Кіріспе

Дания теңіз күштерінің тарихы 1510 жылғы 10 тамызда Дания-Норвегияның біртұтас теңіз күштерін құрумен басталды. Осы кезде король Жан өзінің вассалы Хенрик Круммедигені «біз қазір тағайындаған және теңізде болуға бұйрық берген барлық капитандарымыздың, адамдарымыздың және қызметшілеріміздің бас капитаны» деп тағайындады. Біртұтас флот 1814 жылғы 12 сәуірде Кристиан Фредерик Дания және Норвегия үшін жеке-жеке флоттар құрғанда таратылды. Бұл қазіргі Дания Корольдік теңіз күштері мен Норвегия Корольдік теңіз күштерінің алғашқы аталары болып табылады.

Әскери-теңіз флотының міндеті

Әскери флоттың алғашқы кезеңіндегі басты міндеті Ганза Лигасының күш-қуатына қарсы тұру және Балтық теңізінде бақылауды қамтамасыз ету болды. Флот Кристиан IV басшылығымен Еуропадағы ең ірі флоттардың біріне айналды, құрамында 50-105 үлкен соғыс кемесі, көптеген бригтер мен шлюптер болды, жалпы саны шамамен 75 кемеге жетті. 17-18 ғасырларда абсолютизм кезеңіндегі басты мақсаты – Швед империясына қарсы Оресунд бұғазын бақылауда ұстау еді. Ол кезеңде флот 45 желілік кемеден тұрды, олардың әрқайсысы орташа есеппен 60 зеңбірекке ие болды, сондай-ақ 20-40 фрегат, сол кездегі Швеция Корольдік Әскери-теңіз флотына қарсы тұруға жеткілікті. Желілік кемелердегі зеңбіректердің саны салыстырмалы түрде аз болды, бұл ерекшелік тек Дания-Норвегия Әскери-теңіз флотында ғана кездесті, сол кездегі ірі теңіз державаларының соғыс кемелеріндегі зеңбіректердің орташа санынан ерекшеленді. Алайда, бұл әміршіліктің әдейі шешімі болды, себебі кемелерді Дания аралдарының маңындағы көптеген тар суларда жүзуге қабілетті ету мақсатында болды. Наполеон соғыстары кезінде 200-ге жуық канонерлік қайықтар салынды, бұл Ұлыбритания Дания-Норвегия флотын жеңіске ұшыратып, оның барлық флотын басып алғаннан кейін, қанонерлік соғыс кезінде болды. Биль отбасы, оның ішінде Стин Андерсен Биль, Дания-Норвегия флотын қайта құруда маңызды рөл атқарды. Әскери-теңіз флоты корольдің жеке меншігі саналды, ал "патшаның сулары" Дания, Норвегия, Фарер аралдары, Исландия және Гренландия, Балтық теңізінің үлкен бөлігі, Солтүстік Кейптың шығысындағы және Шпицберген маңындағы теңізді қамтыды. Флоттың барлық өмір сүру кезеңіндегі негізгі базасы Копенгагендегі Холмен болды, бірақ кейде Норвегиядағы Фредриксверн мен Глюкштадтта шағын топтар орналастырылды.

Әскери-теңіз персоналы

1709 жылы жалпы флотта шамамен 19 000 адам қызмет етті. Олардың 10 000-ы норвегиялықтар еді. 1716 жылы Торденшёльд Динекилге шабуыл жасағанда, теңізшілердің 80%-дан астамы және сарбаздардың 90%-ы норвегиялықтардан құралды. Бейбіт уақытта флоттың көп бөлігі сауда флотында қызмет етті, ол 18 ғасырда үлкен көлемде болды. Сондықтан Дания-Норвегия үшін соғыс кезіндегі басты мәселе, әдетте, флотқа қажетті білікті теңізшілерді табу болатын. Флоттың қаржысының көп бөлігі норвегиялық қаражат есебінен жүзеге асырылды, себебі корольдік қаулыға сәйкес Норвегиядан түскен кіріс оның құрылысына және күтіміне жұмсалуға тиіс болды. 17 және 18 ғасырлардағы желілік кемелердің көпшілігі Дания-Норвегия корольдығының тарихынан және елдерінен алынған аттармен аталатын. 18 ғасырдың соңында оларды ұлттық-романтикалық рухта атау жиі кездесетін болды, Дания тарихынан және ежелгі скандинавия мифологиясынан есімдер қолданылды.