Циклоспориоз: себептері, белгілері және алдын алу шаралары
Cyclosporiasis
Циклоспориоз – бұл Cyclospora cayetanensis паразитінен туындайтын инфекция. Ластанған тағам мен су арқылы жұғады, саяхатшылар үшін қауіпті. Көбінесе ішек ауруларын қоздырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Циклоспориаз - Cyclospora cayetanensis паразитімен туындайтын, нәжіс немесе нәжіспен ластанған тамақ және су арқылы берілетін патогенді апикомплексті протозоалық ауру. Ластанған жемістер мен көкөністерге байланысты іріктеулер тіркелген. Бұл ауру адамнан адамға жұқпайды, бірақ саяхатшылар үшін диареяның себебі болуы мүмкін.
Cyclosporiasis is a disease caused by infection with Cyclospora cayetanensis, a pathogenic apicomplexan protozoan transmitted by feces or feces contaminated food and water. Outbreaks have been reported due to contaminated fruits and vegetables. It is not spread from person to person, but can be a hazard for travelers as a cause of diarrhea.
Себеп
Циклоспориаз негізінен адамдарға және басқа приматтарға әсер етеді. Cyclospora cayetanensis тұқымдасының ооцистасы жұқа ішекке енген кезде, оның шырышты қабығына еніп, шамамен бір апта бойы инкубацияланады. Инкубациядан кейін жұқтырған адам ауыр сулы диарея, ісіну, қызба, асқазан ауруы және бұлшықет аурулары сияқты белгілерді сезінеді. Паразит әсіресе жұқа ішектің жіңішке бөлігіне (jejunum) әсер етеді. Непалда циклоспориаз диагнозы қойылған тоғыз науқастың барлығында lamina propria қабынуы және lamina propria-дағы плазма мөлшерінің артуы байқалды. Ооцисталар он екі елі ішектің аспираттарында да анықталды. Ооцисталар көбінесе ластанған суды немесе адам нәжісін тыңайтқыш ретінде қолдану салдарынан қоршаған ортада кездеседі.
Cyclosporiasis primarily affects humans and other primates. When an oocyst of Cyclospora cayetanensis enters the small intestine, it invades the mucosa, where it incubates for about one week. After incubation, the infected person begins to experience severe watery diarrhea, bloating, fever, stomach cramps, and muscle aches. The parasite particularly affects the jejunum of the small intestine. Of nine patients in Nepal who were diagnosed with cyclosporiasis, all had inflammation of the lamina propria along with an increase of plasma in the lamina propria. Oocysts were also observed in duodenal aspirates. Oocysts are often present in the environment as a result of using contaminated water or human feces as fertilizer.
Диагностика
Диагноз қою қиын болуы мүмкін, себебі нәжісте оocyst-тердің анық көрінбейтініне байланысты. ДНК-ға негізделген ПТР тестілері және қышқылға төзімді бояу анықтауға көмектеседі.
Diagnosis can be difficult due to the lack of recognizable oocysts in the feces. PCR based DNA tests and acid fast staining can help with identification.
Алдын алу
Қазіргі уақытта адамдарда циклоспориазды алдын алуға арналған вакцина жоқ, бірақ қойларда түсік түсіруді азайту үшін вакцина бар.
There is no vaccine to prevent cyclosporiasis in humans at present, but one is available for reduction of fetal losses in sheep.
Емдеу
Инфекция көбінесе триметоприм/сульфаметоксазолмен, басқаша айтқанда Бактрим немесе котримоксазолмен емделеді, себебі дәстүрлі антипротозоальді препараттар жеткіліксіз. Жұғудың алдын алу үшін тағамды мұқият пісіру қажет, ал ағын судан ішуден аулақ болу керек.
The infection is often treated with trimethoprim/sulfamethoxazole, also known as Bactrim or co trimoxazole, because traditional anti protozoal drugs are not sufficient. To prevent transmission, food should be cooked thoroughly and drinking water from streams should be avoided.
Эпидемиология
Адамдарда циклоспориаздың алғашқы тіркелген жағдайлары 1977, 1978 және 1979 жылдары тіркелді. Бұл жағдайларды Папуа-Жаңа Гвинеяда жұмыс істеген кезде үш жағдайды анықтаған британдық паразитолог Эшфорд хабарлады. Эшфорд паразитте спорацияның өте кеш басталатынын – 8–11 күннен кейін ғана болатынын анықтады, бұл ауруды диагностикалауды қиындатады. Фекалияны зерттегенде, спораланбаған ооцистерді саңырауқұлақ спораларымен шатастыру оңай, сондықтан оларды көз жазды қалдыру мүмкін. 2007 жылы үнді зерттеушілері Циклоспора инфекциясы мен Белл парезі арасындағы байланысты сипаттаған жағдай туралы хабарлама жариялады. Бұл Циклоспораның созылмалы инфекциясынан кейін Белл парезінің тіркелген алғашқы жағдайы болды. Басқа ішек сыртындағы жағдайларға қоса, циклоспориаз кері қайтатын нейрондық зақымдануға немесе Гиллен-Барре синдромына немесе Белл парезіне әкелетін басқа белгісіз механизмдерге қатысты болуы мүмкін. 2010 жылы «Медицина институты журналында» Катманду аңғарында жүзу арқылы Циклоспора жұғуы туралы хабарлама жарияланды. Зерттеушілер жүзушінің тұратын жерінің маңында және бассейнің жанында ашық жерде нәжіс тастаған адамның нәжіс үлгілерінде Циклоспораның анықталғанын анықтады. Дегенмен, олар паразитті иттің, құстың, ірі қара малдың нәжісінде, көкөніс үлгілерінде немесе суда таппады. Олар бассейн суының қоршаған ортаның ластануы арқылы жұққан болуы мүмкін деген қорытындыға келді, себебі паразит суда хлорлауға төзімді. Циклоспориаз инфекциясы туралы Непалда көптеген хабарламалар бар. Бір зерттеуде Тирт Радж Гимире, Пурнанатх Мишра және Живан Бахадур Шерчан 2002–2004 жылдар аралығында Катманду аңғарындағы көлдерден, өзендерден, құдықтардан және қалалық крандардан көкөністердің, кәріз судың және судың үлгілерін жинады. Олар Циклоспораны шалқан, гүлдік капуста, кәді, горчица жапырақтарында, сондай-ақ кәріз суы мен өзен суында тапты. Бұл алғашқы эпидемиологиялық зерттеу Непалда мамырдан қыркүйекке дейінгі жаңбырлы маусымда циклоспориаздың маусымдық сипатын анықтады.
The first recorded cases of cyclosporiasis in humans were as recent as 1977, 1978, and 1979. They were reported by Ashford, a British parasitologist who discovered three cases while working in Papua New Guinea. Ashford found that the parasite had very late sporulation, from 8–11 days, making the illness difficult to diagnose. When examining feces, the unsporulated oocysts can easily be mistaken for fungal spores, and thus can be easily overlooked. In 2007, Indian researchers published a case report that found an association between Cyclospora infection and Bell's palsy. This was the first reported case of Bell's palsy following chronic Cyclospora infection. In addition to other extra intestinal reports, cyclosporiasis might be involved in either reversible neuronal damage or other unknown mechanisms to lead to Guillain Barré syndrome or Bell's palsy. In 2010, a report of Cyclospora transmission via swimming in the Kathmandu Valley was published in the Journal of Institute of Medicine. The researchers found that openly defecated human stool samples around the swimmer's living quarters and near the swimming pool were positive for Cyclospora. However, they did not find the parasite in dog stool, bird stool, cattle dung, vegetable samples, or water samples. They concluded that pool water contaminated via environmental pollution might have caused the infection, as the parasite can resist chlorination in water. Cyclosporiasis infections have been well reported in Nepal. In one study, Tirth Raj Ghimire, Purna Nath Mishra, and Jeevan Bahadur Sherchan collected samples of vegetables, sewage, and water from ponds, rivers, wells, and municipal taps in the Kathmandu Valley from 2002 to 2004. They found Cyclospora in radish, cauliflower, cabbage, and mustard leaves, as well as sewage and river water. This first epidemiological study determined the seasonal character of cyclosporiasis outbreaks in Nepal during the rainy season, from May to September.
СПИД- тік науқастардағы циклоспориаз
1980 жылдардың басында СПИД эпидемиясының басталуында циклоспориаз СПИД-пен ауыратын науқастар арасында ең маңызды мүмкіндіктік инфекциялардың бірі ретінде анықталды. 2005 жылы Гхимире мен Мишра төмен гемоглобин деңгейі бар науқаста циклоспориазды анықтады және иммундық жүйенің жетіспеушілігі салдарынан гемоглобиннің төмендеуіне осы кокцидияның қатысы болуы мүмкін екенін болжады. 2006 жылы олардың тобы ВИЧ/СПИД-пен ауыратын және ВИЧ/СПИД-пен ауырмаған пациенттерде циклоспориаздың рөлі туралы мақала жариялады. 2008 жылы үнді зерттеушілері Катмандудағы ВИЧ/СПИД-пен ауыратын пациенттерде циклоспораның таралуы туралы есеп жариялады. Олар топырақ, өзен суы, кәріз суы, тауық, иттің және көшедегі адам нәжісінің үлгілерін тексеріп, циклоспораның бар екенін анықтады. Сондай-ақ, олар СПИД-пен ауыратын науқастарда циклоспориаздың бірнеше қауіп факторын бағалады. 2013 жылдың маусым және тамыз айлары аралығында АҚШ-та осы аурудың бірнеше тәуелсіз ошақтары 25 штатта кемінде 631 адамды қамтыды. Кейінгі тергеулер Айова және Небраска штаттарындағы жағдайдың себебі салат қоспасы екенін көрсетті. 2015 жылы CDC 31 штатта циклоспориаз жұқтырған 546 адам туралы хабарлама алды. Техас штатында тіркелген инфекциялардың ең көп санына қатысты жүргізілген топтық зерттеулерде зақымдалған кинзаның (кориандр) кінәлі екені анықталды. 2017 жылдың 21 шілдесі мен 8 тамызы аралығында Техас штатының Денсаулық сақтау департаменті (DSHS) Хьюстон аймағындағы Жерорта теңізі стиліндегі мейрамханалар желісінде (A желісі) тамақтанған адамдар арасында циклоспориазға шалдыққан 20 жағдайды тіркеді. 2018 жылдың 31 шілдесінде АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті (USDA) Cyclospora-мен ластанған болуы мүмкін сиыр, шошқа және құс етінен жасалған салаттар мен орамаларға қатысты халық денсаулығына ескерту жасады. Ластану осы өнімдерде қолданылған ұсақталған рим мақтасынан туындады. 2020 жылдың маусым айында CDC және басқа да реттеуші органдар АҚШ-тың орталық бөлігінде салат қоспасымен байланысты циклоспориаздың жаңа ошағын зерттеуді бастады. 2020 жылдың 27 маусымында Fresh Express 91-ден астам Fresh Express және жеке таңбалы салат өнімдерін қайтаруға ерікті келісім берді.
At the beginning of the AIDS epidemic in the early 1980s, cyclosporiasis was identified as one of the most important opportunistic infections among AIDS patients. In 2005, Ghimire and Mishra reported a case of cyclosporiasis in a patient with low hemoglobin and suggested that this coccidian might be involved in reducing hemoglobin due to lack of immune system. In 2006, their groups published a paper about the role of cyclosporiasis in HIV/AIDS patients and non HIV/AIDS patients in the Kathmandu Valley. In 2008, Indian researchers published a report about the epidemiology of Cyclospora in HIV/AIDS patients in Kathmandu. They examined samples of soil, river water, sewage, chicken stool, dog stool, and stool in the streets, and found them positive for Cyclospora. They also evaluated several risk factors for cyclosporiasis in AIDS patients. Between June and August 2013, multiple independent outbreaks of the disease in the U. S. sickened at least 631 people across 25 states. Investigations later identified a bagged salad mixture as the cause of an outbreak in Iowa and Nebraska. In 2015, the CDC was notified of 546 persons with confirmed cyclosporiasis infection across 31 states. Cluster investigations in Texas, where the greatest number of infections was reported, indicated that contaminated cilantro was the culprit. During July 21–August 8, 2017, the Texas Department of State Health Services (DSHS) was notified of 20 cases of cyclosporiasis among persons who dined at a Mediterranean style restaurant chain (chain A) in the Houston area. On July 31, 2018, the United States Department of Agriculture (USDA) issued a public health alert for certain beef, pork and poultry salad and wrap products potentially contaminated with Cyclospora. The contamination came from the chopped romaine lettuce used in these products. In June 2020, the CDC and other regulatory bodies began investigating an outbreak of Cyclosporiasis in the Midwestern United States linked to bagged salad mix. On June 27, 2020, Fresh Express announced a voluntary recall of over 91 Fresh Express and private label salad products.