Жаңа Зеландия парламентінің спикері, лорд Базил Артурдың өмірі мен қызметі

Кіріспе

Сер Базиль Малкольм Артур, 5-ші баронет (18 қыркүйек 1928 – 1 мамыр 1985) 1984 жылдан 1985 жылға дейін Жаңа Зеландия Парламентінің спикері қызметін атқарды. Ол Лейбористік партияның мүшесі болды.

Ерте өмір және мансап

Артур Жаңа Зеландияның Тимару қаласында дүниеге келді және Тимару ұлдар гимназиясында білім алды. Жаңа Зеландияға оралып, қонақ үй менеджері болып жұмыс істеді және 1950 жылдың 5 қаңтарында Оклендте Элизабет Рита Уэллсқа үйленді. Одан кейін Мангакинодағы Мәдениет министрлігінде кеңсе қызметкері болып жұмысқа орналасты. Артур ауыр, физикалық еңбекті ұнатса, кеңсе жұмысын жақтырмады. Сондықтан үш жылдан кейін жұмыстан кетіп, содан кейін бірнеше жұмысшылық жұмыстар істеді. Ағаш кесу зауытында жұмыс істегенде Артур Жаңа Зеландия жұмысшылар одағының Вайкато бөлімшесінің хатшысы болды. 1956 жылы ол одақтың ұлттық атқару комитетіне сайланды және үш жыл бойы Окленд бөлімшесінің президенті болып қызмет етті. Оның әкесі, қонақ үй иесі, 1941 жылы 4-ші баронет титулын мұраға алды, ал Артур 1949 жылы әкесінің қайтысымен оны мұраға алды. Бірақ ол өзінің титулын қолданудан әдейі бас тартты. Бұл титул жұмысшы мамандығымен үйлеспеді және ол оны жасырып жүрді. 1950-жылдардың ортасына дейін, ол бетон қалаушы болып жұмыс істеген кезде ғана, ол баронет екені белгілі болды. 1979 жылы Еңбек партиясының лидері Билл Роулинг оны Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрінің көлеңкелі кабинетіне тағайындады. 1982 жылы оған орман шаруашылығы портфелі де берілді. Ол әріптестері мен оппоненттеріне жағымды әсер қалдырды, даулы Ұлттық даму заңына сын айтты және ұлттық парктерінің басқаруын реформалауды ұсынды. Оның парламенттегі сөздері "күшті және тікелей – ешқандай қатыгездіксіз" болды. Оппозиция кезеңінде Еңбек партиясы Роулингтің лидерлігінің әлсіздігіне байланысты қиындықтарға тап болды. Артур болса, оның орнына тағайындалуы мүмкін болған бірнеше кандидаттың бірі болды. Роулингтен айырмашылығы, Артур парламентте күшті беделге және әсерлі дауысқа ие болды (оны "Базильдің дауысы" деп атады). 1983 жылы Роулингтің орнына Дэвид Лэнг лидер болғанда Артур алдыңғы қатардан шеттетіліп, Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы портфелінен айырылды. Ол Балық шаруашылығын сақтап, Жер және ауылдық банк істері жөніндегі көлеңкелі министр болып тағайындалды. Осы кезде көптеген парламенттік әріптестер Артурдың ұзақ қызметі мен нашар денсаулығының есебінен партияның "ескі мектеп саясаткерлеріне" жатады деп ойлады. Тимару аудандық кеңесі оның құрметіне Уошдайкте орналасқан демалыс паркін Сэр Базиль Артур паркі деп атады.

Arthur was born in Timaru, New Zealand, and educated at Timaru Boys' High School. He returned to New Zealand and found work as a hotel manager and on 5 January 1950 he married Elizabeth Rita Wells in Auckland. He soon after became a clerk for the Ministry of Works in Mangakino. Arthur had a preference for hard, physical activity and disliked clerical work. Thusly, he resigned three years later and worked in a series of labouring jobs subsequently. Whilst working in a sawmill, Arthur became secretary of the Waikato section of the New Zealand Workers' Union. In 1956 he was elected to the unions national executive, and served as president of the Auckland branch for three years. His father, a hotel proprietor, inherited the title of 4th Baronet in 1941, and Arthur in turn inherited it on his father's death in 1949. However, he deliberately made little use of his title. The title fitted uneasily with his lifestyle as a working man and he kept it hidden. It was not until the mid 1950s, by which time he was working as a concrete layer, that it became known that he was a baronet. In 1979 he was appointed Shadow Minister of Agriculture and Fisheries by Labour leader Bill Rowling instead. He was additionally given the Forestry portfolio in 1982. He made a positive impression on colleagues and opponents leading the criticism of the controversial National Development Act and proposed reforms of national parks administration. His speeches in the House were "vigorous and forthright − without venom." During their period in opposition, Labour was beset by the perceived weakness of Rowling's leadership. Arthur was one of several speculated replacements. In contrast to Rowling, Arthur had a forceful presence in parliament and commanding voice (termed "Basil's Bellow"). When David Lange replaced Rowling as leader in 1983 Arthur was dropped from the front bench and lost the Agriculture and Forestry portfolios. He retained Fisheries and was made Shadow Minister for Lands and Rural Banking. By this time many parliamentary colleagues believed Arthur, with his length of service and poor health, belonged to the party's "old school of politicians". The Timaru District Council named a recreation reserve, located in Washdyke, Sir Basil Arthur Park in his honour.

Жеке өмір

1983 жылдың мамыр айында Артур бірінші әйелі Беттен ажырасты. Ол 1983 жылдың 1 шілдесінде Веллингтондағы шағын салтанатта Сандра Коллин Кеннеттпен (туған аты Боаз) қайта үйленді. Салтанат кезінде ол ұялысы Кэролиннің шаруашылыққа көмектесушісі болғандығымен және Лейборист партиясының депутаты Боб Тизардтың куәгер болғандығымен ұятты жағдайға түсіп, сақинасын тастап алды. Бірінші әйелі Бет 1997 жылы қайтыс болды.