Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Архитектуралық тәртіп
Architectural order
Композиттік тәртіп – аралас тәртіп, ол ионикалық тәртіптің астанасының волюттерін коринфтік тәртіптің акант жапырақтарымен үйлестіреді. Көптеген нұсқаларында композиттік тәртіптің волюттері ірілеу болады, алайда, волюттердің арасында әдетте орталықта безендіру элементтері орналастырылады. Композиттік тәртіптің бағанасы әдетте он диаметр биіктікте болады, бірақ барлық тәртіптердегідей, бұл мәліметтерді сәулетші нақты ғимараттарға қарай өзгерте алады. Композиттік тәртіп капителінен басқа Коринфтік тәртіп ретінде қарастырылады, капителдің жоғары немесе төменгі бөлігінде ешқандай тұрақты айырмашылықтар жоқ. Композиттік тәртіп ежелгі грек сәулетінде кездеспейді және Ренессансқа дейін жеке тәртіп ретінде қарастырылмады. Керісінше, ол Коринфтік тәртібінің римдік императорлық түрі ретінде қарастырылды. Рим форумындағы Тит аркасы, б.з. 82 жылы салынған, кейде композиттік тәртіптің алғашқы көрнекті мысалы ретінде айтылады, бірақ бұл тәртіп "Август билікке келгенге дейін біраз бұрын ойлап табылып, оның қайтысынан бұрын жақсы дамыған, дәл сол кезде римдік Коринфтік тәртібі қалыптасқан" делінеді.
The Composite order is a mixed order, combining the volutes of the Ionic order capital with the acanthus leaves of the Corinthian order. In many versions the composite order volutes are larger, however, and there is generally some ornament placed centrally between the volutes. The column of the composite order is typically ten diameters high, though as with all the orders these details may be adjusted by the architect for particular buildings. The Composite order is essentially treated as Corinthian except for the capital, with no consistent differences to that above or below the capital. The Composite order is not found in ancient Greek architecture and until the Renaissance was not ranked as a separate order. Instead it was considered as an imperial Roman form of the Corinthian order. Though the Arch of Titus, in the forum in Rome and built in 82 AD, is sometimes cited as the first prominent surviving example of a composite order, the order was probably invented "a little before Augustus's reign, and certainly well developed before his death, the very time when the Roman version of Corinthian was being established."
Капиталдың нысаны
Композит ішінара иондық тәртіпке негізделген, онда бұршақтар (алдыңғы жағынан қарағанда) капительдің жоғарғы жағында негізінен көлденең элементпен біріктіріледі, сондықтан олар екі жағынан ішінара оралған парқұршақтай көрінеді. Осы тегіне қарамастан, көптеген композиттік капительдер екі бұршақты екі түрлі элемент ретінде қарастырады, олардың әрқайсысы жапырақты негіздің бір жағынан шығады. Осыған және олардың арасында жеке әшекей орнамент болуына байланысты, олар Архаикалық грек Эолиялық тәртібіне ұқсайды, бірақ бұл ерте Императорлық Римде олардың даму жолы болмаған сияқты. Сондай-ақ, грек иондық бұршағы әдетте бағананың алдыңғы және артқы жақтарында ені өзгермейтін бірлік ретінде көрсетілсе, композиттік бұршақтар көбінесе төрт түрлі жұқа бірлік ретінде қарастырылады, олардың әрқайсысы капительдің әр бұрышында, қасбетке қарай шамамен 45° бұрышпен шығады. Бұл алдыңғы және бүйірлік көріністердің арасындағы айырмашылықты жоюға мүмкіндік береді, ал иондық тәртіп соңында бұған мүмкіндік беретін иіліс формаларын дамытты. Детальдарды өңдеу жиі өте өзгермелі болды, капительге суреттер, геральдикалық символдар және т.б. қосылды. Бұршақтар мен жапырақтардың арақатынасы әртүрлі жолдармен қарастырылды, ал капитель анық түрде әртүрлі көлденең аймақтарға бөлінуі мүмкін немесе бүкіл капительді бір аймақ ретінде қарастыруы мүмкін. Композиттік тәртіп, оның нәзік сыртқы түріне байланысты, Ренессанс кезінде Әзіре Мәриямға немесе басқа әйел қасиеттілерге арналған шіркеулер салуға қолайлы деп есептелді. Жалпы алғанда, ол байлық пен сән-салтанатты білдіру үшін қолданылады.
The Composite is partly based on the Ionic order, where the volutes (seen frontally) are joined by an essentially horizontal element across the top of the capital, so that they resemble a scroll partly rolled at each end. Despite this origin, very many Composite capitals in fact treat the two volutes as different elements, each springing from one side of their leafy base. In this, and in having a separate ornament between them, they resemble the Archaic Greek Aeolic order, though this seems not to have been the route of their development in early Imperial Rome. Equally, where the Greek Ionic volute is usually shown from the side as a single unit of unchanged width between the front and back of the column, the Composite volutes are normally treated as four different thinner units, one at each corner of the capital, projecting at some 45° to the façade. This has the advantage of removing the necessity to have a different appearance between the front and side views, and the Ionic eventually developed bending forms that also allowed this. The treatment of details has often been very variable, with the inclusion of figures, heraldic symbols and the like in the capital. The relationship of the volutes to the leaves has been treated in many different ways, and the capital may be distinctly divided into different horizontal zones, or may treat the whole capital as a single zone. The composite order, due to its delicate appearance, was deemed by the Renaissance to be suitable for the building of churches dedicated to The Virgin Mary or other female saints. In general, it has since been used to suggest richness and grandeur.