Кіріспе

Ежелгі Жапонияның әкімшілік бірліктері

Гокисичидо (五畿七道) – Асука дәуірінде (б.з. 538–710) Жапонияда қытай үлгісіндегі құқықтық және үкіметтік жүйенің бір бөлігі ретінде құрылған ежелгі әкімшілік бірліктердің атауы. Бұл бірліктер Муромачи дәуірінен (1336–1573) кейін әкімшілік құрылым ретінде сақталмаса да, 19 ғасырға дейін маңызды географиялық бірліктер болып қала берді. Гокисичидо Кинай (畿内) немесе астана аймағындағы бес провинциядан және жеті до (道) немесе округтен тұрды, олардың әрқайсысының өзіне тән провинциялары болды. 1869 жылы Эзо Республикасы жеңілгеннен кейін Хоккайдо округ ретінде қосылғанда, жүйе қысқа мерзімге Гокихачидо (五畿八道) деп аталды. 1871 жылы хан жүйесінің жойылуымен хан (ерте замана феодалдық иеліктері) таратылды, округтер мен провинциялар домендердің жойылуымен бірге жойылған жоқ, бірақ домендерден пайда болған префектуралар елдің негізгі әкімшілік бөлінісіне айналды және көп ұзамай біріктіріліп, көптеген жерлерде провинцияларға ұқсас болып қайта ұйымдастырылды. "Хоккай округі" (Хоккай до) – әкімшілік бөлініс ретінде сақталған жалғыз округ болды, бірақ кейіннен ол көбінесе "Хоккай префектурасы" (Хоккай до) деп есептелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін округ толығымен префектура ретінде танылды: 1946 жылдан бастап префектуралар (оған дейін тек фу/кен) заңды түрде до/фу/кен деп атала бастады, ал 1947 жылдан бастап то/до/фу/кен деп аталатын болды.

Жеті контур

Жеті до немесе схемалар Кинай аймағынан әртүрлі бағыттарға қарай созылған әкімшілік аймақтар еді. Жеті аймақтың әрқайсысынан сол аттас нақты жол өткен, ол императорлық астананы өзінің бойындағы барлық провинциялық астаналармен байланыстырған. Жеті до мыналар: Шығыс теңіз жолы / Токайдо (Жапонияның Тынық мұхитының жағалауымен шығысқа қарай жүреді). Қара (Солтүстік) таулар жолы / Сан'индо (Жапон теңізінің жағалауымен батысқа қарай). Ақ (Оңтүстік) таулар жолы / Саньёдо (Сето ішкі теңізінің солтүстік жағымен батысқа қарай). Батыс теңіз жолы / Сайкайдо ("батыс" аралы, Кюсю).

Гокайдо

Гокишичидо жолдарын Эдоның бес жолымен (五街道 Гокайдо) шатастыруға болмайды, олар Эдо дәуірінде (1603–1867) Эдоға саяхаттайтын бес маңызды жол еді. Токайдо осы бес жолдың бірі болса, қалғандары болған жоқ.

Аймақтық периметрлер

Көптеген префектуралар 1870 және 1880 жылдары провинцияларға ұқсату үшін біріктіріліп, қайта ұйымдастырылды, сондықтан көптеген қазіргі префектураларды ежелгі аймақтарға жатқызуға болады. Мысалы, Токай аймағының (Токай до) батыс провинциялары қазір Токай аймағы (Токай чихо) ретінде топтастырылған префектуралардың құрамына кіреді. Бірақ ауытқулар әлі де бар, сондықтан аймақтарды префектуралар арқылы толық сипаттау мүмкін емес. Мысалы, қазіргі Хёго префектурасы 1876 жылдан бергі шекарасымен бес провинцияны (Харима, Таджима, Аваджи, Сетцу, Тамба) және осылайша үш аймақты (Саньё, Саньин, Нанкай), сондай-ақ ежелгі астана аймағын қамтиды. Жапонияның Хокурику және Саньё сияқты бірнеше аймақтары әлі күнге дейін ежелгі Гокисичидо атауларын сақтап келеді. Жапонияның басқа бөліктері, атап айтқанда Хоккайдо және Рюкю аралдары, Гокисичидоға кірмеді, өйткені олар 19 ғасырда ғана Жапонияның құрамына енді, дәл сол кезде Гокисичидоның географиялық бөліністері мен феодалдық хан домендері қазіргі заманғы префектуралар жүйесімен алмастырылды. Бастапқыда үкімет Хоккайдоны сегізінші до ретінде ұйымдастыруға тырысты (содан атауы шыққан), бірақ ол көп ұзамай бір префектураға біріктірілді.