Кіріспе

Мәскеу метро желісі

Каховская желісі (Ланг ру, ) (11А желісі, бұрынғы 11 желісі) – Мәскеу метросының жойылған желісі. Желі 1995 жылы құрылғанмен, барлық станциялар 1969 жылы Замоскворецкая желісінің бөлігі ретінде ашылған. Каховская желісі – сақиналық желіге толық көшу мүмкіндігі болмаған жалғыз дәстүрлі желі. Бұл жүйедегі ең қысқа желі болды, ұзындығы шамамен тек [ұзындығы көрсетілмеген] және үш стансадан тұрды.

Тарих

Бұл шағын желінің тарихы 1960-шы жылдардың басында қабылданған Мәскеу қала құрылысы жоспарымен басталады. Жоспар сол кездегі Горьковск-Замоскворецкая желісінің (GZL) Замоскворецкий радиусын оңтүстікке қарай кеңейтуге бағытталған. Сол кезде кең таралған, ерекше сәулеттік үш қанатты бағаналы (сороконожка) станциялар салу идеясын пайдалана отырып, 1960 жылдардың ортасында метроны Коломенское табиғи қорығы мен Нагатино өнеркәсіптік аймағынан асып, Каширская станциясына дейін салу жұмыстары басталды. Содан кейін желі екі бағытқа бөлінді: бірі жылдам дамып жатқан Сабурово және Зюзино аудандарына, екіншісі – болашақ Орехово және Борисово аудандарына. Бірінші тармақ кеңейту аясында ашылуы жоспарланған және жаңа депоға ие болар еді, ал екінші тармақ сол аудандар салынысқанша он жылға жуық перспективада қалды. Осы бірінші (Каховская) тармақтың ерекшелігі, желінің түрі Мәскеу метросы радиустарының стандартты орналасуынан өзгеше болды. Мәскеу метросы радиустары орталық сақинаға аздап жанама жолмен жақындайды, ал бұл желі Каширскаядан кейін дерлік параллель болып өтеді. Бұл себеп практикалық болғанымен, Каховская желісінің станциялары үш маңызды көлік артериясын байланыстырады: Кашира тас жолы, ол оңтүстікке қарай Кавказға баратын M4 (E111) тас жолына жалғасады; Варшава тас жолы, Варшаваның атымен аталып, бағыты Украина мен Қырымға қарай M2 (E105) тас жолымен оңтүстікке қарай созылады. Сонымен қатар, желі Павелецкий бағытындағы темір жолмен де қиылысады. Осылайша, ерекше орналасуы көліктік маңызымен қатар ақталды. Желінің кеңейтілген аудандарына көшіп келген тұрғындардың көп бөлігі Мәскеудегі ең ірі кәсіпорын – Лихачев зауытының (ZiL) жұмысшыларының отбасылары болды. Олар метро құрылысына көмектесіп, тұрғындар Автозаводская станциясы арқылы жұмысына тікелей бара алуына мүмкіндік жасады. Дегенмен, ең маңызды себеп практикалық емес, даму жоспарының өзі болды. Жоспарда Мәскеудің дәстүрлі радиалды орналасуымен үйлесетін, қала орталығын толығымен айналып өтуге мүмкіндік беретін екінші сақиналық желіні құру жобасы қарастырылған. Болашақта Каховская желісінің станциялары осы сақинаның бір бөлігіне айналуы тиіс еді. Желі 1969 жылдың тамызында ресми түрде ашылды және он жылдан астам уақыт бойы үздіксіз жұмыс істеді. Алайда, 1980 жылдардың басында Орехово және Зябликово аудандары қарқынды дамып, метроға зәру болды, сондықтан екінші тармақтың құрылысы басталды. Бірақ бастапқы идея бойынша, екінші, ұзын тармақ аяқталғаннан кейін Каховская жабылып, үлкен сақина толыққанша аяқталғанға дейін жабық күйінде қалуы керек еді. 1984 жылдың 30 желтоқсанында Орехово тармағы ашылды, ал Каховская жабылды. 1984 жылдың 31 желтоқсанында Орехово тармағы жабылды, ал Каховская қайта ашылды. Жаңа туннельдегі су тасқыны жаңа стансаларды жабуға мәжбүр етті, ал ZiL-дің ықпалы қалалық билікті қысқа тармақты жабудан бас тартуға көндірді. Алайда, бұл бірқатар мәселелер тудырды. Олардың бірі – Каширская станциясындағы жолдардың орналасуы. Оңтүстікке қарай бағытталған пойыздар стансадан кейін ғана бөлінетін болды, бұл платформалар арасындағы келу-кету мүмкіндігін тиімді пайдалануға кедерілді. Сонымен қатар, жаңа тармақ жолаушылар ағынының күрт өсуіне әкелді, ал 2:1 арақатынасы Орехово ауданының жолаушыларын қанағаттандыруға жеткіліксіз болды. 1995 жылдың басында Каширская артындағы айналу жолдарының құрылысы аяқталды, содан кейін Каховская тармағы жеке желі ретінде ресми түрде бөлінді. Бұл 1995 жылдың 11 тамызында болды. 2019 жылдың наурыз айынан бастап Каховская станциясы Каширскаядан Мнявникиге дейінгі "Үлкен сақина" желісінің екінші кезеңімен байланысты салу үшін уақытша жабылды. 2023 жылдың наурызынан бастап Каховская желісі "Үлкен сақина" желісіне біріктіріліп, осы желінің бөлігі ретінде жұмыс істейді.

Жылжымалы құрам

Желі Замоскворецкое депосын (№ 7) Замоскворецкая желісімен бөлісті, сондай-ақ төрт 81-717/714 вагонымен бірге пайдаланды.