Уильям Бёрджес: Готикалық тіршіліктің сәулетшісі

Уильям Бёрджес (1827-1881) – ағылшын готикалық жаңғыру сәулетшісі. Виктория дәуірінің көрнекті өкілі, неоклассикадан бас тартып, ортағасырлық Англияның идеалдарын жаңғыртқан.

38 мин оқу

100%

Дереккөз: William Burges — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ағылшын готикалық қайта жандану архитекторы және дизайнері (1827–1881)

Уильям Бурджес (2 желтоқсан 1827 – 20 сәуір 1881) – ағылшын архитекторы және дизайнері. Виктория дәуірінің ең көрнекті сәулетшілерінің бірі Бурджес өз жұмысында 19 ғасырдың индустриализациясы мен неоклассикалық сәулет стилінен қашып, утопиялық ортағасырлық Англияның сәулеттік және әлеуметтік құндылықтарын қайта орнатуға ұмтылды. Бурджес готикалық қайта жандану дәстүріндегі шебер, оның туындылары Рафаэльге дейінгі суретшілердің жұмыстарын еске түсіреді және «Өнер және қолөнер» қозғалысының алға басушысы болды. Бурджестің мансабы қысқа, бірақ даңқты болды; ол 35 жасында 1863 жылы Корктегі Сент-Фин Барр соборына алғашқы маңызды тапсырысын алды. 1881 жылы Кенсингтондағы үйінде, «Мұнара үйінде» 53 жасында дүние салды. Оның сәулеттік өнімі шағын, бірақ алуан түрлі болды. Ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген шеберлер тобымен бірге ол шіркеулер, собор, қойма, университет, мектеп, үйлер және қамалдар салды. Бурджестің ең танымал жұмыстары – 1866 мен 1928 жылдар аралығында салынған Кардифф қамалы және Кастелл Кох (1872–91), екеуі де Буттың үшінші маркизі Джон Крайтон Стюарт үшін салынған. Басқа маңызды ғимараттарға Бакингемширдегі Гейхерст үйі (1858–65), Найтсхейс (1867–74), Мәсіхтің жұбаныш шіркеуі (1870–76), Йоркширдегі Студли Рояльдегі Сент-Мэри (1870–78) және Кардиффтегі Парк үйі (1871–80) жатады. Оның көптеген жобалары іске аспады немесе кейіннен бұзылды немесе өзгертілді. Лилльдегі (1854), Аделаидадағы (1856), Коломбодағы, Брисбендегі (1859), Эдинбургтегі (1873) және Труродағы (1878) соборларға қатысқан конкурстарда сәттілікке жете алмады. «Страндтағы» Корольдік соттар (1866–67) үшін өткен жарыста Джордж Эдмунд Стритке есе жіберді. Санкт-Пол соборының ішкі кеңістігін қайта жаңарту жоспарлары (1870–77) тоқтатылды және ол қызметтен босатылды. Скилбектің қоймасы (1865–66) 1970 жылдары бұзылды, ал Солсбери соборындағы (1855–59), Оксфордтағы Вустер колледжіндегі (1873–79) және Найтсхейстегі жұмыстар ондаған жылдар бұрын жоғалып кеткен. Сәулеттен басқа, Бурджес металл бұйымдарын, мүсіндерді, зергерлік бұйымдарды, жиһаздарды және боялған шыныларды жобалады. 1864 жылы Өнер қоғамына оқыған «Өнерді өндіріске қолдану» атты лекциялар сериясы оның қызығушылықтарының кең спектрін көрсетеді; тақырыптар арасында шыны, керамика, мыс және темір, алтын мен күміс, жиһаз, тоқыма өнері және сыртқы сәулеттік безендірулер бар. Оның өлімінен кейінгі ғасырдың көп бөлігінде Виктория дәуірінің сәулетіне жете зерттеу жасалмады және Бурджестің жұмысы көбінесе назарсыз қалды. ХХ ғасырдың соңында Виктория дәуірінің өнеріне, сәулетіне және дизайнына қызығушылықтың қайта жандануы Бурджес пен оның туындыларын қайта бағалауға әкелді.

William Burges ('/b//ɜː//dʒ//ɛ//s/; 2 December 1827 – 20 April 1881) was an English architect and designer. Among the greatest of the Victorian art architects, he sought in his work to escape from both nineteenth century industrialisation and the Neoclassical architectural style and re establish the architectural and social values of a utopian medieval England. Burges stands within the tradition of the Gothic Revival, his works echoing those of the Pre Raphaelites and heralding those of the Arts and Crafts movement. Burges's career was short but illustrious; he won his first major commission for Saint Fin Barre's Cathedral in Cork in 1863 when he was 35. He died in 1881 at his Kensington home, The Tower House aged only 53. His architectural output was small but varied. Working with a long standing team of craftsmen, he built churches, a cathedral, a warehouse, a university, a school, houses and castles. Burges's most notable works are Cardiff Castle, constructed between 1866 and 1928, and Castell Coch (1872–91), both of which were built for John Crichton Stuart, 3rd Marquess of Bute. Other significant buildings include Gayhurst House, Buckinghamshire (1858–65), Knightshayes Court (1867–74), the Church of Christ the Consoler (1870–76), St Mary's, Studley Royal (1870–78), in Yorkshire, and Park House, Cardiff (1871–80). Many of his designs were never executed or were subsequently demolished or altered. His competition entries for cathedrals at Lille (1854), Adelaide (1856), Colombo, Brisbane (1859), Edinburgh (1873), and Truro (1878) were all unsuccessful. He lost out to George Edmund Street in the competition for the Royal Courts of Justice (1866–67) in The Strand. His plans for the redecoration of the interior of St Paul's Cathedral (1870–77) were abandoned and he was dismissed from his post. Skilbeck's Warehouse (1865–66) was demolished in the 1970s, and work at Salisbury Cathedral (1855–59), Worcester College, Oxford (1873–79), and at Knightshayes Court had been lost in the decades before. Beyond architecture, Burges designed metalwork, sculpture, jewellery, furniture and stained glass. Art Applied to Industry, a series of lectures he gave to the Society of Arts in 1864, illustrates the breadth of his interests; the topics covered including glass, pottery, brass and iron, gold and silver, furniture, the weaver's art and external architectural decoration. For most of the century following his death, Victorian architecture was neither the subject of intensive study nor sympathetic attention and Burges's work was largely ignored. The revival of interest in Victorian art, architecture, and design in the later twentieth century led to a renewed appreciation of Burges and his work.

Ерте өмір және саяхаттары

Бургес 1827 жылғы 2 желтоқсанда бай инженер Альфред Бургестің (1796–1886) ұлы ретінде дүниеге келді. Альфред мол мүлік жинады, бұл оның ұлына өмірін архитектураны зерттеу мен тәжірибеге арнауға, тіршілік табу туралы алаңдамай мүмкіндік берді. Бургес 1839 жылы Лондонның Корольдік колледж мектебіне инженерлік мамандық бойынша оқуға түсті, оның құрбыларының ішінде Данте Габриэль Россетти мен Уильям Майкл Россетти болды. 1844 жылы ол Эдвард Блордың кеңсесіне жұмысқа орналасып, Генри Клаттонның еңбектеріне иллюстрациялар жасауға көмектесті. Бургестің кейінгі мансабы үшін маңызды болғаны – оның саяхаттары. Бургес барлық архитекторлар саяхаттауы керек деп сенді, оның пікірінше, "әр түрлі дәуірде әртүрлі адамдар өнер мәселелерін қалай шешкенін көру қажет". Жеке табысының арқасында Бургес Англияны, содан кейін Францияны, Бельгияны, Голландияны, Швейцарияны, Германияны, Испанияны, Италияны, Грекияны және, ақырында, Түркияны аралап шықты. Барлығында ол 18 айдай шетелде болып, сурет салу және эскиздер жасау арқылы білімін жетілдірді. Оның көргендері мен салғандары – оның өмірі бойы пайдаланған идеялар мен ықпалдардың қоймасы болды. Түркиядан әрі бармаса да, Шығыс өнері мен архитектурасы, жақын және алыс, оған зор әсер етті; оның мавр дизайнына деген құштарлығы Кардифф сарайындағы Араб бөлмесінде толыққанды көрініс тапты, ал жапон техникасын зерттеуі оның кейінгі металл өнімдеріне әсер етті. Бургес 35 жасында өзінің алғашқы маңызды тапсырмасын алды, бірақ оның кейінгі мансабы күткендей дамыған жоқ. Оның стилі бұрынғы жиырма жылдық зерттеулер, ойлар мен саяхаттар нәтижесінде қалыптасқан еді. Бургес туралы ең авторитетті маман Дж. Мордаунт Крук: "он жылдық дайындықтан кейін оның "дизайн тілі" қолданылуға тиіс болды, және ол осы тілдік қорын өсіп келе жатқан нәзіктік пен құштарлықпен қолданды және қайта қолданды" деп жазады.

Алғашқы еңбектері

1856 жылы Бурджес Лондонда, Стрэндте, 15 Букингем көшесінде жеке сәулет бюросын ашты. Оның алғашқы жиһаздары осы кеңсе үшін жасалып, кейіннен өмірінің соңына қарай өзі үшін салған Кенсингтондағы Мелбери-роудтағы The Tower House-қа көшірілді. Оның ерте сәулет мансабы айрықша көзге түсетін ештеңе әкелмеді, бірақ ол Лилль соборы, Қырым мемориалдық шіркеуі және Бомбей өнер мектебі үшін маңызды тапсырыстар жеңіп алды, бірақ олар іске аспады. Егер ол Стрэндтегі заң соттарына қатысып, жеңіске жетсе, Лондонға Каркассон сияқты қала сыйлаған болар еді, архитектура жазушылары Диксон мен Мютезиус бұл жоспарды «он үшінші ғасыр арман әлемінің қайта жаратылуы, ұлы фантазиямен суреттелген көкжиеңімен» деп сипаттады. 1859 жылы ол Австралияның Брисбен қаласындағы Сент-Джон соборы үшін француз стиліндегі жоба ұсынды, бірақ ол қабылданбады. Ол сондай-ақ Сейлондағы Коломбо соборы және Аделаидадағы Сент-Франциск Ксавьер соборының жобаларын жасады, бірақ олар сәтті болмады. Дегенмен, 1855 жылы ол Солсбери соборының капитул залын қайта жаңартуға тапсырыс алды. Генри Клуттон бас сәулетші болды, бірақ Бурджес көмекші ретінде мүсіндерді қалпына келтіруге және жалпы сәндік схемаға үлес қосты. 1960 жылдардағы қалпына келтіру жұмыстары кезінде көптеген нәрселер жоғалды. Бүргестің 1858 жылдан бастап Бакингемширдегі Гейхерст үйін Роберт Каррингтон үшін қайта жаңарту жұмыстары ұзаққа созылды. Ондағы бөлмелерде оның үлкен қолтаңбалы каминдері бар, оларды Бурджестің ұзақ жылдар бойы серігі болған Томас Николз өрнектеді, әсіресе Жоғалған жұмақ және Қайта қалпына келтірілген жұмақ мотивтерін қамтитын Сызу бөлмесіндегілер. Ол сондай-ақ ер адамдарға арналған дөңгелек әжетхананы, Керуб сырын жасады, оны Джереми Купер «үш басының әрқайсысы қанды шыны көздері бар ырылдаған Керубпен» деп сипаттады. 1859 жылы Бурджес Амброз Пойнтермен бірге Довердегі Maison Dieu-де жұмыс істей бастады, ол 1861 жылы аяқталды. Оның жаңа дизайнына енгізілген гербтерінде және гротесктік жануарларды жаңартуында бастапқы ортағасырлық стильді еліктеуді көруге болады. Кейіннен Бурджес 1867 жылы қосылған Кеңес палатасын жобалады. 1859–60 жылдары Бурджес Пойнтерден Уолтем аббаттығын қалпына келтіруді қабылдады, Пойнтердің ұлы Эдвард Пойнтермен және жиһаз жасаушылар Харланд пен Фишермен жұмыс істеді. Ол Джеймс Пауэлл & Sons компаниясының Эдвард Берн-Джонсқа шығыс жағында Джесси ағашын бейнелейтін үш витраж жасауды тапсырды. Аббаттық – Бурджестің реставратор ретіндегі шеберлігінің көрінісі, «ортағасырлық сәулетке терең сезімталдықпен» ерекшеленеді. Мордаунт Крук Бурджестің интерьері туралы «Ол орта ғасырлармен тең келеді» деп жазды. 1861–62 жылдары Бурджесқа палата спикерінің хатшысы Чарльз Эдвард Лефрой, Лефройдың әйелінің құрметіне Флиттегі Барлық қасиеттілер шіркеуін салуды тапсырды. Ол Джеймс Уокердің қызы болды, ол Бурджестің әкесі Альфредпен бірге Уокер мен Бурджес теңіз инженерлік компаниясын құрды, және бұл туыстық байланыс Бурджеске тапсырыс әкелді. Певснер Флит туралы «оның пішіні, мінезі немесе ерекше ғимараттары жоқ, біреуін қоспағанда» дейді, ол – Барлық қасиеттілер. Шіркеу қызыл кірпіштен салынған және Певснер оны «таң қалдыратындай тартымды» деп есептеді. Интерьер де қарапайым безендірілген, бірақ үлкен мүсіндер, әсіресе Лефройлардың қабірі және қабірдің астында тұрған қақпалы арка, Бурджестің ең танымал туындылары, Крук оны «бұлшықетті (готикалық) емес, бұлшықетке толы» деп сипаттады.

In 1856 Burges established his own architectural practice in London at 15 Buckingham Street, The Strand. Some of his early pieces of furniture were created for this office and were later moved to The Tower House, Melbury Road, Kensington, the home he built for himself towards the end of his life. His early architectural career produced nothing of major note, although he won prestigious commissions, which remained unbuilt, for Lille Cathedral, the Crimea Memorial Church and the Bombay School of Art. His failed entry for the Law Courts in the Strand, if successful, would have given London its own Carcassonne, the plans being described by the architectural writers Dixon and Muthesius as "a recreation of a thirteenth century dream world [with] a skyline of great inventiveness." In 1859, he submitted a French inspired design for St John's Cathedral in Brisbane, Australia, which was rejected. He also provided designs for Colombo Cathedral in Ceylon and St Francis Xavier's Cathedral, Adelaide, without success. In 1855, however, he obtained a commission for the reconstruction of the chapter house of Salisbury Cathedral. Henry Clutton was the lead architect but Burges, as assistant, contributed to the restoration of the sculpture and to the general decorative scheme. Much was lost in restorations of the 1960s. More lasting was Burges's work of 1858 onwards in the substantial remodelling of Gayhurst House, in Buckinghamshire, for Robert Carrington, 2nd Baron Carrington. Rooms there contain some of his large signature fireplaces, with carving by Burges's long time collaborator Thomas Nicholls, in particular those in the Drawing Room which include motifs from Paradise Lost and Paradise Regained. He also designed a circular lavatory for the male servants, the Cerberus Privy, which Jeremy Cooper describes as being "surmounted by a growling Cerberus, each of his three heads inset with bloodshot glass eyes." In 1859 Burges began work with Ambrose Poynter on the Maison Dieu, Dover, which was completed in 1861. Emulation of the original medieval style can be seen in his renovation of the grotesque animals and in the coats of arms incorporated into his new designs. Burges later designed the Council Chamber, added in 1867,

In 1859–60, Burges took over the restoration of Waltham Abbey from Poynter, working with Poynter's son Edward Poynter and with furniture makers Harland and Fisher. He commissioned Edward Burne Jones of James Powell & Sons to make three stained glass windows for the east end, representing the Tree of Jesse. The Abbey is a demonstration of Burges's skills as a restorer, with "a profound sensitivity towards medieval architecture." Mordaunt Crook wrote of Burges's interior that, "it meets the Middle Ages as an equal." In 1861–2, Burges was commissioned by Charles Edward Lefroy, secretary to the Speaker of the House of Commons, to build All Saints Church, Fleet, as a memorial to Lefroy's wife. She was the daughter of James Walker, who established the marine engineering company of Walker and Burges with Burges's father Alfred, and this family connection brought Burges the commission. Pevsner says of Fleet that "it has no shape, nor character nor notable buildings, except one," that one being All Saints. The church is of red brick and Pevsner considered it "astonishingly restrained." The interior too is simply decorated but the massive sculpture, particularly of the tomb of the Lefroys and of the gabled arch below which the tomb originally stood, is quintessentially Burges, Crook describing it as "not so much muscular (gothic) as muscle bound."

Сент-Фин-Барр соборы, Корк

Ертедегі бәсекелестік сәтсіздіктерге қарамастан, Бургес ерте француз стилінің Викториялық Англияның ортасын жайлаған сәулет стилі дағдарысына жауап беретініне сенімді болды. Ол: «Мен он үшінші ғасырдағы сенімде тәрбиелендім және сол сенімде өлуге ниеттенемін» деп жазды. Бурджестің күнделігінде оның нәтижеге деген қуанышы жазылған: «Коркты алдым!». Сент-Фин-Барр соборы Сент-Полдан кейін Британ аралдарында салынған алғашқы жаңа собор болуы керек еді. Байқаудың себебі – 1735 жылғы ескі шіркеуге деген жалпы наразылық. «Дублин құрылысшысы» оны «Коркты ұзақ уақыт бойы ұятқа қалдырған собор үшін жағымсыз кешірім» деп сипаттады. Ұсынылған бюджет 15 000 фунт стерлинг болатын, бірақ Бургес бұл шектеуді елемеді, екі есе қымбатқа түсетін дизайнды ұсынды. Бәсекелестерінің наразылығына қарамастан, ол жеңіске жетті, бірақ соңғы құны 100 000 фунт стерлингтен асып кетті. Бұрын Ирландияда жұмыс істеген Бурджес, Каригрохендегі Сент-Петр шіркеуінде, Темплбридидегі, Франкфилдтегі және Дугластағы Киелі Үштік шіркеуінде жергілікті тұрғындардан, соның ішінде епископ Джон Греггтен де үлкен қолдау тапты. «Ирландия нұсқаулығында» жазылғандай, Бургес «ортағасырлық дәуірге деген сүйіспеншілігін протестанттық байлықты көрсетумен үйлестірді», бұл Ирландиядағы Англикан шіркеуінің басымдығын нығайтуға тырысқан тұста маңызды фактор болды. Сыртқы дизайны үшін Бурджес бұрын жасаған жоспарларын қайта пайдаланды: Қырым Мемориалдық шіркеуінің және Брисбендегі Сент-Джонс соборының жалпы дизайнын, ал Лилль соборынан биіктік элементтерін алды. Ғимараттың басты мәселесі оның көлемі болды. Қаражат жинаушылардың күш-жігеріне және Бурджестің бастапқы бюджеттен асып түсуіне қарамастан, Корк үлкен соборды сатып ала алмады. Бурджес бұл қиындықтан үш мұнарасының әсемдігімен ғимараттың қалған бөлігінің кішігірім көлемін өтеуге тырысты. Собор көлемі жағынан шағын болғанымен, өте сәнді безендірілген. Әдеттегідей, Бэкингем көшесіндегі кеңсесінен және құрылыс алаңын көптеген рет аралау барысында Бурджес дизайнның барлық аспектілерін – мүсіндерді, боялған шыныларды және жиһаздарды қадағалады, бұл жолы әдеттегі 5% емес, 10% төлемақы алды, өйткені оның жеке қатысуы жоғары болды. Ол батыс қасбетін әсемдеген 1260 мүсіннің дизайнын жасады, сондай-ақ ғимараттың ішкі және сыртқы бөліктерін безендірді. Ол 74 боялған терезелердің көпшілігі үшін эскиздер салды. Ол мозаикалық еденді, құрбандық тақты, мінберді және епископ тағын жобалады. Лоуренс пен Уилсон бұл туындыны «күмәнсіз, [Бурджестің] ең ұлы шіркеулік сәулет өнері» деп бағалады, ал ішкі кеңістігі «көңілді және мас күйге түсіретін» әсер береді. Өзінің шеберлігімен, командасын тиімді басқару арқылы, толық көркемдік бақылаумен және 15 000 фунт стерлингтік жоспарланған бюджеттен асып түсу арқылы Бурджес үлкен шіркеуден сәл ғана үлкен, бірақ Лоуренс пен Уилсонның зерттеуінде «сол қалаға лайық собор және болашақ ұрпақтар Әлемнің Құдіретіне арналған ескерткіш деп санайтын монумент» деп сипатталған ғимаратты жасады.

Despite early competition setbacks, Burges was sustained by his belief that Early French provided the answer to the crisis of architectural style that beset mid Victorian England, writing "I was brought up in the thirteenth century belief and in that belief I intend to die"; and in 1863, at the age of 35, he finally secured his first major commission, for Saint Fin Barre's Cathedral, Cork. Burges's diary records his delight at the result: "Got Cork!" Saint Fin Barre's was to be the first new cathedral built in the British Isles since St Paul's. The competition occurred as a result of widespread dissatisfaction with the existing church of 1735 which the Dublin Builder described as "a shabby apology for a cathedral which has long disgraced Cork." The proposed budget was low, at £15,000, but Burges ignored this constraint, producing a design that he admitted would cost twice as much. Despite the protestations of fellow competitors, it won, though the final cost was to be in excess of £100,000. Burges, who had worked in Ireland before, at the Church of St Peter, Carrigrohane, at the Holy Trinity Church Templebreedy, at Frankfield and at Douglas, enjoyed strong local support, including that of the Bishop, John Gregg. In addition, as the Ireland Handbook notes, Burges "combined his love of medievalism with a conspicuous display of Protestant affluence" which was an important factor at a time when the established Anglican Church in Ireland was seeking to assert its predominance. For the exterior, Burges re used some of his earlier unexecuted plans, the overall design from the Crimea Memorial Church and St John's Cathedral, Brisbane, the elevations from Lille Cathedral. The main problem of the building was its size. Despite the prodigious efforts of its fundraisers, and despite Burges exceeding the original budget, Cork was still unable to afford a really large cathedral. Burges overcame this obstacle by using the grandeur of his three spired exterior to offset the lesser scale of the remainder of the building. Although the cathedral is modest in size, it is very richly ornamented. As was his usual practice, from his office in Buckingham Street and in the course of many site visits, Burges oversaw all aspects of the design, including the statuary, the stained glass and the furniture, charging 10% rather than his usual 5%, owing to the high level of his personal involvement. He drew designs for every one of the 1,260 sculptures that adorn the West Front and decorate the building inside and out. He sketched cartoons for the majority of the 74 stained glass windows. He designed the mosaic pavement, the altar, the pulpit and the bishop's throne. Lawrence and Wilson consider the result "undoubtedly [Burges's] greatest work in ecclesiastical architecture" with an interior that is "overwhelming and intoxicating." Through his ability, by the careful leadership of his team, by total artistic control, and by vastly exceeding the intended budget of £15,000, Burges produced a building that in size is little more than a large parish church but in impression is described in Lawrence and Wilson's study as "a cathedral becoming such a city and one which posterity may regard as a monument to the Almighty's praise."

Архитектуралық топ

Бурджес өзінің көмекшілер тобында зор құрметке ие болды, ал оның серіктестіктері ұзақ жылдарға созылды. Джон Старлинг Чаппл кеңсе меңгерушісі болды және 1859 жылы Бурджестің практикасына қосылды. Кастелл Кохтың көп бөлігінің жиһазын жобалаған Чаппл, Бурджестің қайтысынан кейін оның қалпына келтіруін аяқтады. Чапплдан кейін екінші орында Уильям Фрейм тұрды, ол жұмыстардың хатшысы ретінде жұмыс істеді. Хорацио Уолтер Лонсдейл Бурджестің бас суретшісі болды және Кастелл Кох пен Кардифф қамалы үшін көптеген қабырға суреттерін жасады. Оның бас мүсіншісі Томас Николз болды, ол Бурджеспен Коркте жұмысын бастап, Сент-Фин Барр соборы үшін жүздеген мүсіндер жасады, Йоркширдегі екі ірі шіркеуде оныңмен бірге жұмыс істеді және Кардиффтегі Жануарлар қабырғасының барлық бастапқы ою-өрнектерін жасады. Уильям Гальберт Сондерс 1865 жылы Букингем-стрит тобына қосылды және Бурджеспен бірге боялған шыны өндірісінің дизайны мен техникасын жетілдіруде жұмыс істеді, Сент-Фин Барр үшін ең жақсы шынының көп бөлігін жасады. Секкардо Эгидио Фуцинья – Кастелл Кохтағы көпірдің үстіндегі Мадонна мен Бала, Кардифф қамалындағы Лорд Бьюттің жатын бөлмесіндегі шатыр үстіндегі Әулие Жоханның мүсіні және шатыр бағындағы қола Мадонна мүсінін жасаған ұзақ жылдарғы серіктес. Соңында, швед туған суретші Аксель Хейг болды, ол Бурджестің клиенттерін таң қалдырған көптеген акварельдік перспективаларды дайындады. Крук оларды "өз шеберінің бейнесінде қалыптасқан талантты адамдар тобы, өнер сәулетшілері мен ортағасырлықтар – әрқайсысы шуақшылар мен әзілкештер – бизнеске емес, өнерге адал" деп сипаттайды.

Бьют маркизімен серіктестік

1865 жылы Бурджес Джон Патрик Криттон Стюарт, 3-ші Бьют маркизімен танысты. Бұл Альфред Бурджестің «Уокер, Бурджес және Купер» инженерлік фирмасының екінші маркиз үшін Кардиффтегі Шығыс Бьют доктарында жұмыс істегенінің нәтижесі болуы мүмкін. 3-ші маркиз Бурджестің ең ірі сәулет меценаты болды; екеуі де өз заманының адамдары еді; екеуінің де әкелерінің өнеркәсіптік ізденістері ұлдарының сәулеттік жетістіктеріне мүмкіндік берді және екеуі де «индустриализмнің зиянын орта ғасырлар өнерін жаңғырту арқылы жоюға» тырысты. Бір жасқа келгенде маркизалықты мұраға алған Бьют жылына 300 000 фунт стерлинг табысқа ие болды, ал Бурджеспен кездескен кезде ол Ұлыбританияда, тіпті әлемдегі ең бай адам деп есептелді. Бьюттің байлығы серіктестіктің табысына маңызды рөл атқарды: Бурджестің өзі жазғандай, «нағыз өнер тым сирек және тым құнды болғандықтан арзан болмайды». Бірақ, ғалым, антиквар, құрылысқа құштар және орта ғасырларға әуес болғандықтан Бьют қарым-қатынасқа тек ақша ғана емес, көп нәрсе әкелді, ал оның ресурстары мен қызығушылықтары Бурджестің генийімен бірігіп, Дэвид Маклистің «Бьюттің ең есте қаларлық жетістігі» деп санаған нәрсені жасады. Қалай болғанда да, бұл байланыс Бурджестің өмірінің соңына дейін сақталды және оның ең маңызды туындыларына жол ашты. Маркиз бен оның әйелі үшін Бурджес – «руды шабыттандырушы» болды. Архитектура туралы жазатын Майкл Холл Бурджестің Кардифф қамалын қайта жаңартуын және қаланың солтүстігіндегі Кастелл Кох қиратылған сарайын толыққанды қайта құруын оның ең үлкен жетістіктері деп санайды. Осы ғимараттарда Крук Бурджес «архитектуралық қиял әлеміне» бойдап кеткенін айтады, ал Холл оны «готикалық қайта жанданудың ең таңғажайып жетістіктерінің» бірі деп сипаттайды.

Кардифф қамалы

XIX ғасырдың басында алғашқы Норман қамалы Генри Холландтың 3-ші маркиздің арғы атасы Бьюттің 1-ші маркизі үшін кеңейтіліп, қайта жаңғыртылды. 2-ші маркиз өзінің кең көлемді Гламорган иеліктеріне сапарлар жасағанда қамалда тұратын, оның барысында ол қазіргі Кардиффті дамытып, Оңтүстік Уэльс аңғарларынан көмір мен болат шығаратын жер ретінде Кардифф доктарын құрды, бірақ 1-ші маркиздің жұмысын аяқтаудан басқа, қамалдың өзіне көп өзгеріс жасамады. 3-ші маркиз Голландияның күш-жігерін сынай көзімен қарап, қамалды "Ренессанстан бері барлық варварлықтың құрбаны" деп сипаттады және оның жасына жеткенде, Бургесті Вагнериандық масштабта қайта құруға шақырды. Бургестің әдеттегі командасының көп бөлігі, соның ішінде Чаппл, Фрейм және Лонсдейл, қатысты, Джон Ньюманның "Гламорган: Уэльстің ғимараттары" кітабында "он тоғызыншы ғасырдағы барлық фантастикалық қамалдардың ішіндегі ең табыстысы" деп сипатталған ғимаратты жасады. Жұмыс 1868 жылы Дина орманының ақ тасынан тұрғызылған, 150 фут биіктігі бар Сағат мұнарасымен басталды. Мұнарада еркектерге арналған бөлмелер орналасқан, маркиз 1872 жылға дейін үйленбеген. Олар бір жатын бөлмесі, бір қызметші бөлмесі және жазғы және қысқы темекі шегу бөлмелерін қамтиды. Сыртқы жағынан мұнара Бургестің дизайнынан жасалған, ол сәтті болмаған Law Courts конкурсында қолданылған. Ішкі бөлмелер алтынмен, ою-өрнектермен және карикатуралармен сәнді безендірілген, олардың көбіне аллегориялық стильде, маусымдарды, мифтерді және ертегілерді бейнелейді. Чарльз Лок Истлейк мұнара салынып жатқан кезде жазған "Готтық қайта өрлеу тарихы" атты еңбегінде Бургестің "ерекше таланты (және) бай қиялы" туралы жазды. Жазғы темекі шегу бөлмесі – мұнараның сөзбе-сөз және бейнелі шыңы. Ол екі қабатты биіктікте орналасқан және ішкі балконы бар, терезелер арқылы Кардифф доктарына, Бьюттің байлығының бір көзіне, Бристоль арнасына және Уэльстің төбелері мен аңғарларына көрініс ашылады. Елде мозаикамен жасалған әлем картасы және Томас Николз жасаған мүсін бар. Қалдықтың дамуы барысында Голландтың грузиндік стиліндегі құрылыстарына, оның ішінде оның Бьют мұнарасына, ортағасырлық Герберт және Бошамп мұнараларына, Қонақ мұнарасы мен Сегізбұрышты мұнараның құрылысына өзгерістер енгізу жұмыстары жалғасты. Жоспар бойынша, қамал жалпы алғанда стандартты Викториялық әсем үйдің орналасуын ұстанады. Бьют мұнарасына Лорд Бьюттің ұйықтайтын бөлмесі кіреді және Фуциньнаның Мадонна мүсіні мен Лонсдейлдің боялған плиткалары бар тағы бір ерекшелігі – шатырдағы бақ аяқталады. Бьюттің жатын бөлмесінде діни бейнелер көп, төбеде айна бар. Маркиздің аты, Джон, төбедегі арқалықтардың бойымен грек тілінде ΙΩΑΙΣ қайталанады. Кейіннен Бьюттің әкесі қайтыс болған жерде салынған Октагон мұнарасы, оның ішінде оратория, және Марк Жируар "үйдің төбесінде Бургестің шеберлігінің керемет мысалы" деп атаған Шосер бөлмесі пайда болды. Қонақ мұнарасында түпнұсқа ас үйдің орны орналасқан, оның түбінде және үстінде, Эзоптың ертегілері мен балабақша өлеңдерінің кейіпкерлері бейнеленген кескінделген плиткалармен безендірілген балабақша бар. Қалдықтың орталық бөлігі екі қабатты қонақ үйді, төменгі бөлмесінде кітапхананы қамтиды. Екеуі де үлкен, біріншісі маркиздің азаматтық міндеттерін орындайтын қолайлы қабылдау залы ретінде қызмет етеді, екіншісі оның ауқымды кітапханасының бір бөлігін ұстайды. Екеуі де 1126-1134 жылдары сол жерде тұтқындалған Нормандия герцогы Роберт кезінде қамалдың өзін бейнелейтін өрнектелген ою-өрнек пен шатырларды қамтиды. Кітапханадағы шатырда бес фигура бар, олардың төртеуі грек, мысыр, еврей және ассириялық әліпбилерді бейнелейді, ал бесіншісі Бутті кельт монахы ретінде бейнелейді. Сандар бөлменің мақсатына және белгілі тілші маркизге қатысты. Бұл үлкен бөлмелердің безендіруі кішігірім бөлмелерге қарағанда сәл сәтті; көп бөлігі Бурж өлгеннен кейін аяқталды және Жируар фреска суретшісі Лонсдейлдің "таланты лайықты жерлерден гөрі үлкен аумақтарды қамтуы керек болды" деп санайды. Қалдықтың орталық бөлігіне Үлкен баспалдақ та кірді. Аксель Хейг дайындаған акварельдік перспективада суреттелген баспалдақ ешқашан салынбаған деп көптен бері ойланған, бірақ соңғы зерттеулер оның 1930-шы жылдары ғана бұзылғанын көрсетті, үшінші маркиза "бір рет жылтыратылған бетіне сүрінді". Сатылар қазіргі баспасөзде жалпы мақтауға ие болған жоқ; Құрылыс жаңалықтары дизайн "Біздің мырза Бурджес қарындашынан көрген ең бақытты дизайндардың бірі" деп жазды. Араб бөлмесі Герберт мұнарасында Бурже 1881 жылы ауырған кезде жұмыс істеп жатқан соңғы бөлме болды. Бьют оның бастапқы әріптерін, сондай-ақ өзінің есімін және күнін, осы бөлмедегі шатырға естелік ретінде орналастырды. Бөлме Буржестің туысы, Ричард Поппеллу Пуллан аяқтады. Бурже өлгеннен кейін, қамалдың басқа да аймақтары Вильям Фрейм сияқтылардың арасында Бурже белгілеген бағыттар бойынша дамытылды. Бұл түпнұсқа Рим бекінісінің қабырғаларын кең ауқымды қайта құруды қамтыды. 1920 жылдары 4-ші маркиз аяқтаған Жануарлар қабырғасы қамалдың ормен және қала арасында орналасқан, Томас Николз жасаған тоғыз мүсіні бар, ал 1930 жылдары Александр Каррик жасаған алты мүсін қосылды. Бьют паркіне кететін леат арқылы өтетін Швейцариялық көпір 1920 жылдары көшіріліп, 1960 жылдары бұзылды. Солтүстік жағында, Бьют паркінің шетінде орналасқан атқосымдары Бурже 1868-69 жылдары жобалаған. Меган Алдрич Кардиффтегі Бурже интерьерлерінің "сирек теңдессіз" екенін, "[бірақ] ол өте бай фантастикалық готикалық стиліне бай меценаттарды қажет еткенін" және "оның аяқталған туындылары тоғызыншы ғасырдың готикалық стиліне ерекше ескерткіштер" екенін айтады, ол Кардиффте жасаған бөлмелер "готикалық қайта өрлеудің ең тамаша жетістіктерінің бірі" болып табылады. Крук одан да әрі барып, бөлмелер архитектурадан асып, "ертегілік патшалықтар мен алтын әлемдерге үш өлшемді паспорттарды" құрайтынын айтады. Кардифф қамалында біз армандар еліне кіреміз. Қала 1947 жылы 5-ші Бьют маркизі Кардифф қалалық корпорациясына сыйға берілді.

In the early nineteenth century, the original Norman castle had been enlarged and refashioned by Henry Holland for the 1st Marquess of Bute, the 3rd Marquess's great grandfather. The 2nd Marquess occupied the castle on visits to his extensive Glamorgan estates, during which he developed modern Cardiff and created Cardiff Docks as the outlet for coal and steel from the South Wales Valleys, but did little to the castle itself, beyond completing the 1st Marquess's work. The 3rd Marquess despised Holland's efforts, describing the castle as having been "the victim of every barbarism since the Renaissance", and, on his coming of age, engaged Burges to undertake rebuilding on a Wagnerian scale. Almost all of Burges's usual team were involved, including Chapple, Frame and Lonsdale, creating a building which John Newman describes in Glamorgan: The Buildings of Wales as the "most successful of all the fantasy castles of the nineteenth century." Work began in 1868 with the 150 feet high Clock Tower, in Forest of Dean ashlar. The tower forms a suite of bachelor's rooms, the Marquess not marrying until 1872. They comprise a bedroom, a servant's room and the Summer and Winter Smoking Rooms. Externally, the tower is a re working of a design Burges used for the unsuccessful Law Courts competition. Internally, the rooms are sumptuously decorated with gilding, carvings and cartoons, many allegorical in style, depicting the seasons, myths and fables. In his A History of the Gothic Revival, written as the tower was being built, Charles Locke Eastlake wrote of Burges's "peculiar talents (and) luxuriant fancy." The Summer Smoking Room is the tower's literal and metaphorical culmination. It rises two storeys high and has an internal balcony that, through an unbroken band of windows, gives views to Cardiff docks, one source of Bute's wealth, the Bristol Channel, and the Welsh hills and valleys. The floor has a map of the world in mosaic and the sculpture is by Thomas Nicholls. As the castle was developed, work continued with alterations to Holland's Georgian range, including his Bute Tower, and to the medieval Herbert and Beauchamp Towers, and the construction of the Guest Tower and the Octagonal Tower. In plan, the castle broadly follows the arrangement of a standard Victorian stately home. The Bute Tower includes Lord Bute's bedroom and ends in another highlight, the Roof Garden, with a sculpture of the Madonna by Fucigna and painted tiles by Lonsdale. Bute's bedroom has much religious iconography and a mirrored ceiling. The Marquess's name, John, is repeated in Greek, ΙΩΑИΣ, along the ceiling beams. The Octagon Tower followed, including the oratory, built on the spot where Bute's father died, and the Chaucer Room, the roof of which Mark Girouard cites as "a superb example of Burges's genius in the construction of roofs." The Guest Tower contains the site of the original kitchen at its base and above, the Nursery, decorated with painted tiles depicting Aesop's Fables and characters from nursery rhymes. The central block of the castle comprises the two storey banqueting hall, with the library below. Both are enormous, the former to act as a suitable reception hall where the Marquess could fulfil his civic duties, the latter to hold part of his vast library. Both include elaborate carvings and fireplaces, those in the banqueting hall depicting the castle itself in the time of Robert, Duke of Normandy, who was imprisoned there in 1126–1134. The fireplace in the library contains five figures, four representing the Greek, Egyptian, Hebrew and Assyrian alphabets, while the fifth is said to represent Bute as a Celtic monk. The figures refer to the purpose of the room and to the Marquess, a noted linguist. The decoration of these large rooms is less successful than in the smaller chambers; much was completed after Burges's death and Girouard considers that the muralist, Lonsdale, "was required to cover areas rather greater than his talents deserved." The central portion of the castle also included the Grand Staircase. Illustrated in a watercolour perspective prepared by Axel Haig, the staircase was long thought never to have been built but recent research has shown that it was constructed, only to be torn out in the 1930s, reputedly after the third Marchioness had "once slipped on its polished surface." The staircase was not universally praised in the contemporary press; the Building News writing that the design was "one of the least happy we have seen from Mr Burges's pencil the contrasts of colour are more startling than pleasing." The Arab Room in the Herbert Tower was the last room on which Burges was working when he fell ill in 1881. Bute placed Burges's initials, together with his own and the date, in the fireplace of that room as a memorial. The room was completed by Burges's brother in law, Richard Popplewell Pullan. Following Burges's death, further areas of the castle were developed along the lines he had set by, amongst others, William Frame. This included extensive reconstruction of the walls of the original Roman fort. The Animal Wall, completed in the 1920s by the 4th Marquess, originally stood between the castle moat and the city and has nine sculptures by Thomas Nicholls, with a further six sculpted by Alexander Carrick in the 1930s. The Swiss Bridge, which crossed the leat to Bute Park, was moved in the 1920s and demolished in the 1960s. The stables, which lie to the north, on the edge of Bute Park, were designed by Burges in 1868–69. Megan Aldrich contends that Burges's interiors at Cardiff have "rarely [been] equalled, [although] he executed few buildings as his rich fantastic gothic required equally rich patrons ( ) his finished works are outstanding monuments to nineteenth century gothic", the suites of rooms he created at Cardiff being amongst "the most magnificent that the gothic revival ever achieved." Crook goes further still, arguing that the rooms reach beyond architecture to create "three dimensional passports to fairy kingdoms and realms of gold. In Cardiff Castle we enter a land of dreams". The Castle was given to Cardiff City Corporation by the 5th Marquess of Bute in 1947.

Кастелл Кох

1872 жылы Кардифф замкісіндегі жұмыстар жүріп жатқанда, Бурджес Кардиффтің солтүстігіндегі Бут иелігіндегі XIII ғасырдағы қираған Кастелл Кох бекінісін толыққанды қайта жаңарту жоспарын ұсынды. Бурджестің мүмкін қайта құру жөніндегі есебі 1872 жылы дайындалды, бірақ құрылыс 1875 жылға дейін кешіктірілді. Бұл, бір жағынан Кардифф замкісіндегі жұмыстардың қарқынды болуына, екінші жағынан маркиздің сенімділерінің оның банкротқа ұшырауы мүмкін деген негізсіз алаңдаушылығына байланысты болды. Сыртқы пішіні Ньюман сипаттағандай, "диаметрі шамамен бірдей, бірақ биіктігі жағынан ерекшеленетін" үш мұнарадан тұрады. Бурджестің басты шабыты – сол кездегі француз сәулетшісі Эжен Виолет ле Дюк, ол Наполеон III үшін ұқсас қалпына келтіру және құрылыс жұмыстарын жүргізіп жатқан еді. Виолет ле Дюктың Куси замкісіндегі, Луврдегі және әсіресе Пьерфон замкісіндегі жұмыстары Кастелл Кохта жақсы көрініс тапқан, Бурджестің Кескін бөлмесінің төбесі Пьерфондағы Императрицаның сегізбұрышты, қабырғалы бөлмесінен үлгі алған. Бурджестің тағы бір маңызды шабыты – Шато де Шиллон, одан оның конустық және шартты мұнара шатырлары алынған. XIV ғасырдың басындағы Уэльс көтерілісі кезінде қираған Кастелл Кох уақыт өте келе қолданыстан шығып, Тюдор дәуірінде антиквар Джон Лиланд оны "қираған, бірақ үлкен емес, бірақ биік" деп сипаттаған. Жоспарланған қайта құруға қатысты сызбалар жиынтығы және Бурджестің толық сәулеттік негіздемесі сақталған. Қамалдың қайта құрылымында тарихи тұрғыдан күмәнді үш конустық шатыр бар. Круктың сөзіне сүйенсек, Бурджес "өз шатырларын күмәнді мысалдармен негіздеді; шындығында, ол оларды сәулеттік әсер үшін қалаған". Keep Tower, Well Tower және Kitchen Tower бірнеше пәтерлерді қамтиды, олардың бастысы – Castellan's Rooms, Keep ішінде орналасқан. Олар Бүргес қайтыс болғаннан кейін аяқталған банкет залымен салыстырмалы түрде әлсіз басталады, оны Ньюман "сүсеген және назарсыз" деп сипаттаса, Крук оны "қансыраған" деп санайды. Онда Томас Николз жасаған алып дымоход бар. Оверманттегі орталық тұлғаның кім екені белгісіз; Жируар оның Дәуіт патша екенін айтса, Маклиз оның Сент-Люцийді бейнелейтінін ұсынады. Дизайн бөлмесі – Ньюман сипаттағандай, "табиғаттың құнарлылығы мен өмірдің нәзіктігі" тақырыбын көрсететін екі қабатты бөлме. Николстың тас камині өмір жібін тігіп, өлшеп, кесетін Үш тағдырды бейнелейді. Қабырғалардағы суреттер Эзоп ертегілеріне негізделген, ал суреттерде эстетикалық қозғалыс стилінде жануарлар бейнеленген. Сегізбұрышты бөлме, үлкен қабырғалы күмбезімен, Куси мен Пьерфондағы Виолет ле Дюк бөлмелерінен үлгі алған, көбелектер мен құстардың суреттерімен әсемделген. Залдан жел шанағы бөлмесіне өтесіңіз, онда Бурджес толыққанды жұмыс істейтін көпір механизмін және қайнап жатқан майды төгуге арналған тесіктерді құрастыруға ынта білдірді. Маркиздің жатын бөлмесі, леди Бьюттің жатын бөлмесі сарайдың мәртебелі бөлігіне дейін аздап жеңілдетеді. Крук бұл бөлмені "таза Бурджес: терезелермен тесілген және үшбұрышты күмбезбен жабылған аркалы шеңбер" деп сипаттайды. Декоративтік тақырып – маймылдар, гранат алмалары және ұя салатын құстар бейнеленген "махаббат". Бұл әшекей Бурджес қайтыс болғаннан кейін көп уақыттан кейін аяқталды, бірақ оның рухы жетекшілік етті. "Бурджес мырза солай істеген болар ма еді?" – 1887 жылы Уильям Фрейм Томас Николсқа жазған хатында сұрады. Бурджестің қамалға арналған бастапқы жоспарында құдық мұнарасының төбесіне шіркеу салу көзделген. Ол ешқашан аяқталмады және қалдықтары XIX ғасырдың соңында алынып тасталды. 1881 жылы Бурджес қайтыс болғаннан кейін интерьердегі жұмыстар тағы он жылға созылды. Қамал көбінесе пайдаланылмады, маркиз оның аяқталуынан кейін ешқашан келмеді, ал оның басты қызметі – отбасылық санаторий болды, дегенмен маркиза және оның қызы леди Маргарет Крайтон Стюарт 1900 жылы маркиздің қайтысынан кейін бір кезде оны пайдаланды. 1950 жылы 5-ші Бьют маркизі қаланы Жұмыс министрлігіне тапсырды. Маклиз оны "сәулеттік композицияның ең ұлы Викториялық жетістіктерінің бірі" деп санайды, ал Крук Бурджес туралы "ортағасырлық қолжазбаның шетінен шыққандай көрінетін ертегілік қаланы қираған үйінділерден қайта жаңғырту" деп жазады.

In 1872, while work at Cardiff Castle was proceeding, Burges presented a scheme for the complete reconstruction of Castell Coch, a ruined thirteenth century fort on the Bute estate to the north of Cardiff. Burges's report on the possible reconstruction was delivered in 1872 but building was delayed until 1875, in part because of the pressure of works at Cardiff Castle and in part because of an unfounded concern on behalf of the Marquess's trustees that he was facing bankruptcy. The exterior comprises three towers, described by Newman as "almost equal to each other in diameter, [but] arrestingly dissimilar in height." Burges's main inspiration was the work of the almost contemporaneous French architect Eugène Viollet le Duc who was undertaking similar restoration and building work for Napoleon III. Viollet le Duc's work at the Château de Coucy, The Louvre and particularly at the Château de Pierrefonds is echoed at Castell Coch, Burges's Drawing Room roof drawing heavily on the octagonal, rib vaulted chambre de l'Imperatrice at Pierrefonds. Burges's other main source was the Château de Chillon, from which his conical, and conjectural, tower roofs are derived. Severely damaged during Welsh rebellions in the early fourteenth century, Castell Coch fell into disuse and by the Tudor period, the antiquary John Leland described it as "all in ruin no big thing but high." A set of drawings for the planned rebuilding exists, together with a full architectural justification by Burges. The castle reconstruction features three conical roofs to the towers that are historically questionable. According to Crook, Burges "supported his roofs with a considerable body of examples of doubtful validity; the truth was that he wanted them for their architectural effect." The Keep Tower, the Well Tower and the Kitchen Tower comprise a series of apartments, of which the main sequence, the Castellan's Rooms, lie within the Keep. They begin weakly, the Banqueting Hall, completed well after Burges's death, being described by Newman as "dilute [and] unfocused" while Crook considers it "anaemic." It contains a colossal chimney piece, carved by Thomas Nicholls. The identity of the central figure in the overmantel is uncertain; Girouard states that it is King David while McLees suggests that it depicts St Lucius. The Drawing Room is a double height room with decoration that Newman describes as illustrating the "intertwined themes (of) the fecundity of nature and the fragility of life." A stone fireplace by Nicholls features the Three Fates, spinning, measuring and cutting the thread of life. The murals around the walls draw on Aesop's Fables with delicate drawings of animals in the Aesthetic Movement style. The octagonal chamber with its great rib vault, modelled on Viollet le Duc's chambers at Coucy and Pierrefonds, is decorated with drawings of butterflies and birds. Off the hall lies the Windlass Room, in which Burges delighted in assembling the fully functioning apparatus for the drawbridge, together with murder holes for expelling boiling oil. The Marquess's bedroom provides some spartan relief before the culmination of the castle, Lady Bute's Bedroom. Crook considers this room "pure Burges: an arcaded circle, punched through by window embrasures, and topped by a trefoil sectioned dome." The decorative theme is 'love', symbolised by monkeys, pomegranates and nesting birds. The decoration was completed long after Burges's death but his was the guiding spirit. "Would Mr Burges have done it?" William Frame wrote to Thomas Nicholls in 1887. Burges's original design for the castle included a chapel to be built on the roof of the Well Tower. It was never finished and the remains were removed in the late nineteenth century. Following Burges's death in 1881, work on the interior continued for another ten years. The castle was little used, the Marquess never came after its completion, and its main function was as a family sanatorium, although the Marchioness and her daughter, Lady Margaret Crichton Stuart, did occupy it for a period following the death of the Marquess in 1900. In 1950, the 5th Marquess of Bute handed the castle over to the Ministry of Works. McLees views it as "one of the greatest Victorian triumphs of architectural composition", whilst Crook writes of Burges "recreating from a heap of rubble a fairy tale castle which seems almost to have materialised from the margins of a medieval manuscript."

Кейінгі еңбектері

Бьюттің тапсырмалары Бургестің 1860 жылдардан бастап қайтыс болғанға дейін жасаған жұмыстарының басты бөлігін құрады. Дегенмен, ол өзге де жұмыстарды қабылдауын тоқтатпады.

Оксфордтың Вурчестер колледжі

Оксфорд университетінің Вурчестер колледжінің залы мен капелласының интерьерін 1776–1790 жылдары Джеймс Уайт жобалаған. 1864 жылы колледждің аға ортақ бөлмесінің мүшесі және болашақ проректор, Лондон корольдік колледжінде бірге оқығандықтан Бурджесті білген, преподобный Х. К. О. Дэниел Бурджеске капелланың Уайттың қарапайым жобаларын жаңартуды тапсырды. Бурджестің кең ауқымды иконографиясы ғимаратты жапқан, орындықтардың ұштарында жануарлар мен құстар бейнеленген, ал Бурджестің мозаикалық едені замандастарын таң қалдырды. Орта ғасырлық техникалар туралы сирек біліміне және егжей-тегжейлі назар аударуға ден қойып, Бурджес Круктың «Жоғары Виктория дәуіріндегі шіркеу интерьерлерінің арасында бірегей» деп сипаттаған капелланы жасады. Безендіру жоспарына бай символдық иконографияның және масондық ықпалдың маңыздылығы зор, ал Гиллингем Бурджестің масондық байланыстары оның тағайындалуының бір бөлігін түсіндіредінін айтады және «Капеллаға масондық символикалық түсіндірме енгенін» атап өтеді. Ерекшелігі, капелланы қайта безендеу кезінде Бурджес әдеттегі команда мүшелерін пайдаланбады. Витраждар мен төбе суреттері Генри Холидейдің, ал мүсіндер, оқу тұғыны және шамдар Уильям Гринселл Николлдің еңбектері. 1873–1779 жылдары Бурджес колледж залын қайта безендіруді бастады. Залға қажетті қаражатты жинау үшін арнайы үндеу жасалды, қабырғадағы әсемдеп жасалған ағаш панельдер донорлардың гербтері мен елтаңбаларын көрсететін жеке сыйлықтар болды. Кейбір жағдайларда, белгілі гербтер мен елтаңбалар болмағанда, бұрынғы мүшелердің гербтері қолданылды және Бурджес ағашта мармардың бірнеше боялған имитацияларын жасады. Залдың соңындағы үлкен терезе де панельдерде орын таба алмаған гербтермен толтырылды. Сондай-ақ, сахнаға камин орнатылды. Бурджестің зал ішіндегі барлық жұмысының көп бөлігі 1960 жылдардағы қайта құру кезінде жоғалды, онда Уайттың жобалары қайта жаңғыртылды, бірақ камин Knightshayes Court-қа көшірілді, ал жоғары үстелдің үстіндегі Шығыс терезесі шамамен 2009 жылы қалпына келтірілді.

The interiors of the Hall and Chapel of Worcester College, Oxford, had been designed by James Wyatt in 1776–90. In 1864, Burges was commissioned to overhaul Wyatt's unremarkable designs for the chapel by the Reverend H. C. O. Daniel, a member of the college's Senior Common Room and future Provost, who had known Burges when they were contemporaries at King's College London. Burges's extensive iconography envelopes the building, with animals and birds depicted on the end of pews, and Burges's mosaic flooring astonished his contemporaries. Drawing on his rare knowledge of medieval techniques and working with his meticulous attention to detail, Burges created a chapel that Crook describes as "almost unique amongst High Victorian ecclesiastical interiors." The richly symbolic iconography" and Masonic influences on the scheme of decoration are significant, Gillingham suggesting that Burges's Freemasonry connections were a partial explanation for his appointment and noting that a "symbolic masonic commentary pervades the Chapel. Unusually, in the redecoration of the Chapel, Burges did not use members of his usual team. The stained glass and the ceiling paintings are by Henry Holiday, and the statues, lectern and candlesticks are by William Grinsell Nicholl. In 1873–79 Burges undertook a redecoration of the College's Hall. The funds needed for the Hall were raised by an appeal in which the decorated wooden panels on the walls were individual gifts, incorporating the crests and shields of the donors. In some cases, where there were no known crests or shields, those of former members were substituted and Burges made several painted imitations of marbling on wood. The large window at the end of the Hall was also filled with the armorial bearings for which room had not been found in the panels. A fireplace was also inserted on the dais. Almost all of Burges's work in the Hall was lost in a redevelopment of the 1960s in which Wyatt's designs were reinstated, although the fireplace was removed to Knightshayes Court and the East Window, above the high table, was restored circa 2009.

Скилбек қоймасы

Скилбектің қоймасы, бұрын Лондон қаласының 46-шы Үстіңгі Темза көшесінде орналасқан, қазір бұзылған, 1866 жылы Бургес салған құрғақ тауар қоймасы болды және ол өнеркәсіптік дизайн саласындағы оның жалғыз тәжірибесі ретінде маңызды. Бургеске Скилбек ағайындары бұрыннан бар қойманы қайта жаңартуды тапсырды; нәтижесі әсерлі болды, Истлейк оны "коммерциялық мақсаттар үшін готиканы табысты бейімдеудің сирек кездесетін мысалдарының бірі" деп сипаттады. Брэдли Бургестің жаңартуын "бір готикалық арка мен қақпаның астындағы екі үшкір бұрышты бөлімше" деп жазды. Ашық құйма темірді пайдалану революциялық болды. Заманауи материалдар мен технологиялар готикалық бейнелермен үйлестірілді, 1886 жылғы "Экклезиолог" журналында "шығыс әйелінің бюстімен әшекейленген үлкен кран, ол құрғақ тауар материалдарының көп бөлігі әкелінетін аймақты бейнелейді, ал қақпадағы дөңгелек терезеден (а) кеме құнды жүгін жеткізіп әкеледі" деп сипатталған. Жұмыстың жалпы құны 1413 фунт стерлингті құрады.

Knightshayes соты

Knightshayes Court жаңа үйінің тапсырысы 1867 жылы сэр Джон Хиткоат Амориден алынды, ал іргетасы 1869 жылы қаланды. 1874 жылға қарай, ғимарат әлі де толыққан жоқ, себебі Хиткоат Аморимен келіспеушіліктер болды, ол Бурджестің көптеген жобаларына құн мен стиль тұрғысынан қарсылық көрсетті. Ішкі жаққа қатысты жұмыстар басталғанмен, архитектор мен тапсырыс беруші арасындағы шиеленіскен қарым-қатынас 1874 жылы Бурджестің жұмыстан босатылуына және оның орнына Джон Дибби Крейс тағайындалуына әкелді. Дегенмен, Knightshayes Court стандартты викториялық үлгіде салынған Бурджестің орташа көлемді ауылдық үйінің жалғыз мысалы болып қала береді. Алғашқы француз готикасы стиліндегі үй, стандартты нео-тюдор жоспары бойынша салынған, яғни үлкен орталық бөлігінен екі жаққа қарай шығыңқы мұнаралар салынған. Бурджес жоспарлаған мұнара ешқашан салынбады. Ішкі жағы Бурджестің шектен тыс сәнділігімен толуы тиіс болған, бірақ бірде-бір бөлме Бурджестің жобаларына сәйкес аяқталған жоқ. Ішкі безендірудің аз ғана бөлігі толық орындалса да, оның көп бөлігі Хиткоат Амори мен оның ізбасарлары тарапынан өзгертіліп, әлсіретілді. Алайда, кітапхана, күмбезді зал және аркалы қызыл қонақ бөлмесі сияқты кейбір бөлмелер сақталған немесе қайта жаңартылған. 1972 жылы үй Ұлттық сенім қорына берілгеннен кейін, кең ауқымды қалпына келтіру және қайта құру жұмыстары жүргізілді, сондай-ақ үйге түпнұсқа емес, бірақ Бурджестің көптеген жиһаздары қойылды. Олардың ішінде Букингем көшесінен әкелінген кітап сөресі және Оксфордтағы Ворчестер колледжінің залынан алынған камин бар. 1960 жылдары Бурджестің колледжде жасаған кейбір сәндік элементтері алынып тасталған, бірақ оның колледж шіркеуін қайта безендіруі сақталған. Мақсат – мүмкіндігінше Бурджес пен Крейстің жұмысын қалпына келтіру.

Парк үйі

Парк Хаус, Кардифф, 1871-1875 жылдар аралығында Лорд Бьюттің инженері Джеймс Макконночи үшін Бурджес салған. Тік шатырлары мен айқын текстуралы қабырғаларымен Парк Хаус Кардиффтің тұрғын архитектурасына революция жасады және қала ішінде де, одан тыс жерлерде де зор ықпал етті. Ғимараттың әсері Кардиффтің ішкі қалашықтарының көптеген жерлерінде көрініс береді, онда Парк Хаус пен оның элементтерінің имитацияларын жиі кездестіруге болады. Cadw оны «Уэльстегі ең маңызды 19 ғасыр үйі» деп сипаттады, бұл оның I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелуімен расталады. Үйдің стилі – ерте француз готикасы, үшбұрыштар мен төртбұрыштар басым, бірақ Бурджес өзінің үйі – Тауэр Хаус және Кастелл Кох үшін лайықты деп есептеген конустық мұнарасы жоқ. Бурджес Парк Хаустың құрылысында әртүрлі тас материалдарды қолданды: қабырғалар үшін Pennant Sandstone, терезелердің айналасы, кіреберіс галереясы және негіздер үшін Bath Stone, ал Абердинширден алынған қызғылт Peterhead гранитінен бағаналар жасалған. Ғимараттың сыртқы жағы төрт қақпақтан тұрады, соңғы қақпақтың терезелері Ньюман сипаттаған «ішкі кеңістіктің ерекшелігін» жасырады. Ішке кіргенде, бірден баспалдақтың астына тап боласыз және үйдің қалған бөлігіне жету үшін оны айналып өтуге тура келеді. Бұл тәсіл Тауэр Хауста қайталанбады, ол конустық мұнарасы қосылған, дерлік кері көшірмесі болып табылады. Ішкі жабдықтары жоғары сапалы, оның ішінде әсем магони ағашынан жасалған үлкен баспалдақ пен мәрмәр ошақтар бар. Қонақ бөлмесі мен ас бөлмесінің екеуі де қабырғалы төбелермен безендірілген. Құрылыстың тұрақтылығы Кардифф доктарынан Лорд Бьюттің жұмысшыларын пайдалану арқылы қамтамасыз етілді. Америкалық сәулет сыншысы Генри Рассел Хитчкок Парк Хаусты «Жоғары Викториандық готика стиліндегі орташа өлшемді тас үйлердің ең жақсыларының бірі» деп санады.

Қауымның ескерткіштері:

Бурджестің ең жақсы екі готикалық шіркеуі де 1870 жылдары қолға алынды: Скелтон-он-Юрдегі Мәсіхтің жұбанышшы шіркеуі және Студли Рояльдегі Сент-Мэри шіркеуі. Оның демеушісі, Рипонның 1-ші маркизі Джордж Робинсон, Бут сияқты бай болмаса да, романтикалық ортағасырлық көзқарастарда оған тең болып, Оксфордта Буттың досы болған, бұл Бурджесті архитектор ретінде таңдауға себеп болуы мүмкін. Екі шіркеу де Рипонның 1870 жылы грек қарақшыларымен өлтірілген қарындасының күйеуі Фредерик Грантэм Вайнердің құрметіне салынған. Вайнердің анасы Мәсіхтің жұбанышшы шіркеуін, ал оның әпкесі Сент-Мэри шіркеуін салдыруды тапсырды. Екеуі де 1870 жылы басталып, Скелтон 1876 жылы, ал Студли Рояль 1878 жылы қасиеттендірілді. Солтүстік Йоркширдегі Ньюби Холлдың жерінде орналасқан Мәсіхтің жұбанышшы шіркеуі ерте ағылшын стилінде салынған. Сыртқы қабырғасы сұр Катрейг тасынан, ал қаптамалары Моркар тасынан жасалған. Ішкі қабырғасы ақ әктаспен қапталған және мармармен әсемделген. Жұмысты Бурджестің әдеттегі командасы орындады: Гальберт Сондерс Лонсдейлдің эскиздері бойынша боялған шыныларды жасады, ал Николс ою-өрнектерді ойып шығарды. Лич пен Певснер боялған шынылардың схемасын «керемет» деп сипаттады. Бұл Бурджестің сүйікті ерте француз стилінен ағылшын стиліне архитектуралық көшуді көрсетеді. Певснер оны «ерекше шығармашылықпен жасалған, зор сәнділік сезімін береді, бірақ біршама ауырлау» деп бағалады. Студли Рояльдегі Сент-Мэри шіркеуі де ерте ағылшын стилінде салынған және Солтүстік Йоркширдегі Фонтанс аббаттығының жанындағы Студли Рояль саябағында орналасқан. Мәсіхтің жұбанышшы шіркеуі сияқты, сыртқы қабырғасы сұр әктастан жасалған, батыс жағында екі қабатты мұнарасы және биік қондырғысы бар. Ішкі жағы да керемет, Скелтоннан байлығы мен сәнімен асып түседі. Жоспардың тек бір бөлігі іске асырылды – қазіргі Ұзақ серуен, оны жергілікті қадағалаушы архитектор Фрэнсис Х. Кимболл, ал алаңды жоспарлауды Фредерик Лоу Олмстед жүзеге асырды. Крук бұл нәтижені «қанағаттандырмас [бірақ маңызды], 19 ғасырдың соңындағы американдық сәулеттің дамуындағы маңызды кезең» деп санайды. Басқа сыншылар Бурджестің дизайнын жақсырақ бағалады: американдық сәулет тарихшысы Генри Рассел Хитчкок Тринитиді «Бурджестің барлық жұмыстарының ең жақсысы және викториандық готикалық колледж архитектурасының ең жақсы үлгісі» деп атады, ал Чарльз Хэндли Рид колледждің «Баттерфилдтің Кебл немесе Седдонның Аберстиуиттен жоғарырақ» екенін айтты. Қонақтардың жуынатын бөлмелеріндегі крандардың бірі қоладан жасалған бұқаның пішіндес еді, оның тамағынан су шайнағына құйылатын, ал шайнақ күміс балықтармен әсемделген. Тауэр Хаус ішінде Бурджес өзінің ең жақсы металл бұйымдарын орналастырды; суретші Генри Стейси Маркс «оның сақинасын да, соборды да жасай алатынын» жазды. Оның құмыралары, тостағандары, табақтары, шанышқылары мен қасықтары сарайды жобалайтын қабілетімен бірдей деңгейде жасалған». Құрылыс аяқталғаннан кейін Тауэр Хаус сенсация тудырды. 1893 жылы The Builder журналында жарияланған соңғы 50 жылдағы сәулет өнерін зерттеуде бұл жекеменшік қала үйі ғана қамтылған. 1966 жылы үй бос болған кезде Хэндли Рид оны «Лондонның бірегейі, викториандық архитекторлардың ең таланттыларының бірінің құнды антологиясы» деп сипаттады. Крук бұл үйді «Бурджестің мансабының синтезі және оның жетістіктеріне жасалған жарқын құрмет» деп санайды. Көп жылдар бойы Джимми Пейджке тиесілі болған Тауэр Хаус ішкі құрылымдық безендірудің көп бөлігін сақтап қалды, бірақ Бурджес оны үшін жасаған жиһаздар мен заттар таратылды.

Burges's two finest gothic churches were also undertaken in the 1870s, the Church of Christ the Consoler, Skelton on Ure, and St Mary's, Studley Royal. His patron, George Robinson, 1st Marquess of Ripon, although not as rich as Bute, was his equal in romantic medievalism and had been a friend of Bute's at Oxford, which may account for the choice of Burges as architect. Both churches were built as memorial churches for Ripon's brother in law, Frederick Grantham Vyner, who was murdered by Greek bandits in 1870. Vyner's mother commissioned the Church of Christ the Consoler and his sister St Mary's. Both begun in 1870, Skelton was consecrated in 1876 and Studley Royal in 1878. The Church of Christ the Consoler, in the grounds of Newby Hall in North Yorkshire, is built in the Early English style. The exterior is constructed of grey Catraig stone, with Morcar stone for the mouldings. The interior is faced with white limestone, and richly fitted out with marble. The work was undertaken by members of Burges's usual team, Gualbert Saunders making the stained glass, from cartoons by Lonsdale, and Nicholls sculpting the carvings. Leach and Pevsner describe the scheme of stained glass as "uncommonly excellent." It is particularly interesting as representing an architectural move from Burges's favourite Early French style to an English inspiration. Pevsner considers it: "Of determined originality; the impression is one of great opulence, even if of a somewhat elephantine calibre." The Church of St Mary, Studley Royal, is also in the Early English style and is located in the grounds of Studley Royal Park at Fountains Abbey, in North Yorkshire. As at Christ the Consoler, the exterior is of grey limestone, with a two stage west tower topped with a soaring spire. The interior is equally spectacular, exceeding Skelton in richness and majesty,

Only one sixth of the plan was executed, the present Long Walk, with Francis H. Kimball acting as local, supervising, architect, and Frederick Law Olmsted laying out the grounds. Crook considers the result, "unsatisfactory [but important] in its key position in the development of late nineteenth century American architecture." Other critics have viewed Burges's design more positively: the American architectural historian Henry Russell Hitchcock thought Trinity "perhaps the most satisfactory of all of [Burges's] works and the best example anywhere of Victorian Gothic collegiate architecture"; whilst Charles Handley Read suggested the college was "is in some ways superior to Butterfield's Keble or Seddon's Aberystwyth." The fittings were as elaborate as the furniture: the tap for one of the guest washstands was in the form of a bronze bull from whose throat water poured into a sink inlaid with silver fish. Within the Tower House Burges placed some of his finest metalwork; the artist Henry Stacy Marks wrote "he could design a chalice as well as a cathedral His decanters, cups, jugs, forks and spoons were designed with an equal ability to that with which he would design a castle." Upon completion, the Tower House was sensationally received. In a survey of the architecture of the past fifty years, published by The Builder in 1893, it was the only private town house to be included. In 1966, when the house was empty, Handley Read described it as "unique in London, a precious anthology of designs by one of the most imaginative of all Victorian architects." Crook considers the house, the "synthesis of [Burges's] career and a glittering tribute to his achievement." The Tower House, which remains a private home, owned by Jimmy Page for many years, retains much of its internal structural decoration, but the furniture and contents that Burges designed for it have been dispersed.

Металлдан жасалған бұйымдар, зергерлік бұйымдар және керамика

Бургес готикалық үлгідегі металл бұйымдар мен зергерлік бұйымдардың көрнекті дизайнері болды және ол "готикалық қайта жаңғыру стилінде Пуджиннің мұрагері" деп есептелді. Бурджес ең алдымен сәулетші болғанымен, Эдмунд Госс оның ғимараттарын "архитектурадан гөрі әсем тастар" деп сипаттады, ал Крук "Бурджестің дизайнерлік шеберлігі оның зергерлік және металл бұйымдарында толыққанды көрінеді" деді. Ол діни заттардан (шамдандар, тостағандар, кеуделік кресттер) жеке тапсырыстар немесе толық көркемдік бақылаудағы ғимараттардың сәндік схемаларының бөлігі ретінде бастады. Мысалдарға Брайтон қаласындағы Сент-Михаил шіркеуіне жасалған тостағандар, Сент-Фин Барр шіркеуінің үстінде тұрған және соборға оның жеке сыйы болған Періште мүсіні, сондай-ақ Дунедин таяқшасы жатады. Бұл зат, піл сүйегінен жасалған және Георгийдің аждаһаны өлтіруін бейнелейтін, Дунединнің бірінші епископы үшін жасалған. Бурджес Екклезиологиялық қоғаммен ерте және жақын байланыста болды және 1864 жылы Қоғамның шіркеу табақтары схемасының бақылаушысы қызметін атқарды, осы қызметтен ол Баркентинды Қоғамның ресми өндірушісі етіп тағайындады. 1875 жылы Бурджес дизайнды француз журналында он үшінші ғасырдың түпнұсқасы ретінде жариялады, бұл оның әзіл-қалжыңға және қулықтарға құштарлығының көрінісі болды. Сол сияқты, лорд Бьют үшін жасалған балық табақтарының дизайны да ерекше болды, онда он сегіз табақтан тұратын жиынтық коньки тебуші коньки және ағаш бұтағында отырған қанатты шұбар сияқты ойын-қалжың суреттерімен безендірілген. Ол басқа да меценаттар үшін тапсырыстарды қабылдады, соның ішінде Снейд десерт жиынтығы. 1872 жылдың 3 сәуірінде Бурджес Бьют маркизі мен леди Бьюттің некесіне арналған готикалық стильдегі брошка жасады. 1873 жылдың қыркүйегінде ол маркизаға тағы бір брошка жасады, ол готикалық G әрпінің пішінде, эмальмен жабылған алтын геральдикалық қалқан, асыл тастармен және жемчуждермен әшекейленген. Одан кейін ол "Кастелланидің археологиялық стилінде дизайн жасауға" тырысқан алқа мен сырғаларды жасады. Бурджес леди Бьют үшін жасаған жұмыстардың тағы бір мысалы, тұз бен бұрыш шамы бар екі ортағасылық сақшыны бейнелейтін күміс құмыра жиынтығы болды; "әлдебір нәрсеге қолы жеткізе алатын адамға не сыйлау керек?" деген сұраққа жауап. Оның ең танымал металл жұмыстары, алайда, көбінесе сәулеттік байқаудың жеңісінен түскен қаражатқа өзі үшін жасалды. Олардың барлығы "бұл ғасырдың басында жасалған кез келген күмістен асып түсетін керемет шығармашылықты" көрсетеді. Мысалдарға Крук "жаратқышының ерекше дарынының ең толық көрінісі" деп санайтын "Сары жазу" деп аталатын күміс қаламсап, Қырым мемориалдық шіркеуінің жоспарлары мен "Өнерді өндіріске қолдану" лекциялар сериясы үшін төленген зергерлік декантерлер жұбы және Баркентиннің Заң соттары байқауын еске алу үшін жасаған Мысық тостағаны жатады. Крук былай деп жазады: "Оның техникалық шеберлігі өнер мен қолөнер кезеңі үшін стандарттарды белгілейді. Бірақ жалпы тұжырымдама, материалдардың ауқымы, тапқырлық, өнертапқыштық, дизайнның таза қуаты ерекше, жеңіске жеткен Бурджеске тән". Бурджес сонымен қатар, оның алюзия мен ойынға деген сүйіспеншілігімен толы, пайдалы заттарды да жасады, соның ішінде русалкалар, өрмекшілер және басқа да жаратылыстар бейнеленген күміс бұйымдар, сондай-ақ Тауэр үйі үшін жасалған пышақтар мен шанышқылар жиынтығы, Николлс оймалаған тұтқаларында "ет пен көкөністер, бұзау еті, аң еті, пияз, бұршақ және т.б." сияқты белгілер бейнеленген. Ол сондай-ақ білімді сыншы болды, замандастары оны "Еуропадағы ең жақсы қару-жарақ сарапшыларының бірі" деп атады. Оның үлкен қару-жарақ коллекциясы, оның бір бөлігі сэр Сэмюэл Раш Мейриктің атақты коллекциясынан алынған, ол қайтыс болғаннан кейін Британ мұражайына мұра қалдырылды. Бурджестің керамикадан жасалған жұмыстарының тек төрт мысалы ғана белгілі. Бұл Кардифф замкісіндегі жазғы темекі шегу бөлмесінің бұрыштары үшін жасалған лала гүлдері. 1947 жылы қамал Кардифф қаласына берілген кезде бесінші маркиз алып тастады, содан кейін вазалар сатылды. Қазір олар Бедфордтағы Хиггинс өнер галереясы мен мұражайында, Виктория және Альберт мұражайында, Амгуэдфа Кэмри музейінде және Шотландияның ұлттық мұражайында сақталады. Бурджестің ең маңызды туындыларының кейбіреулерінің қайда екені белгісіз, бірақ кейде жаңалықтар пайда болады: ол досы Джон Поллард Седдонға үйлену тойына сыйлық ретінде жасаған брошка BBC телехикаясы Antiques Roadshow бағдарламасында анықталды және кейіннен 2011 жылдың тамызында 31 000 фунт стерлингке аукционда сатылды. Лапис лазури, малахит және қызғылт маржанмен әшекейленген тағы бір күміс брошка 20 фунт стерлингке антикварлық жәрмеңкеде сатып алынғаннан кейін 30 жыл өткен соң, иесі 2024 жылы YouTube-та дәл сол Antiques Roadshow бағдарламасын көргеннен кейін анықталды. Кейін ол 9500 фунтқа сатылды.

Burges was a notable designer of Gothic inspired metalwork and jewellery, and he has been cited as "Pugin's successor in the Gothic revival style". Although Burges was foremost an architect, Edmund Gosse described his buildings as "more jewel than architecture", and Crook states that "Burges's genius as a designer is expressed to perfection in his jewellery and metalwork." He began with religious artifacts (candlesticks, chalices, pectoral crosses) as individual commissions or as part of the decorative scheme for buildings over which he had complete artistic control. Examples include the chalices for St Michael's Church, Brighton, the statue of the Angel which stands above St Fin Barre's and which was his personal gift to the cathedral, and the Dunedin Crozier. This item, carved in ivory and depicting St George slaying the dragon, was made for the first Bishop of Dunedin. Burges had an early, and close, connection to the Ecclesiological Society and in 1864 took on the role of superintendent of the Society's church plate scheme, from which position he imposed Barkentin as the Society's official manufacturer. In 1875 Burges published the design in a French magazine as a thirteenth century original, an example of his delight in tricks and jokes. Similarly inventive were his designs for fish plates for Lord Bute, in which a service of eighteen plates is decorated with punning illustrations, such as a skating skate, and a winged perch seated on the branch of a tree. He also undertook commissions for other patrons, including the Sneyd dessert service. On 3 April 1872, Burges produced a gothic style brooch for the marriage of the Marquess of Bute to Lady Bute. In September 1873, he produced another brooch for the Marchioness, in the shape of a gothic G, a gold heraldic shield in enamel, encrusted with gems and pearls. He followed this with a necklace and earrings, an attempt to "design in Castellani's archeological style." Another example of the works that Burges created for Lady Bute as a present for her husband, was a silver cruet set, in the form of two medieval retainers carrying tiny barrels of salt and pepper; the answer to the question of "what to give a man who (could) afford everything." His most notable metalworks were, however, created for himself, often with the proceeds of the winning of an architectural competition. Together, they display "a dazzling originality that surpasses any other silver designed earlier in the century". Examples include the Elephant Inkstand, which Crook considers "the very epitome of its creator's special genius", the pair of jewelled decanters paid for with the fees for the plans of the Crimea Memorial Church and for his series of lectures, Art Applied to Industry, and the Cat Cup, created by Barkentin in commemoration of the Law Courts competition, of which Crook writes: "Its technical virtuosity sets standards for the Arts and Crafts phase. But the overall conception, the range of materials, the ingenuity, the inventiveness, the sheer gusto of the design, is peculiarly, triumphantly Burges." Burges also designed more utilitarian articles which were nonetheless imbued with his love of allusion and punning, including silverware featuring mermaids, spiders and other creatures and a set of knives and forks for the Tower House, with the handles, carved by Nicholls, showing symbols of "meat and vegetables, veal, venision, onion, pea and so on." He was also a knowledgeable critic, referred to by a contemporary as "one of the best judges of armour in Europe." His large collection of armour, parts of which came from the famed collection of Sir Samuel Rush Meyrick, was bequeathed to the British Museum upon his death. Only four examples of works in ceramic by Burges are known to exist. These are the tulip vases created for the corner corbels of the Summer Smoking Room at Cardiff Castle. Removed by the Fifth Marquess when the castle was given to the City of Cardiff in 1947, the vases were subsequently sold. They are now held by The Higgins Art Gallery & Museum, Bedford, the Victoria and Albert Museum, Amgueddfa Cymru – Museum Wales and the National Museum of Scotland. The whereabouts of some of Burges's most important pieces are unknown, but discoveries are sometimes made: a brooch which he designed as a wedding present for his friend John Pollard Seddon was identified on the BBC television series Antiques Roadshow and subsequently sold at auction for £31,000 in August 2011. Another silver brooch studded with lapis lazuli, malachite and pink coral was identified 30 years after its purchase at an antique fair for £20, after the owner watched the same Antiques Roadshow on YouTube in 2024. It subsequently sold for £9,500.

Боялған шыны

Бурждар Виктория дәуіріндегі боялған шыны терезелердің қайта жандануында маңызды рөл атқарды. Тиісті түс пен байлыққа ие шыныны қамтамасыз ету оның көптеген декоративтік тақырыптарының орталық бөлігі болды, және ол осы мақсатқа жету үшін ең жақсы эскизшілермен және өндірушілермен жұмыс істеуге күш салды. Ол сондай-ақ шыны өндірісінің тарихын зерттеді, екінші «Өнерді өнеркәсіпке қолдану» лекциясында былай деп жазды: «[Антиквариатты] зерттеулердің мақсаты – қолданыстан шыққан өнерді қайта жаңғырту және өз өсуіміз үшін олардан барлық пайдалы нәрсені алу». Кардифф қамалындағы боялған шыны эскиздері көрмесінің каталогында Сарджент «шыны жасау тарихы мен техникасы туралы оның терең біліміне» құрмет көрсетеді, ал Лоуренс оны «табанды зерттеулері арқылы ортағасырлық безендіру қағидаларын қайта орнатқан және оны [өзінің] батыл және ерекше туындыларын жасау үшін пайдаланған» пионер деп санайды. Нәтижелер тамаша болды; Лоуренс Бурджестің «ешбір шыны шеберімен салыстыруға келмейтін жантықтық, қарқындылық және сәулелілік»пен жобалағанын жазды. Ол Бурджтің өзімен жұмыс істеген өндірушілер мен шеберлерге, әсіресе Гальберт Саундерске деген қарызын мойындайды, оның «техникасы Бурджтің шынысына ең ерекше сипат – яғни, ет түсін берді. Бұл бірегей, бұрынғысы болған емес және ешкім еліктемеді». Сент-Фин-Барреде болғандай, Бурдж өзінің барлық маңызды шіркеулері, басқалар жасаған ортағасырлық шіркеулердің қайта құрылыстары және өзінің тұрмыстық ғимараттары үшін боялған шыны терезелерді жобалады. Ол Эдвард Берн-Джонспен бірге Уолтем аббаттығында маңызды жұмыс жасады, бірақ оның көптеген жұмыстары соғыс кезінде қирады. Крук былай деп жазады: «Уолтемде Бурдж көшірмейді. Ол орта ғасырларды теңдес ретінде қарсы алады». Бурдж жасаған терезелерді табу жалғасуда. 2009 жылы Бат аббаттығының жертөлесінде табылған боялған шыны терезе Бурджтің дизайны екені расталды. Mallet and Company тапсырысымен жасалған терезе 2010 жылдың басында «Антиквариаттар жөніндегі бағдарламада» көрсетілді және қазіргі уақытта Bath Aqua Theatre of Glass-та қойылған. 2011 жылдың наурыз айында Cadw Бурдж жобалаған екі шыны панельді 125 000 фунт стерлингке сатып алды. Панельдер Кастелл Кохтың капелласы үшін жасалған жиырма Бурдж дизайнының бір бөлігі болды, бірақ аяқталмаған капелла қиратылған кезде алынып тасталды. Он панель Кардифф қамалында қойылды, ал сегізін Кастелл Кохтағы құдық мұнарасының шатыр бөлмесіндегі капелланың макетінде пайдаланды; Cadw сатып алған екеуі 2010 жылы Солсберидегі аукционда сатылмағанға дейін жоғалып кеткені саналды. Бұл жұмыстарға британ үкіметі экспорттық тыйым салғаннан кейін болды.

Burges played an important role in the renaissance of High Victorian stained glass. The provision of glass of appropriate colour and richness was central to many of his decorative themes, and he invested effort in working with the best cartoonists and manufacturers to achieve this. He also studied the history of glass production, writing in his second Art Applied to Industry lecture, "[a] use of antiquarian studies is to restore disused arts, and to get all the good we can out of them for our own improvement." In the catalogue to the exhibition of stained glass cartoons from Cardiff Castle, Sargent pays tribute to "his deep knowledge of the history and techniques of glass manufacture" and Lawrence considers him a pioneer who, by his "painstaking studies, re established the principles of medieval decoration and used this to make [his] own bold and original statements." The results were outstanding; Lawrence wrote that Burges designed with "a vibrancy, an intensity and a brilliance which no other glass maker could match." He acknowledges Burges's debt to the manufacturers and craftsmen with whom he worked, in particular, Gualbert Saunders, whose "technique [gave] Burges's glass its most distinctive characteristic, namely the flesh colour. This is unique, had no precedents and has had no imitators." As well as at Saint Fin Barre's, Burges designed stained glass for all of his own significant churches, for reconstructions of medieval churches undertaken by others, and for his secular buildings. He undertook significant work at Waltham Abbey with Edward Burne Jones, but much of his work there was destroyed in the Blitz. Crook writes, "At Waltham, Burges does not copy. He meets the Middle Ages as an equal.". Windows by Burges continue to be discovered. In 2009, a stained glass window found in the vaults of Bath Abbey was confirmed as a design by Burges. The window, which was commissioned by Mallet and Company, featured on the Antiques Roadshow in early 2010 and is currently on display at the Bath Aqua Theatre of Glass. In March 2011, two glass panels designed by Burges were purchased for £125,000 by Cadw. The panels were part of a set of twenty Burges designed for the chapel at Castell Coch but were removed when the unfinished chapel was demolished. Ten of the panels were put on display at Cardiff Castle, and eight were used in the model of the chapel in the attic room of the Well Tower at Castell Coch; the two purchased by Cadw were considered lost until they failed to sell at auction in Salisbury in 2010. after the British government imposed an export ban on the work.

Жеке өмір

Бүргес, ешқашан үйленбеген, замандастары оны эксцентрикалық, болжауға қиын, тым ерке және жарқын деп санаған. Ол сондай-ақ физикалық келбетімен де ерекше болған, оның ең үлкен демеушісінің әйелі оны «ұсқынсыз Бүргес» деп сипаттаған. Ұзындығы бойша орташа, денелі және алыстан көру қабілеті нашар болғандықтан, бірде тауыс құсын адам деп жаңылысқан. Бүргес өзінің сыртқы түріне сезімтал болған сияқты, сондықтан оның аз ғана суреттері сақталған. Белгілі суреттер: 1858 жылғы Эдвард Джон Пойнтердің «Ятман шкафының» ішкі панелінде салған суреті; 1860 жылдардағы белгісіз автордың суреті, онда Бүргес сарай клоуны кейпінде бейнеленген; Теодор Блейк Виргманның 1871 жылғы «Графика» журналындағы эскизі; Эдвард Уильям Годвиннің 1875 жылғы профильдегі қарындаш суреті; Генри Ван дер Вейденің 1881 жылғы үш фотосуреті.

Бүргестің балаша мінезі талқылауға себеп болды; Данте Габриэль Россетти оның туралы шумақ жазған (қараңыз, қосымша). Роберт Керрдің 1879 жылғы «Ерекше елші» романында Георгиус Олдхаузен атты архитектор бейнеленеді, Крук оның Бүргес прототипінде жасалғанын айтады; ол «жасы келгенімен, сыртқы келбеті мен мінез-құлқы жағынан ерекше жас көрінеді. Георгиус ешқашан қартаймайды. Оның басты қасиеті – Ақылға сыймайтын нәрселерге деген жек көрушілік. Оның шаруасы – өнер. [Бұл] Ерекше Ақылдың мәселесі». Бүргес клубтық өмірге бейімді адам болған. 1860 жылы Британдық архитекторлар институтының мүшесі болып сайланды, 1862 жылы оның кеңесіне тағайындалды, ал 1863 жылы RIBA элитасынан құралған және мүшелерінің саны он беспен шектелген FABS – Шетелдік архитектуралық кітап қоғамына сайланды. Ол 1874 жылы Афинеум клубының мүшесі болды, сондай-ақ Өнер клубы мен Орта ғасырлар қоғамына қатысты. Архитектура туралы жазатын Саймон Дженкинс, сэр Джон Хиткоат Амори неліктен архитекторы ретінде «опиумға тәуелді, готикалық стильдегі киім киетін үйленбеген адамды» таңдағанын болжайды. Бүргестің 1865 жылғы күнделігінде «Тым көп опиум қолдандым, Хейвардтың үйлену тойына бармадым» деген жазба бар, ал Крук «опиум оның көркемдік қабілетіндегі арманшылдық элементтерді күшейтті деген қорытындыға келгенге қарсы тұру қиын» деп тұжырымдайды.

Өлім

Бурджес 53 жасында, Тауэр-хаустағы Қызыл төсегінде, 1881 жылғы 20 сәуірде сағат 11.45-те қайтыс болды. Кардиффтегі құрылыс жұмыстарын тексеру кезінде суық тиіп, жартылай парализге ұшырап Лондонға оралды, онда ол шамамен үш апта өлім төсегінде жатты. Оның соңғы келушілерінің арасында Оскар Уайльд пен Джеймс Уистлер болды. Ол Лондонның Вест-Норвуд қаласында анасына арнап салған мазарында жерленді. Оның қазасына байланысты, Бурджестің кеңсе меңгерушісі және жиырма жылдан астам уақыт бойы жақын әріптесі Джон Старлинг Чаппл: «Кәсіптің ең жарқын өкілдерінің бірімен үнемі байланыста болу, айырылысты өте ауыр етті. Құдайға шүкір, оның еңбектері мәңгілікке сақталып, болашақ студенттердің қызығушылығын тудырады. Мен әлі өз жалғыздығыма толыққанды көнбедім. Ол мен үшін бүкіл әлем сияқты еді» деп жазды. Оның ең үлкен демеушісінің әйелі, Леди Бьют: «Жақсы Бурджес, осындай әдемі нәрселер жасаған келеңсіз Бурджес, қандай жақсы жігіт еді!» деп еске алды. Сент-Фин-Барре соборында анасы мен қарындасына арналған ескерткіштермен қатар, Бурджестің өзі жобалаған және әкесі орнатқан ескерткіш тақтасы бар. Онда Көктегі Патша төрт апостолға жетекшілік етіп, Құдай Сөзін ашық ұстап тұрған бейнесі сомдалған. «Бұл собордың сәулетшісі» деген жазудың астында қарапайым қалқан және мозаикамен әшекейленген кішкентай, тозған тақташа орналасқан, онда Бурджестің өрілген әріптері мен аты жазылған. Заңдық кедергілер Бурджестің өзі салған соборда жерлену тілегін орындауға мүмкіндік бермеді. Бурджестің 1877 жылғы қаңтарда Корк епископіна жолдаған хатындағы Сент-Фин-Барре соборы туралы айтқан сөздері оның өміріне қорытынды сызық тартыпты: «Елу жыл өткен соң, бұл жобаның өзі бағаланады, уақыт пен шығындар ұмытылып, тек нәтижеге назар аударылады. Басты сұрақтар мыналар болады: біріншіден, бұл жұмыс әдемі ме, екіншіден, оған жауапты адамдар оны бар ықыласымен және қабілеттерімен орындады ма?»

Мұрасы мен ықпалы

1881 жылы Буржес қайтыс болғанда, оның замандасы, сәулетші Эдвард Уильям Годвин оның есімінен айтып: «Бұл елде немесе мен білетін басқа да кез келген ғасырда табиғат патшалығына осындай көркемдік билікке ие болған адам жоқ, ол Сфинкстің және Шартр соборының авторымен ортақ еді» деді. Бірақ ол ынтамен қолдаған готикалық қайта жандану төмендеп бара жатты. Жиырма жыл ішінде оның стилі толығымен ескірген деп есептелді және оның туындыларының иелері оның барлық іздерін жоюға тырысты. 1890-шы жылдардан бастап ХХ ғасырдың соңына дейін Виктория дәуірінің өнері үздіксіз сынға ұшырады, сыншылар «XIX ғасырдың сәулет трагедиясы» туралы жазып, дәуірдің ғимараттарының «жарамсыз келбетін» қынжырды және оның сәулетшілерінің «сұлулыққа деген қатыгездік сезімін» айыптады. Буржес туралы жазылған нәрсе дерлік жоқ. Оның ғимараттары назардан тыс қалды немесе өзгертілді, оның зергерлік бұйымдары мен боялған әйнектері жоғалды немесе ескерілмеді, ал жиһаздары сыйға берілді. Архитектура тарихшысы Меган Олдрич: «Ол мектеп құрмады, оның тәжірибесінен тыс аз ізбасарлары болды және дизайнерлердің келесі буынын тәрбиелемеді» деп жазады. Оның өте өнімді замандастарымен салыстырғанда, ол салыстырмалы түрде аз жұмыс жасады және көптеген сәулет конкурстарында жеңіліске ұшырады. Буржестің серігі, суретші Натаниел Вестлейк: «Буржес жеңіске жеткен немесе жеңіске жетуі керек болған конкурстардың қаншасы бар екенін қараңыз, менің ойымша, ол тек біреуін ғана іске асырды» деп ренжіді. Буржес кейде сәулет конкурстарында төреші болып жұмыс істеді, ал Истлейк Буржестің оларды жеңіп алмауы туралы да пікір білдірді: «тек бір жағдайда ғана ол атаққа жетудің осы қиын жолын сәтті басып өтті». Оның өлімінен кейін оның жалғыз жақтасы оның қарындасының күйеуі Ричард Попплвелл Пуллан болды. Пуллан негізінен иллюстратор, сондай-ақ ғалым және археолог болды, ол 1850 жылдары Буржестің кеңсесіне кірмес бұрын Манчестерде Альфред Уотерхауспен оқыды. 1859 жылы ол Буржестің қарындасына үйленді. 1881 жылы Буржес қайтыс болғаннан кейін Пуллан Тауер үйінде тұрып, Буржестің дизайн жинақтарын жариялады, соның ішінде «Уильям Буржестің сәулеттік дизайндық еңбектері» (1883) және «Уильям Буржестің үйі» (1886). «Сәулеттік дизайндық еңбектерге» жазған алғы сөзінде Пуллан өзінің қайын інісінің суреттелген томдары «тек оның кәсіби әріптестері ғана емес, сонымен қатар Еуропа мен Америкадағы барлық білімді адамдар тарапынан жылы қарсы алынып, терең бағаланады» деген үмітін білдірді. Бұл үміт жүз жылдан кейін орындалмады, бірақ Буржестің жұмысы Жапонияда ізбасарларын табуын жалғастырды. Жосия Кондер оның жетекшілігімен оқыды, ал Кондердің ықпалымен көрнекті жапон сәулетшісі Татсуно Кинго Буржестің шәкірті болды. Буржес Мютезиустың «Das englische Haus» еңбегінде де қысқаша, бірақ көбінесе жағымды бағаланды, онда Мютезиус оны «өз заманындағы ең талантты готикалық сәулетші» деп сипаттады. ХХ ғасырдың соңынан бастап қазіргі уақытқа дейін Виктория дәуірінің өнерін, сәулетін және дизайнын зерттеуде қайта жандану болды және Крук Буржестің осы әлемнің ортасындағы орны, «кең көлемді ғалым, батыл саяхатшы, құлшыныспен лекция оқитын, керемет сәндік дизайнер және гений сәулетші» ретінде қайтадан бағаланады деп мәлімдейді. Крук одан әрі, жиырма жылдай мансабында ол «өз буынының ең керемет сәулет дизайнері» болды және сәулеттен басқа, металл бұйымдары, зергерлік бұйымдар, жиһаздар және боялған әйнек саласындағы жетістіктері оны Пуджиннің жалғыз «басты бәсекелесі [.] готикалық қайта жанданудың ең ұлы сәулетшісі» ретінде көрсетеді деп жазады.

On Burges's death in 1881, his contemporary, the architect Edward William Godwin, said of him that "no one of the century of this country or any other that I know of, ever possessed that artistic rule over the kingdom of nature in a measure at all comparable with that which he shared in common with the creator of the Sphinx and the designer of Chartres." But the Gothic Revival he championed with such force was in decline. Within twenty years his style was considered hopelessly outdated and owners of his works sought to eradicate all traces of his efforts. From the 1890s to the later twentieth century, Victorian art was under constant assault, critics writing of "the nineteenth century architectural tragedy", ridiculing "the uncompromising ugliness" of the era's buildings and attacking the "sadistic hatred of beauty" of its architects. Of Burges, they wrote almost nothing. His buildings were disregarded or altered, his jewellery and stained glass were lost or ignored, and his furniture was given away. The architectural historian Megan Aldrich writes, "He founded no school had few adherents outside the circle of his practice and trained no further generation of designers." In comparison with more prolific contemporaries, he completed relatively few works and lost many architectural competitions. Burges's collaborator, the artist Nathaniel Westlake, lamented "competitions are seldom given to the best man – look at the number poor Burges won, or should have won, and I think he executed only one." Burges occasionally acted as a judge in architectural competitions and Eastlake also commented on Burges's failure to win them; "in one case only has he traversed this always arduous road to fame with anything like substantial success." Almost his sole champion in the years after his death was his brother in law, Richard Popplewell Pullan. Primarily an illustrator, as well as a scholar and archaeologist, Pullan trained with Alfred Waterhouse in Manchester, before joining Burges's office in the 1850s. In 1859, he married Burges's sister. Following Burges's death in 1881, Pullan lived at The Tower House and published collections of Burges's designs, including Architectural Designs of William Burges (1883) and The House of William Burges (1886). In his preface to Architectural Designs Pullan expressed the hope that illustrated volumes of his brother in law's work "would be warmly welcomed and thoroughly appreciated, not only by his professional brethern, but by all men of educated taste in Europe and America." This hope was not to be fulfilled for a hundred years but Burges's work did continue to attract followers in Japan. Josiah Conder studied under him, and, through Conder's influence, the notable Japanese architect Tatsuno Kingo was articled to Burges in the year before the latter's death. Burges also received brief, but largely favourable, attention in Muthesius's Das englische Haus, where Muthesius described him as "the most talented Gothicist of his day". From the later twentieth century to the present a renaissance has occurred in the study of Victorian art, architecture and design and Crook contends that Burges's place at the centre of that world, as "a wide ranging scholar, an intrepid traveller, a coruscating lecturer, a brilliant decorative designer and an architect of genius," is again appreciated. Crook writes further that, in a career of only some twenty years, he became "the most brilliant architect designer of his generation," and, beyond architecture, his achievements in metalwork, jewellery, furniture and stained glass place him as Pugin's only "rival [.] as the greatest art architect of the Gothic Revival."

Сәулет стипендиясы

Бурджестің шектеулі шығармашылығы және оның қайтысынан кейінгі ғасырдың көп бөлігінде оның еңбектерінің кеңінен танылмауы, оны аз зерттелгендігіне себеп болды. 1923 жылы жарық көрген Кардифф қамалына арналған жетпіс бір беттік нұсқауда ол үш рет қана айтылады, әрі әр жолы оның аты "Бургесс" деп қате жазылған. Певснердің 1951 жылғы "Ұлы көрменің экспонаттары, Жоғары Виктория стилі" атты еңбегінде, ортағасырлық бөлімге оның қосқан үлесіне қарамастан, оның есімі еске алынбаған. 1950-жылдары Бурджесті қоса, барлық Виктория сәулетшілерінің еңбектерін сынауға қарсы әрекеттердің бастамасы болды. Джон Стигманның "Дәмдес" атты пионерлік зерттеуі (1970 жылы Певснердің алғы сөзімен "Виктория дәмі" деп қайта басылды) 1950 жылы жарияланды және пікірдің "көбірек қатаң және ізгіленген бағалауға" қарай баяу өзгеруіне бастады. 1952 жылы Виктория және Альберт мұражайында өткен Виктория және Эдвард дәуірінің сәндік өнері көрмесіне оның бес жиһазы мен төрт металл бұйымы қойылды. 1958 жылы Виктория қоғамы құрылды. Питер Ферридей редакциялаған және 1963 жылы жарық көрген "Виктория сәулеті" атты мақалалар жинағында Чарльз Хэндли Ридтің оған арналған мақаласы бар, ол, мүмкін, Бурджестің алғашқы зерттеушісі болды. Хэндли Рид Бурджестің еңбектерін бағалай келе, "дизайнер ретінде ол тартымды емес, керісінше, агрессивті болуға бейім" деп жазды, бірақ оның маңыздылығына күмәнданбады, ең жақсы туындыларын "Виктория дәуірінің сақталуға тиіс үлгілері" деп атады. Дегенмен, соңғы тридцать жылда оған қызығушылық қайта жанданды. Бурджестің беделін қайта орнату 1981 жылы, оның қайтысының жүз жылдығында басталды, сол кезде оның өмірі мен еңбектеріне арналған ірі көрме ұйымдастырылды, біріншісі Кардиффтегі Ұлттық мұражайда 1981 жылдың қазанына дейін, содан кейін Лондонның Виктория және Альберт мұражайында 1981 жылдың қарашасынан 1982 жылдың қаңтарына дейін өтті. "Уильям Бурджестің ерекше генийі" атты көрменің каталогын Дж. Мордаунт Крук басқарды. Оның еңбектерінен тұратын кішкентай көрме Корктегі Кроуфорд қалалық өнер галереясында да ұйымдастырылды. Сол жылы Круктың "Уильям Бурджес және Жоғары Виктория арманы" атты Бурджестің толық зерттеуі жарық көрді. Бұл томға арналған арнауда "Мем. C. H. R.", Крук Чарльз Хэндли Ридке алғысын білдіреді, оның Бурджестің жазбаларын Хэндли Ридтің өзіне қол жетуінен кейін мұра еткен. 2013 жылдың ақпанында қайта қарастырылған басылымы жарық көрді. Басқа дереккөздерге Марк Жируардың "Виктория ел үйі" еңбегіндегі Кардифф қамалы мен Касл Кохқа арналған мақалалар кіреді. "Англияның ғимараттары", "Уэльстің ғимараттары", "Шотландияның ғимараттары" және "Ирландияның ғимараттары" сериялары Бурджестің еңбектерін аудандық деңгейде толық қамтиды, бірақ соңғы жағдайда ол әлі толыққан емес. Кардифф қамалының бұрынғы кураторы Мэтью Уильямс Бурджес және Буттың үшінші маркизі туралы бірнеше кітаптар мен мақалалар жазды. Дэвид Лоуренс пен Энн Уилсонның "Корктегі Сент-Фин Барр соборы" еңбегі Бурджестің Ирландиядағы жұмысын қамтиды.

Burges's limited output, and the general unpopularity of his work for much of the century following his death, meant that he was little studied. In a seventy one page guide to Cardiff Castle, published in 1923, he is referenced only three times, and on each occasion his name is misspelt as "Burgess". Pevsner's 1951 volume on the exhibits at The Great Exhibition, High Victorian Design, makes no mention of him, despite his significant contributions to the Medieval Court. The 1950s saw the small beginnings of a reaction against the condemnation of all that the Victorian architects, including Burges, had produced. John Steegman's pioneering study, Consort of Taste (re issued in 1970 as Victorian Taste, with a foreword by Pevsner), was published in 1950 and began a slow turn in the tide of opinion "towards a more serious and sympathetic assessment." The exhibition of Victorian and Edwardian Decorative Arts held at the Victoria and Albert Museum in 1952 included five pieces of his furniture and four examples of his metalwork. This was followed by the foundation of the Victorian Society in 1958. Victorian Architecture, a collection of essays edited by Peter Ferriday and published in 1963, contained an article on him by Charles Handley Read, perhaps the first serious scholar of Burges. Handley Read took a measured view of Burges's work writing that, "as a designer, he (was) apt to be aggressive rather than charming", but he was in no doubt of Burges's significance, writing of his best works as "indispensable examples of 'Victorian Conservanda'." The last thirty years, however, have seen a significant revival of interest. Burges's rehabilitation can be dated to 1981, the centenary of his death, when a major exhibition on his life and works was held, firstly at the National Museum Cardiff, until October 1981, and then at the Victoria and Albert Museum, London, from November 1981 to January 1982. The catalogue to that exhibition, entitled The Strange Genius of William Burges, was edited by J. Mordaunt Crook. A much smaller exhibition of his work was also held at the Crawford Municipal Art Gallery in Cork. In the same year, the only full study of Burges, Crook's William Burges and the High Victorian Dream, was published. In the dedication to that volume, "In Mem. C. H. R", Crook acknowledges his debt to Charles Handley Read, whose notes on Burges Crook inherited following Handley Read's suicide. A revised edition was published in February 2013. Other sources include articles on Cardiff Castle and Castle Coch in Mark Girouard's The Victorian Country House. The Buildings of England, The Buildings of Wales, The Buildings of Scotland and The Buildings of Ireland series provide comprehensive coverage of Burges's works by county, although in the last instance it is not yet complete. The former curator of Cardiff Castle, Matthew Williams, has also written a number of book and articles on Burges and the third Marquess of Bute. The Cathedral of Saint Fin Barre at Cork, by David Lawrence and Ann Wilson, covers Burges's work in Ireland.

Жұмыстардың тізімі

Бургестің маңызды ғимараттарының хронологиялық тізімі толық деп есептеледі, алайда кейбір шағын жұмыстар немесе бұрыннан бар құрылыстарға енгізілген минималды өзгерістер тізімге қосылмаған. Жиһаз және басқа да туындылардың тізімі іріктелген. Оның жасаған көптеген әшекей бұйымдары, металл өнімдері және бояулы шынылары туралы тізім берілмеген. Крук Бургестің жұмыстарының толық, хронологиялық қосымшасын ұсынады, онда жұмыстың қазіргі таңдағы орнында сақталғаны, ешқашан орындалмағаны, басқа жерге көшірілгені, бұзылғаны немесе қазіргі орны белгісіз екендігі көрсетілген.