Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр патшасы Мерухотепре Собекотеп (кейде Собекотеп V, ескі зерттеулерде Собекотеп VI деп аталған) – Екінші аралық кезеңдегі 13-ші династияның соңғы жылдарында өмір сүрген Мысыр патшасы.
Egyptian king
Merhotepre Sobekhotep (also known as Sobekhotep V; Sobekhotep VI in older studies) was an Egyptian king of the late 13th Dynasty during the Second Intermediate Period.
Куәлік
[1] Қаһир мұражайында сақталатын, картюшы бар патшаның отырған мүсіні. [2] Карнактан Собехотеп V Мерхотеппедің қадам басатын мүсіні. Турин каноны, Рамсесид кезеңінің басында жасалған патшалар тізімі, Мерхотеппе Собехотептің есімін сақтамайды. Ким Рыхолттың пікірінше, Мерхотеппе Собехотеп тізімде болмауының себебі, ол Собехотеп IV-тен кейінгі жолда тізілген. Бұл жол папирустың үзілісінде жоғалып кеткен. Франке мен фон Беккерат Мерхотеппе Собехотептің атының бірдей болуына байланысты Мерхотеп Инимен бірдей екенін айтса, Рыхольт 1997 жылы оның Собехотеп IV-тен кейінгі үзіліске енгізілгенін көрсетті. Бұдан әрі, Рыхольт сол дәуірдегі көптеген билеушілердің аттарының (prenomen) бірдей болғанын, бірақ олардың әртүрлі адамдар болғандығын атап көрсетеді. Осылайша, Рыхольт оны Мерхотеп Иниден бөлек билеуші деп санайды және оның билігі шамамен 3 жылға созылғанын көрсетеді.
[1] A seated statue of the king bearing his cartouche, now located in the Cairo Museum. [2] From Karnak, a striding statue of Sobekhotep V Merhotepre. The Turin canon, a king list redacted in the early Ramesside period, does not preserve the name of Merhotepre Sobekhotep. According to Kim Ryholt, Merhotepre Sobekhotep is missing from the list because he was listed in the line below that of Sobekhotep IV. This line was lost in a lacuna of the papyrus. While Franke and von Beckerath identified Merhotepre Sobekhotep with Merhotepre Ini, on the basis that they have the same prenomen, Ryholt showed in 1997 that he was listed in the lacuna below Sobekhotep IV. Furthermore, Ryholt points to the many rulers of the period who shared prenomen and yet were not the same person. Ryholt thus sees him as a separate ruler from Merhotepre Ini and credits him a reign of approximately 3 years.
Хронологиялық орны
Египеттанушы Ким Рихолттың айтуынша, ол династияның отызыншы фараоны болған, ал Даррел Бейкер оның жиырма тоғызыншы билеушісі болғанына сендіреді. Ескі зерттеулерде Юрген фон Беккерат пен Детлеф Франке Мерхотеп Собекотепті Мерхотеп Инимен теңестірді, осылайша оны VI Собекотеп және 13-ші династияның жиырма сегізінші билеушісі етті. IV Собекотептің билігінен кейін Мерхотепре Собекотептің орны 13-ші династияның бес фараонының ата-аналарын көрсететін генеалогиялық мөрлермен нығайтылған. Олардың төртеуі – III Собехотеп, I Неферхотеп және оның екі бауыры Сихатхор мен IV Собехотеп. Бірақ екі генеалогиялық мөрде билеушінің анасы – «Патша анасы Нубхотепти», ал патшаның аты – Собхотепп деп көрсетілген. Бұл, өмірінде шежірелік мөрлерді қолданған Собехотеп есімді тағы бір патша болғанын білдіреді. Тух қаласында табылған тағы бір мөрде осы белгісіз патшаның әкесі туралы мәлімет бар. Оның аты оқылмайды, мөр сындырылған, бірақ «жазулардан оның Моунхотеп [III Собекотептің әкесі] немесе Хаанхеф [I Неферхотеп, Сихатхор және IV Собехотептің әкесі] емес екені анық көрінеді». Рыхолт сондай-ақ 13-ші династия кезінде патшалық генеалогиялық мөрлер тек төрт патшаның билік кезінде қолданылғанын атап өтеді: III Собехотеп, I Неферхотеп, Сихатхор және IV Собехотеп, олар таққа бірінен соң бірі отырған. Осыдан кейін 30 жылдан астам уақыт бойы Хахотепре Собекотеп, Вахибре Ибиау және Мернеферре Айдың билік ету кезінде осы үш патшаның генеалогиялық мөрлері табылған жоқ, сондықтан «олардың билік кезінде мөрлер қолданыстан шығып кеткеніне» сенуге болады. Осылайша, Меркавр Собекотеп IV Собекотептің тоғызыншы мұрагері болғандықтан, ол өзінің билігінде оны қолданбаған болар. 30 жылдық үзіліс IV Собекотептің өлімінен бастап Турин патшалар тізімінде бес жыл патшалық құрған Севаджаке Хори сияқты, Меркауре Собекотеп билікке келгенге дейінгі басқа аралық патшалардың билік етуін де жоққа шығарады. Сондықтан, Каир мұражайынан табылған мүсін арқылы куәландырылған патша Мерхотепре Собекотеп IV Собекотептің тікелей мұрагері және Хахотепре Собекотептің алдыңғысы болуға мүмкіндігі бар жалғыз үміткер болып табылады. Мерхотепре Собекотеп генеалогиялық мөрлерді қолданған, ал оның есімі Турин канонының бағанасының бірінің төменгі жағындағы үзілісте жоғалып кеткен. Мерхотепре Собекотептің мұрагері Хахотепре Собекотептің билігі Турин канонында көрсетілген, сонымен қатар оның преномені де ұқсас стильде, X htp rˁ формуласына негізделген, бұл екеуінің де жақын уақытта билік еткенін растайды.
According to egyptologist Kim Ryholt he was the thirtieth pharaoh of the dynasty, while Darrell Baker believes instead that he was its twenty ninth ruler. In older studies, Jürgen von Beckerath and Detlef Franke identified Merhotepre Sobekhotep with Merhotepre Ini, thereby making him Sobekhotep VI and the twenty eighth ruler of the 13th Dynasty. Merhotepre Sobekhotep's position following the reign of Sobekhotep IV is strongly suggested by the fact that five 13th Dynasty pharaohs are attested by genealogical seals which mention their parents. Four of these pharaohs are known to have been Sobekhotep III, Neferhotep I and his two brothers Sihathor, and Sobekhotep IV. But two genealogical seals bear name of the ruler's mother as The king's Mother Nubhotepti and the king as Sobekhotep. This means that there was a different king named Sobekhotep who used genealogical seals in his lifetime. A further seal impression found at Tukh apparently mentions the father of this unknown king and while it is broken, and the father's name is unreadable, "it is clear from the traces that it was neither Monthhotep [Sobekhotep III's father] or Haankhef [Neferhotep I, Sihathor and Sobekhotep IV's father]". Ryholt notes, furthermore, that during the 13th Dynasty, royal genealogical seals were in use only during the period of the four identified kings, which succeeded each other on the throne: Sobekhotep III Neferhotep I Sihathor Sobekhotep IV. Since during the 30+ years that followed in the reigns of Khahotepre Sobekhotep, Wahibre Ibiau and Merneferre Ay, no genealogical seals are attested for these three kings, it is safe to assume that "it had thus positively gone out of use by their reigns". Thus, Merkawre Sobekhotep would not have used it in his reign since he was the ninth successor of Sobekhotep IV. The 30 year gap also excludes the reigns of other intervening kings from the death of Sobekhotep IV and the accession of Merkawre Sobekhotep such as Sewadjkare Hori who ruled Egypt for five years as per the Turin King List. Therefore, king Merhotepre Sobekhotep, who is also attested by a statue from the Cairo Museum, would be the only candidate remaining to be the immediate successor of Sobekhotep IV and predecessor of Khahotepre Sobekhotep. Merhotepre Sobekhotep employed genealogical seals and his name was lost in a lacuna at the bottom of a column of the Turin canon. The successor of Merhotepre Sobekhotep, Khahotepre Sobekhotep, whose reign is mentioned on the Turin canon, also has a prenomen which is similar in style since it is built on an X htp rˁ formula, further confirming that both reigned in close succession.