Кіріспе
Бірнеше түрлі балықтарға арналған аквариумдар
Қоғамдық аквариумдар – бірнеше түрлі балықты бірге ұстауға арналған аквариумдар. Көбінесе олар табиғатта бірге кездеспейтін түрлерді қамтиды, мысалы, Бразилиядан әкелінген періштебалық, Мексикадан – қылышқұйрық, ал Оңтүстік-Шығыс Азиядан – гурами. Мұндай қоғамдардың мақсаты – мінез-құлқы мен су талаптары үйлесетін балықтарды біріктіру, сонымен бірге олардың әртүрлі түстері мен мінез-құлқы арқылы қызығушылық пен ойын-сауық құндылығын арттыру. Көбінесе оларды қоғамдық аквариумдар деп атамаса да, көптеген теңіз аквариумдары да осы санатқа жатады, Кариб теңізі, Қызыл теңіз және Батыс Тынық мұхиты сияқты әртүрлі аймақтардан балықтарды пайдаланады. Кейбір аквариумдар белгілі бір географиялық орналасқан жерді бейнелейтін, биотоптар деп аталатын қоғамдарды ұнатады, және балықтарды оларға сәйкес келетін әсемдеу материалдарымен, соның ішінде жергілікті тастар мен өсімдіктермен біріктіреді. Географиялық тұрғыдан дұрыс осы қоғамдық аквариумдардың ең танымалдары – Танганьика және Малави көлдерінің Шығыс Африка жарық көлдеріндегі цихлидтердің тіршілік ортасын қайта жасайтындары.
Қоғамдастық балық
Тұщы су қоғамдық аквариумдарында, табысты түрлерді құрайтын көптеген балық түрлері бар. Көптеген тірі туғыштар, барбтар, тетралар, расборалар, даниолар және жаңбырлы балықтар бейбіт мінезді, бірақ кейбір түрлері қанат тістейді, ең танымалдары жолбарыс барбы мен серпа тетрасы. Аңғар балықтары, гурамилер және коридоралар да танымал, бірақ аңғар балықтары жыртқыштар және неон тетралары мен тірі туғыштардың шабақтары сияқты өте кішкентай балықтарды жейді. Жаңа немесе құрылған қоғамдық аквариумға енгізілген балықтың мөлшері, аквариумдағы үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін маңызды фактор болып табылады. Дәстүрлі және тәжірибемен дәлелденген практика бойынша, егер балық басқа балықтың аузына сыятын болса, оның үлкен балықтарға жем болу ықтималдығы артады. Әрине, барлық балықтар мүмкіндікті пайдалануға бейім жануарлар, сондықтан олар аквариумдағы басқа кішкентай балықтарға шабуыл жасауы мүмкін. Су жануарларының табиғатын ескере отырып, тұрақты және бейбіт аквариумдық қоғамды сақтау үшін ұқсас мөлшердегі балықтарды жұптастыру жақсы. Егер неон тетраларын олардың кішкентай мөлшерін пайдаланбайтын балықтармен бірге ұстаса, олар басқа балықтарға өте бейбіт келеді. Көптеген балықтар стандартты қоғамдық аквариумдарға жарамсыз. Оларға мыналар жатады: Аумақтық немесе агрессивті балықтар, мысалы, көптеген цихлидтер. Қызыл құйрықты қара акулаларды өз түрінің басқа өкілдерімен бірге ұстауға болмайды, өйткені олар көбінесе аумақтық болады. Жыланбас, жапырақ балықтары және қасқыр тісті тетралар сияқты жыртқыш балықтар. Өзінің аквариумы мен тұрғындарынан өсіп шығатын, мысалы, қағаз барб, жарық акула және ірі миялар сияқты ірі, белсенді балықтар. Жұмсақ балықтар немесе белсенді балықтардың жанында шаршап, қорқатын балықтар, мысалы, дискус және жіпше қанатты жаңбырлы балық. Басқа балықтармен бәсекелесе алмайтын, баяу немесе ерекше тамақтанатын балықтар, мысалы, түтік балықтары.
Territorial or aggressive fishes, such as many cichlids. Red tailed black sharks should not be placed with others of their species, as they often become territorial. Predatory fishes such as snakeheads, leaffishes, and bucktooth tetras. Large active fishes that will outgrow their tanks and tankmates, such as tinfoil barbs, iridescent sharks, and larger catfishes. Fragile fishes, or fishes that get nervous around more active fish, such as the discus and threadfin rainbowfish. Slow or specialized eaters that cannot compete with other tankmates, such as pipefishes.
Су химиясы
Көптеген тұщы су аквариум балықтары 6 мен 8 аралығындағы pH деңгейімен жұмсақ немесе орташа қатты суда жақсы тіршілік етеді. Тұзды су аквариумдары ерекше жағдай болып саналады және оларға арналған жекелеген қоғамдық аквариумдар қажет. Тұщы және теңіз балықтарының кейбіреуі тұзды суға бейімделе алады, бірақ көпшілігі бейімделе алмайды. Аквариум суындағы ең қауіпті химиялық зат – балықтардың өнімдерінен пайда болатын аммиак. Аммиакты тексеру өте маңызды, себебі ол нитриттер мен нитраттардың химиялық алғы шарты болып табылады, олар да балықтарға зиянды. Аммиак судан азот айналымы арқылы алынады, ол аквариум сүзгісінде жүзеге асады және аммиакты өңдеуге бірнеше апта уақыт қажет. Өңделген аммиак нитритке, ал нитрит нитратқа айналады. Аквариум көлемінің 25% -ын апта сайын сумен ауыстыру, сонымен қатар резервуардың түбінен қоқысты сыпырып тастау, резервуар тым толы болмаса, нитраттың жиналуын болдырмауға көмектеседі. Алганың пайда болуы көбінесе жарық деңгейі мен минералдық тепе-теңдіктің бұзылуына байланысты. Терезеге жақын орналасқан аквариумда алга өте көп өсуі мүмкін. Аквариум дүкендерінде фосфатты судан шығарып, алганың өсуін азайтатын "фосфат сіңіргіші" деп аталатын материал бар. Сонымен қатар, жава мохы (жава папоротнигі емес) алгамен нитрат сияқты қажетті өсімдік қоректік заттары үшін бәсекелесіп, алганың өсуін азайтады. Жава мохы аквариумның түбінде жер жамылғысы ретінде де пайдаланылады.