Кіріспе

Эмиль Годлевский (1875–1944) – поляк эмбриологы, Краковтағы Ягеллон университетінің профессоры. Бұлшықеттердің дамуы және гистогенезі бойынша алғашқы зерттеулерінен кейін, профессор Годлевскийдің ғылыми қызығушылығы регенерацияға, ұрықтандыру процесін реттейтін механизмдерге, сондай-ақ эмбрионның ерте дамуына, бластуляция мен гаструляцияға ауысты. Ол регенерацияланған жасушалардың бастапқы дифференциацияланатын клеткаларының пайда болуына да қызығушылық танытты. Ол осы процесте эпителийлік тіндердің маңыздылығын көрсетті және сыртқы стимулдардың әсерінен жасушалардың функциясы, құрылымы және рөлінің өзгеруін бірінші болып атап өтті. Ұрықтандыру мен ерте дамуды зерттей отырып, ол дамудың алғашқы кезеңдерін реттеуде ядро мен цитоплазма арасындағы өзара әрекеттесуге назар аударды. Годлевский мұрагерлік заттардың ядродан цитоплазмаға, ал оларды өңдегеннен кейін цитоплазмадан ядроға миграциясы туралы теорияның авторы болды. Оның еңбектері ешқашан жекелеген бөліктерден тұрмады, бірақ даму механизмдеріне қатысты маңызды мәселелерді түсіндіруге бағытталған синтетикалық талпыныстар болды. 1936 жылы профессор Годлевский Папалық ғылым академиясының мүшесі атағымен марапатталды. Эмиль Годлевский ғылыми зерттеулермен және оқытумен қатар, әлеуметтік мәселелерге, әсіресе медицинаға байланысты мәселелерге көп көңіл бөлді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польша тәуелсіздік алғаннан кейін, ол Ягеллон университетінің қайта ашылуына белсенді қатысты.