Кіріспе

Австриядағы исламның рөліне шолу

Австриядағы ислам – елдегі ең ірі азшылық діні. Австрия ғылым академиясының 2016 жылғы мәліметтері бойынша, жалпы халықтың 7,9%-ы осы дінді ұстанады. Австриядағы мұсылмандардың көп бөлігі сүнни мәзхабына жатады. Көптеген мұсылмандар 1960 жылдары Түркия мен Югославиядан жұмыс күші ретінде Австрияға келді. Араб және Ауғанстандық қауымдастықтар да кездеседі.

Филиалдар

2017 жылдың тамызында Бертельманн Стифтунг қоры жүргізген сауалнамада Австрия мұсылмандарының 64% сүннит, 4% шиит екені анықталды. Frankfurter Allgemeine Zeitung, Wirtschaftswoche газеттері нәтижелердегі "жақын байланыс" туралы айтылғандарды тым беткейлік және оптимистік деп бағалады, себебі зерттеуде қатысушылардың құндылықтары батыс құндылықтарымен сәйкес келе ме деген мәлімет жоқ. Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған, саяси стилі барған сайын авторитарлық және демократияға қарсы деп сипатталатын ол, және оның ислам консервативті AKP партиясы Аустриядағы түрік азаматтары арасында сайлауда үлкен жетістіктерге жетеді, дауыстардың 70 пайызына дейін қолдау жинап алады. Сыншылар бұл жағдайды интеграцияның сәтсіздігінің айқын белгісі деп санайды. 2016 жылы сол кездегі сыртқы істер министрі Себастьян Курц, ÖVP және бірқатар FPÖ мүшелері Эрдоғанды қолдаушылардың демонстрациясына қатысушыларды Австриядан кетуге шақырды.

Діндарлық және фундаментализм

2017 жылдың тамызында Бертельманн Стифтунг қоры жүргізген сауалнамада Австрия мұсылмандарының 42% өзін "көп діншіл" деп, ал 52% "орташа діншіл" деп атады. Білім, кіріс, отбасылық жағдай, жас және жыныс сияқты факторлар ескерілгеннен кейін де әртүрлі деңгейдегі діншілдік сақталды, зерттеу көрсеткендей, мұның себебінің бір бөлігі дінге байланысты.

Мәдениет

"Ашық мешіт күні" 2013 жылдың қазан айында австриялық мұсылмандар мен мұсылман емес адамдар арасындағы дінаралық байланысты нығайту мақсатында алғаш рет ұйымдастырылды. Бұл іс-шара содан бері жыл сайын өткізіліп келеді.

Білім және табыс

MIPEX индексіне сәйкес, иммигранттар үшін еңбек нарығына кіруге кедергілер салыстырмалы түрде төмен, бірақ мұсылмандар арасындағы жұмыссыздық деңгейі жалпы халықтан әлдеқайда жоғары. Австрияда туған мұсылмандардың шамамен 40%-ы 17 жасқа толмастан мектепті бітірмейді. Елдегі ең ірі мұсылман ұйымы – «Австриядағы Исламдық сенім қауымдастығы» (Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich). Қауымдастықтың құрамында екі мүше бар: Австрияның түрік-ислам одағы және Ислам федерациясы. «Мұсылман жастары Австриясы» Ұлттық жастар өкілдігінің (Bundesjugendvertretung) құрамына кіреді және негізінен елдегі католиктермен, яһудилермен, буддистермен және басқа діни топтармен дінаралық диалогты дамытуға бағытталған. «Мұсылман жастары Австриясы» сонымен қатар ксенофобия мен расизмге қарсы күреседі. 2017 жылы Chatham House жүргізген сауалнамада австриялықтардың 65 пайызы «Негізінен мұсылман елдерінен келетін барлық көші-қон тоқтатылуы керек» деген пікірді қолдады, ал 18 пайызы оған қарсы болды. 2018 жылы Der Standard газеті жүргізген сауалнамаға сәйкес, респонденттердің 45 пайызы бас киімдерін киген әйелдердің көп болуын қабылдайтындарын, ал 42 пайызы қабылдамайтындарын айтты.

Қарсылық

2017 жылдың сәуірінде президент Александр Ван дер Беллен, бір күні Австриядағы барлық әйелдерден мұсылман әйелдерімен ынтымақтастық таныту үшін бас киім киюді сұрауымыз қажет болуы мүмкін екенін айтты, сондай-ақ елдегі "көтеріліп келе жатқан исламофобияға" қарсы күресу қажеттігін атап өтті.