаған деп айтылады. Ол философиялық дәстүрдегі білімін Сера Утсеге жеткізген және көптеген студенттерді тартқан көрнекті медитатор болды, олардың ішінде Пхур Лког Нэг Дбанг Биамс Па (1682–1762) және Мкхар Рдо Бзод Па Ргья Мтшо (1672–1749) есімділер бар. Тарихи тұрғыдан монастырь үлкен болған, бірақ 1959 жылы қытайлықтардың шабуылынан кейін қатты қирап, тек бір бөлігі ғана қайта салынды. Кішкентай жиналыс залы сақталған, онда Ваджрабхаираваның (Рдо рже ’jigs byed) үлкен металл мүсіні, Ямантака Экавираның зор мүсіні, Будда мен Он алты Архаттың мүсіндері, сөйлейтін Тара (Сгроль ма) мүсіні, Цонкхапа мен оның екі шәкіртінің үлкен суреттері және Друпкханг инкарнациясының (Сгруб ханг спрул ску) сызығындағы блямалардың мүсіндері болған деп есептеледі. Бүгінде зал үш монахтың мекені, бірақ орталық құлшылық үшін қолданылмайды.

Траши Чёлинг мұражайы

Траши Чолинг Эрмитажы (Бкра шис чос глинг ри хрод), яғни "Жақсы Дхарманың орны" Серадан солтүстік-батысқа қарайғы төбелерде орналасқан. Оңтүстікке қарай беткейі бар бұл ермеңке "Сера тауларының айналма жолы (se ra ri ’khor)" қасиетті саяхатының бір бөлігі. Мәдени революция кезінде көп бұзылған ермеңке 1990 жылдары қайта жаңартылды. Қазіргі уақытта бұл ермеңке Пабонгха ламаның (жақында Тибетке оралғаннан кейін) қазіргі реинкарнациясының мүлігі болып табылады және Сераға минималды бағыныштылықпен автономды институт ретінде қызмет етеді.

Чопзанг монастыры

Бұл жерді 1665 жылдан қайтыс болғанға дейін Тибет регенті болған Фрин лас ргья Мтшо (1667 жылы қайтыс болған) құрған деп есептеледі. Ол Бесінші Далай-ламаның шәкірті болды және өзінің туған жері Ньянгбраннан жоғарыдағы тау етегінде сегіз-он алты монахқа арналған усақ монастырь салуға рұқсат сұрады. Сондай-ақ, Бесінші Далай-ламаны монастырь салуға ең ыңғайлы жерді анықтау үшін "жерді тексеруге" (са братг) шақырды. Далай-лама Чжупзангтың төменгі ғибадатханасында әлі күнге дейін сақталған Будданың өзінен пайда болған тас бейнесін (қазына - gter) тапты. Дегенмен, алғашқы усақ монастырь қирап, монастырды ресми түрде Фрин лас ргья Мтшоның жүйесі Сде Срид Сангс ргьяс ргья Мтшо шамамен 1696 жылы құрды. Соңғы жылдары монастырдың даңқы – кейбір монахтардың Қытай үкіметіне қарсы үнсіз наразылықтарды ұйымдастырып, Тибеттің тәуелсіздігін іздеудегі белсенді және батыл рөлімен байланысты. Көптеген наразы монахтар тұтқындалып, түрмеге жабылып, қатыгездікке ұшырады және ұзақ уақытқа созылған қамаудан кейін ғана босатылды.

Ненанг монастыры

Ненанг монастыры (Gnas nang dgon pa) Лхаса префектурасындағы Негодонг монастырының (Gnas sgo gdong dgon pa) шығысында орналасқан. 9 ғасырда осы маңдағы екі үңгірде медитация жасаған Падмасамбхавамен байланысты. Монастырды әйелдер монастыры ретінде құрғандығы Джетсун (немесе Хачо) Дрольдор Вангмо (Рже бтсун нам мкха’ spyod sgrol rdor dbang mo) есімді қарындасқа (дакини деп түсіндіріледі) жатқызылады. Ол өз заманында және келесі буын кезінде жақсы қызмет еткен, бірақ содан кейін құлдырап кетті. Кейін ол Хардо Эрмитажының басқаруына берілді.

Талқылау

Будда ілімдері бойынша монахтар арасындағы пікірсайыстар Сера монастыры кешеніндегі колледждердегі оқу процесінің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл буддалық философияны жақсы түсінуге және білім деңгейін көтеруге көмектеседі. Ерекше жестіктермен толықтырылған осы үлгілі пікірсайыс дәстүрі Лхасадағы басқа монастырьлардан осы монастырьды ерекшелендіреді. Көрмешілер де монастырьдің "Пікірсайыс ауласында" күн сайын белгілі бір кесте бойынша өтетін осы пікірсайыстарды көруге келеді.

Соңғы оқиғалар

1959 жылы 5000-нан астам монахқа пана болған Сера монастыры, 1959 жылғы көтеріліс кезінде қирап зақымдалса да, қайта жаңартылғаннан кейін әлі де қолданыста. 2011 жылы жергілікті деректер бойынша, онда шамамен 300 монах қызмет етеді. Монахтар санының азаюы 2008 жылғы Тибеттегі наразылықтармен байланысты.