Жапон аудандарының тарихы мен әкімшілік құрылымы

Кіріспе

Жапониядағы әкімшілік бірлік

Жапонияда округ (郡) — префектура құрамындағы бір немесе бірнеше ауылдық муниципалитеттен (қалалар немесе ауылдар) тұрады. Округтар басқару функциясын атқармайды және географиялық немесе статистикалық мақсаттарда ғана қолданылады, мысалы, пошталық мекенжайлар үшін. Қалалар округтар құрамына кірмейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, округтар кейде әкімшілік бірлік ретінде жұмыс істеген. 1878 жылдан 1921 жылға дейін округтік үкіметтер АҚШ округтерімен шамалас болды, префектурадан төмен, ал қала немесе ауылдан жоғары орналасты, қаламен бір деңгейде. 1926 жылы округтік үкіметтер толығымен таратылды. Тек Тайхо кодексі кезінде ғана ко:ри (қытайлық бөліністің үлгісімен) деп жазыла бастады. Тайхо кодексі бойынша провинцияның әкімшілік бірлігі округтан жоғары, ал ауыл (немесе сато) — төмен болды. Орталық үкімет билігінің ғасырлар бойы әлсіреуі (ал кейбір кезеңдерде қайта жаңғыруы) салдарынан провинциялар мен округтар, ресми түрде жойылмаған және әлі де Император сарайынан (немесе оны билегендерден) берілетін әкімшілік лауазымдармен байланысты болса да, әкімшілік бірлік ретінде маңыздылығын жоғалтып, феодалдық иеліктердің иерархиясымен ығыстырылды. Эдо дәуірінде негізгі бөлімшелер — қала әкімшілері (мачи бугё) басқаратын сёгунат қалалары, сёгунат домені (бакурё, көбінесе Хатамотоның кішігірім иеліктерін қамтиды), ірі иеліктер (хан/домендер) және рухани (ғибадатхана/храм) иеліктер сияқты бірқатар шағын аумақтар болды. Сёгунат домені кең, біріккен аумақтарды құраса, домендер көбінесе тек бір қамал мен қаладан тұратын, қоршаған аймақтағы тығыз аумақ болатын, бірақ кейде бірнеше провинциядағы бірнеше аудандарға бөлінген, тіпті кейде бірнеше провинциядағы бірнеше аудандарға шашыраңқы орналасқан эксклавтар мен анклавтардан тұратын. Осы себепті ғана олар географиялық бірліктер ретінде тиімсіз болды, сонымен қатар Эдо дәуіріндегі феодализм аумақтың өзіне емес, аумақтың номиналды табысына байланысты болды, сондықтан сёгунат домендер арасында аумақтарды қайта бөле алатын және қайта бөлетін, олардың шекаралары өзгеріске ұшырауға жататын, тіпті кейбір жерлерде ғасырлар бойы өзгеріссіз қалған болса да. Провинциялар мен округтар реставрацияға дейін және одан кейін орта және жаңа заман дәуірлерінде ең маңызды географиялық анықтамалық жүйе болып қала берді. Бастапқыда префектуралар сёгунат дәуіріндегі феодалдық бөліністердің тікелей жалғасы ретінде құрылды және олардың шекаралары 1890 жылдарға дейін бірігулер, бөлінулер және аумақтық трансферттер арқылы өзгеріп отырды, содан кейін қазіргі күйіне келді. Қалалар (си) 1889 жылы енгізілгеннен бері префектураларға тікелей бағынышты және округтардан тәуелсіз. 1878 жылға дейін округтар бүкіл елді, негізінен, Едо/Токио сёгунаттық астанасы және кейбір аралдар тобын қоспағанда, бөліп келді. 1878 жылы округтар әкімшілік бірліктер ретінде қайта жандандырылды, бірақ ірі қалалар округтардан бөлінді. Барлық префектуралар (сол кезде тек фу және кен) — кейбір шалғайдағы аралдарды қоспағанда — [ауылдық] округтерге/каунтылерге (гун) және қалалық округтерге/қалаларға (ку) бөлінді, бұл 1889 жылғы си-дің алғышарты болды. Географиялық тұрғыдан алғанда, ауылдық округтер көбінесе ежелгі округтарға негізделген, бірақ көптеген жерлерде олар біріктірілді, бөлінді немесе қайта аталды, кейбір аудандарда префектуралық шекаралар ежелгі округтар арқылы өтті және округтар сәйкес қайта ұйымдастырылды; қалалық округтер ауылдық округтардан толығымен бөлінді, олардың көпшілігі бір қаланы қамтиды, бірақ ең ірі және маңызды қалалар, Эдо дәуірінің "үш астанасы" Эдо/Токио, Киото, Осака бірнеше қалалық округтерді қамтиды. (Бұл тек 1889 жылға дейін бір әкімшілік бірлік ретінде ұйымдастырылмаған қала аудандарына қатысты, Токио, Киото және Осака префектуралары емес, олар бастапқыда 1868 жылы сёгунаттық қала әкімшілігінің мұрагері ретінде құрылған, бірақ көп ұзамай сёгунаттық ауылдық аймақтарға және феодалдық иеліктерге кеңейтілді және 1878 жылы ауылдық округтерге, ал Осака жағдайында 1881 жылдан бастап тағы бір қалалық округ/қалаға ие болды.) 1878 жылы округтік әкімшіліктер құрылды, бірақ округтік жиналыстар 1890 жылы округтік кодекс (гунсей) енгізілуімен, 1888–90 жылдардағы пруссиялық ықпал еткен жергілікті басқару реформаларының бөлігі ретінде құрылды. 1890 жылдардан бастап округтік үкіметтерді тағайындалған округ басшысы (гунчо) басқарды, округтік жиналыстан сайланған 3 қосымша мүшеден және префектура губернаторы тағайындаған бір адамнан тұрды — қалаларға (си сандзикай, қала басшысы басқарады) және префектураларға (фу/кен сандзикай, губернатор басқарады) ұқсас. 1921 жылы Хара Такаси, олигархиялық емес бірінші премьер-министр (дегенмен, ол Мориока доменінің самурай отбасынан шыққан, бірақ Халық өкілдері палатасында қарапайым саясаткер ретінде мансапқа ие болды), округтарды тарату туралы ұзақ жылдар бойы күткен шешімін қабылдады — Императорлық диета құрылғанға дейін және партиялық билікке айналған еркіндік және халық құқықтары қозғалысы үшін ерте платформа болған муниципалитеттер мен префектуралық жиналыстардан айырмашылығы, округтік үкіметтер либералдыққа қарсы Ямагата Аритомоның жақтастарының және орталықтандырылған бюрократиялық Ішкі істер министрлігінің бекінісі деп есептелді. Округтік жиналыстар мен үкіметтер бірнеше жылдан кейін таратылды.

In Japan, a district (郡) is composed of one or more rural municipalities (towns or villages) within a prefecture. Districts have no governing function, and are only used for geographic or statistical purposes such as mailing addresses. Cities are not part of districts. Historically, districts have at times functioned as an administrative unit. From 1878 to 1921 district governments were roughly equivalent to a county of the United States, ranking below prefecture and above town or village, on the same level as a city. District governments were entirely abolished by 1926. It was not until the Taihō Code that kōri came to be written as (imitating the Chinese division). Under the Taihō Code, the administrative unit of province was above district, and the village ( or sato) was below. As the power of the central government decayed (and in some periods revived) over the centuries, the provinces and districts, although never formally abolished and still connected to administrative positions handed out by the Imperial court (or whoever controlled it), largely lost their relevance as administrative units and were superseded by a hierarchy of feudal holdings. In the Edo period, the primary subdivisions were the shogunate cities, governed by urban administrators (machi bugyō), the shogunate domain (bakuryō, usually meant to include the smaller holdings of Hatamoto, etc. ), major holdings (han/domains), and there was also a number of minor territories such as spiritual (shrine/temple) holdings; while the shogunate domain comprised vast, contiguous territories, domains consisted of generally only one castle and castle town, usually a compact territory in the surrounding area, but beyond that sometimes a string of disconnected exclaves and enclaves, in some cases distributed over several districts in several provinces. For this reason alone, they were impractical as geographical units, and in addition, Edo period feudalism was tied to the nominal income of a territory, not the territory itself, so the shogunate could and did redistribute territories between domains, their borders were generally subject to change, even if in some places holdings remained unchanged for centuries. Provinces and districts remained the most important geographical frame of reference throughout the middle and early modern ages up to the restoration and beyond – initially, the prefectures were created in direct succession to the shogunate era feudal divisions and their borders kept shifting through mergers, splits and territorial transfers until they reached largely their present state in the 1890s. Cities ( shi), since their introduction in 1889, have always belonged directly to prefectures and are independent from districts. Before 1878, districts had subdivided the whole country with only few exceptions (Edo/Tokyo as shogunate capital and some island groups). In 1878, the districts were reactivated as administrative units, but the major cities were separated from the districts. All prefectures (at that time only fu and ken) were – except for some remote islands – contiguously subdivided into [rural] districts/counties ( gun) and urban districts/cites ( ku), the precursors to the 1889 shi. Geographically, the rural districts were mainly based on the ancient districts, but in many places they were merged, split up or renamed, in some areas, prefectural borders went through ancient districts and the districts were reorganized to match; urban districts were completely separated from the rural districts, most of them covered one city at large, but the largest and most important cities, the Edo period "three capitals" Edo/Tokyo, Kyoto, Osaka comprised several urban districts. (This refers only to the city areas which were not organized as a single administrative unit before 1889, not the prefectures Tokyo, Kyoto and Osaka which had initially been created in 1868 as successor to the shogunate city administrations, but were soon expanded to surrounding shogunate rural domain and feudal holdings and by 1878 also contained rural districts and in the case of Osaka, one other urban district/city from 1881.) District administrations were set up in 1878, but district assemblies were only created in 1890 with the introduction of the district code (gunsei) as part of the Prussian influenced local government reforms of 1888–90. From the 1890s, district governments were run by a collective executive council (gun sanjikai, 郡参事会), headed by the appointed district chief (gunchō) and consisting of 3 additional members elected by the district assembly and one appointed by the prefectural governor – similar to cities (shi sanjikai, headed by the mayor) and prefectures (fu /ken sanjikai, headed by the governor). In 1921, Hara Takashi, the first non oligarchic prime minister (although actually from a Morioka domain samurai family himself, but in a career as commoner politician in the House of Representatives), managed to get his long sought abolition of the districts passed – unlike the municipal and prefectural assemblies which had been an early platform for the Freedom and People's Rights Movement before the Imperial Diet was established and became bases of party power, the district governments were considered to be a stronghold of anti liberal Yamagata Aritomo's followers and the centralist bureaucratic Home Ministry tradition. The district assemblies and governments were abolished a few years later.

Қазіргі аудандар

Бүгінгі таңда қалалар мен ауылдар тікелей префектураларға бағынады; 1920 жылдан бері аудандарда әкімшілік органдар мен жиналыстар болмайды, демек, әкімшілік билік те жоқ. Бірақ, Тынық мұхит соғысы кезінде аудандар префектуралық филиалдар (chihō jimusho, 地方事務所, "жергілікті кеңселер/бюролар") түрінде қысқа мерзімге қайта жандандырылды, олардың құзыретінде әдетте бір аудан болды. Дегенмен, географиялық және статистикалық мақсаттар үшін аудандар қолданыла береді және муниципалитеттердің бірігуі немесе мәртебесінің өзгеруіне байланысты жаңартылып отырады: егер қала немесе ауыл (ел бойынша: 1889 жылы 15 000-нан астам, бүгінде 1000-нан аз) біріктірілсе немесе [анықтама бойынша: аудан тәуелсіз] қала мәртебесіне ие болса (ел бойынша: 1889 жылы 39, 2017 жылы 791), онда бұл аумақ енді ауданның құрамына кірмейді. Осылайша көптеген аудандар жойылды, ал қазіргі кезде бар аудандардың көпшілігінде тек бірнеше немесе көбінесе бір ғана муниципалитет қалды, себебі бүгінгі қалалар мен ауылдардың көпшілігі Мейдзи дәуірінен гөрі әлдеқайда ірі. Аудандар негізінен жапондық мекенжай жүйесінде және жақын орналасқан қалалар мен ауылдардың тиісті географиялық аймақтарын анықтау үшін қолданылады.