Әйел өрімдігі: жұмыртқа қорының төмендеуі және сүйіспенділік мүмкіндігі
Ovarian reserve
Жұмыртқалық қоры – жүктілікке қабілетті жұмыртқа клеткаларының санын анықтайды. Жасы ұлғайған сайын фертильділік төмендейді. Инфертильдікті емдеуде маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұмыртқалық резерв – дені сау және сәтті жүктілікке әкелетін ұрықтандыруға қабілетті жұмыртқа жасушаларын қамтамасыз ету мүмкіндігін анықтау үшін қолданылатын термин. Ана жасы ұлғайған сайын, жүктілікке қабілетті жұмыртқа жасушаларының саны төмендейді, бұл жас пен әйелдің фертильділігі арасындағы кері байланыстың маңызды факторы болып табылады. Жеке әйелдердің жұмыртқалық резервін бағалауға белгілі бір әдіс болмаса да, оны жанама жолмен анықтау сүексіздікті емдеуде маңызды рөл атқарады.
Ovarian reserve is a term that is used to determine the capacity of the ovary to provide egg cells that are capable of fertilization resulting in a healthy and successful pregnancy. With advanced maternal age, the number of egg cell that can be successfully recruited for a possible pregnancy declines, constituting a major factor in the inverse correlation between age and female fertility. While there is no known method for assessing the ovarian reserve of individual women, indirect determination of ovarian reserve is important in the treatment of infertility.
Құру
Жұмыртқалық жасушаны әйелдің репродуктивтік өмірінде пайдаланатын жұмыртқа қоры деп қарастырады. Адамның жұмыртқалығында бастапқы фолликулдар тобы болады. Ұрықтанудан кейінгі 18-22 аптада әйелдің жұмыртқалығында фолликулдардың ең көп саны байқалады (орташа есеппен шамамен 300 000, бірақ жекелеген жағдайларда 35 000-нан 2,5 миллионға дейін). Бастапқы жұмыртқалық резерв мөлшеріне генетика күшті әсер етеді. Митоз эмбрионның жатыр ішіндегі өмірінің үшінші аптасында басталады, ал 5-ші мен 7-ші апталар аралығында шамамен 10 000 оогония пайда болады. Дегенмен, жұмыртқалық резерв 6 айлық эмбриондарда ең жоғары деңгейде болады. Содан кейін бұл сан тек азаяды, себебі жаңа синтез және дифференциация жүрмейді. Бала туылмас бұрын, бұл қор 8 миллионнан астам потенциалды ооциттен 2 миллионға дейін төмендейді. Бұл көрсеткіш 30 жасқа дейін біртіндеп азаяды, содан кейін күрт төмендеу байқалады. Әйел туғанда шамамен 1-2 миллион ооцит болады. Олардың 400 000-ы жасөспрімдік кезеңге жетеді, ал тек 400-і жетіліп, овуляцияға ұшырайды. Қалғандары атризияға ұшырайды, бұл табиғи апоптоз процесі болып, фолликулдың ыдырауына алып келеді.
The ovary is generally thought of as an egg bank from which the woman draws during her reproductive life. The human ovary contains a population of primordial follicles. At 18–22 weeks post conception, the female ovary contains its peak number of follicles (about 300,000 in the average case, but individual peak populations range from 35,000 to 2.5 million). The size of the initial ovarian reserve is strongly influenced by genetics. The mitosis starts the 3rd week of embryo intrauterine life and between the 5th and 7th week, there are already about 10.000 oogonias. However, the ovarian reserve is at maximum value in sixth month old embryos. Then this amount is only decreasing, as there is no new synthesis and differentiation. There is a huge decrease before the child is born, being this pool reduced from over 8 million potential oocytes to 2 million. The amount continues decreasing progressively until reaching the age of 30 years old, in which there is a dramatic decrease. There are about 1 to 2 million oocytes when a woman is born. From them, 400000 oocytes will reach the stage of puberty and only 400 will rise maturation and ovulation. The rest of them reach atresia, a natural apoptotic process leading to the breakdown of the follicle.
Құлдырау
Әрбір менструалдық циклде овуляция кезінде бір жұмыртқа жасушасы босатылады. Сонымен қатар, жетілуге дайындалған қалған фолликулдар атрезия арқылы жоғалады. Репродуктивтік жаста жұмыртқа жасушаларының жаңаруы өте сирек немесе мүлдем болмайды. Дегенмен, менструалдық цикл кезіндегі бұл жоғалу айына шамамен 10 жұмыртқа жасушасын құрайды, бұл өмір бойындағы жұмыртқа жасушаларының жоғалуының аз бөлігі ғана. Жасқа байланысты жұмыртқалық резервтің төмендеуіне ықпал ететін қосымша механизмдердің бірі – BRCA1, MRE11, Rad51 және ATM сияқты ДНК-ны гомологтық рекомбинация арқылы жөндеуге қатысатын белоктардың гендік экспрессиясының төмендеуі. BRCA1 және ATM арқылы ДНК-ның екі тізбекті үзілуінің гомологтық рекомбинациялық жөнделуі адамдар мен басқа да түрлердің жұмыртқа жасушаларында жасқа байланысты әлсірейді. BRCA1 мутациясы бар әйелдерде жұмыртқалық резерв төмендеуімен қатар, мутациясы жоқ әйелдерге қарағанда ертерек менопауза басталады. Бұл қан тестісі циклдің 3-күніндегі FSH деңгейін анықтайды. Циклдің 3-күні таңдалды, себебі осы кезде эстроген деңгейінің төмен болуы күтіледі, бұл маңызды фактор, өйткені FSH деңгейі теріс кері байланысқа ұшырайды. Сондықтан, FSH деңгейін анықтау кезінде эстроген деңгейінің төмен болған кезде алынғанын көрсету үшін тиісті эстрадиол деңгейін қосу қажет. Егер әйелде сирек менструация байқалса, FSH және эстроген деңгейін кездейсоқ өлшеуге болады, егер эстроген деңгейі төмен болса, бұл жарамды. Әдетте, репродуктивтік әлеуеті бар әйелдерде FSH деңгейі 10 мIU/мл-ден төмен болуы күтіледі (10-15 мIU/мл деңгейі шекті саналады), бірақ нақты нәтижелер зертханада қолданылатын талдау түріне байланысты болады. ФСГ және соңғы кезде Ингибин B жұмыртқалық резервпен байланысты екені көрсетілгенімен, анти-Мюллер гормоны (АМГ) биохимиялық тест ретінде тиімдірек екені анықталды. АМГ негізгі фолликулдың таңдалуында ғана емес, сонымен қатар преантральды фолликулдарды іріктеу процесінде де маңызды рөл атқарады. Менопаузаға шамамен 15 жыл қалғанда, АМГ деңгейінің бірте-бірте төмендеуі логарифмдік үлгіге сәйкес келеді. Бұл төмендеу менопаузаға шамамен 5 жыл қалғанға дейін жалғасады, содан кейін АМГ деңгейі айтарлықтай төмендейді. Алайда, диета, физикалық жаттығулар және/немесе бариатриялық хирургия арқылы тиімді басқарылған поликистоздық жұмыртқалар синдромы (ПКОС) бар адамдарда АМГ деңгейі қалыпқа келген кезде де фертильділік жақсарады. Атап айтқанда, 7.14-25 пмоль/л аралығындағы АМГ деңгейі қалыпты жұмыртқалық реакцияны көрсетеді. Керісінше, 7.14 пмоль/л-ден төмен және 25 пмоль/л-ден жоғары АМГ деңгейлері тиісінше төмен және жоғары жұмыртқалық реакцияны көрсетеді. Дегенмен, жоғары деңгейлер поликистоздық жұмыртқалар синдромы бар әйелдерде кездесуі мүмкін, бұл әйелдердің фертильдігіне әсер етеді, сондықтан АМГ және трансвагинальды ультрадыбыс арқылы антральды фолликулдардың санын есептеу жұмыртқалық резервті және болашақ фертильділікті бағалаудың ең жақсы тәсілі болып табылады. Бұл комбинация кейде «Биологиялық сағат тестісі» деп аталады. Кломифенді сынақ – бұл тәсілдің бір түрі. Тағы бір тәсіл – гинекологиялық ультрадыбыс арқылы жұмыртқалықтарды тексеру және олардың мөлшерін анықтау, өйткені жұмыртқа жасушаларынан айырылған жұмыртқалықтар көбінесе кішкентай болады, сондай-ақ ультрадыбыс арқылы антральды фолликулдардың санын тексеру.
Each menstrual cycle one egg cell is released by ovulation. In addition, the remaining follicles that were recruited towards maturation are lost by atresia. Few if any egg cells are replenished during the reproductive years. However, this loss by the menstrual cycle only accounts for approximately up to 10 egg cells per month, thus accounting for only a small fraction of the actual loss of egg cells throughout the lifetime. One additional contributory mechanism for the decline in the ovarian reserve with age appears to be a decreased gene expression of proteins involved in DNA repair by homologous recombination such as BRCA1, MRE11, Rad51 and ATM. Homologous recombinational repair of DNA double strand breaks mediated by BRCA1 and ATM weakens with age in oocytes of humans and other species. Women with BRCA1 mutations have lower ovarian reserves and experience earlier menopause than women without these mutations. This blood test determines the level of FSH on cycle day 3. Cycle day 3 is chosen because at this time the estrogen level is expected to be low, a critical feature, as FSH levels are subject to a negative feedback. Thus any determination of FSH needs to include the corresponding estradiol level to indicate that the FSH level was drawn when the estrogen level was low. In a patient with infrequent menstruation, an FSH level and estrogen level could be measured at random and is valid if the estrogen level is low. Generally FSH levels are expected to be below 10 miu/ml in women with reproductive potential (levels of 10 15 miu/ml are considered borderline), however the exact numbers returned will depend on the type of assay used in a particular laboratory. Although FSH and more recently Inhibin B have been shown to have some correlation with ovarian reserve, it is now well established that anti Müllerian Hormone or AMH is more useful biochemical test. AMH appears to play a role not only in the selection of the primary follicle but also in the overall process of recruiting preantral follicles. Around fifteen years before menopause, a gradual decrease in AMH levels follows a logarithmic pattern. This decline continues until about five years before menopause, at which point AMH levels reach a notably low point. However, for people with increased AMH due to PCOS that has been adequately managed with diet, exercise, and/or bariatric surgery, fertility improves even when AMH returns to normal levels. In particular, an AMH level between 7.14 25 pmol/L indicates a normal ovarian response. In contrast, an AMH level of less than 7.14 pmol/L and an AMH level greater than 25 pmol/L indicate a low ovarian response and a high ovarian response, respectively. High levels however can be present in women with Polycystic Ovarian Syndrome which compromises female fertility and therefore a combination of AMH and a transvaginal ultrasound to count the number of antral follicles is probably the best way to assess ovarian reserve and future fertility. This combination is sometimes referred to as the Biological Body Clock Test. A clomiphene challenge test is a variation on this approach. Another approach is to examine the ovaries by gynecologic ultrasonography and to determine their size as ovaries depleted of egg cells tend to be smaller and to examine the number of antral follicles visible by sonography.
Салдары
Жұмыртқалық қоры жеткіліксіз әйелдердің инфертильдік терапиясымен жүкті болуы күмәнді. Қосымша ақпарат үшін "Жұмыртқалық қорының жеткіліксіздігі" және "Фолликулға ынталандыратын гормон" тақырыптарын қараңыз.
Women with poor ovarian reserve are unlikely to conceive with infertility therapy. Also see poor ovarian reserve and Follicle stimulating hormone for treatment options.