Кіріспе

1936 жылы Уильям Дитерле түсірген фильм

«Шайтан әйелмен кездесті» – 1936 жылғы американдық детективтік фильм, режиссері Уильям Дитерле, басты рөлдерде Бетт Дэвис және Уоррен Уильям. Браун Холмс жазған сценарий Дашиэлл Хамметтің 1929 жылғы «Мальталық соқыр» романының еркін бейімделуі болып табылады.

Сюжет

Жеке детектив Тед Шейн бұрынғы серіктесі Эймспен бірге жұмысқа оралады, бірақ Эймс бұл жағдайға аса қуанбайды, себебі оның әйелі Астрид Тедпен үйленбес бұрын қарым-қатынаста болған. Валери Пурвис детективтерді Фарроу есімді адамды табу үшін жалдайды, ал Эймс пен Фарроу өлтірілгеннен кейін Шейн екеуін де өлтіруде күдікке ілігеді. Шейн кеңсесі мен пәтері тоналғанын, ал хатшысы Мисс Мюргатройдты Энтони Траверс шкафқа құлыптап қойғанын біледі. Траверс 8-ғасырлық қошқар мүйізін іздеп жүр, ол құнды тастармен толтырылған деген қауесет бар. Мадам Барабба да сол қазынаны іздеп, Шейнді өзіне жеткізу үшін қарулы адамды жібереді. Әр жақтан айналып, Шейн мүйізді табу үшін олармен келісім жасайды және соңында мүйізді қамтитын пакетті алады, бірақ пакеттің іші құнды тастардың орнына құмға толы болып шығады. Полиция барлық күдіктілерді ұстайды, бірақ Шейн мен Валери қашып үлгереді. Ол Валериді Эймстің өлтіруін мойындауға мәжбүр етеді және 10,000 доллар сыйақы үшін оны ұстауға тырысады, бірақ Валери бұл әрекетін әйелдер бөлмесіндегі қызметкерге полицияға хабарлауға рұқсат беру арқылы жоққа шығарады. Содан кейін Мисс Мюргатройд келіп, Шейнді өзіне қалайды.

Өндіріс

Олар Дашилл Хамметтің «Мальталық соқыр» романының экрандық құқықтарына ие болғандықтан, Warner Bros. компаниясының экономикалық басшылары кітаптың тағы бір нұсқасын түсіруді шешті және сценарийді жазуға келісімшарт бойынша жазушы Браун Холмске тапсырды. Түпнұсқа материалға көңіл бөлмеген Холмс, құштарлық тудыратын нысанды – әсем тастармен әшекейленген соқырдың мүсінін – қошқардың мүйізіне, ішіне құнды тастар толтырылған, өзгертіп жіберді, кейіпкерлердің аттарын ауыстырды (Сэм Спейд «Тед Шейн» болды), қылмыскерлердің бірінің жынысын еркектен әйелге өзгертіп, әңгімені алдымен «Қара шапанды адам», кейін «Оның ойындағылар» деп атады. Түсірілім 1935 жылдың 1 желтоқсанында басталды, бірақ басты рөлді сомдаған актриса Бетт Дэвис, «Тас орман» сияқты маңызды жобаны аяқтағаннан кейін «төмендеу» фильм түсіруге мәжбүр болғанына ренжіді, сондықтан түсірілім алаңына келмеді. «Мен сценарийдің жалпы тон мен рөлімнің мәнсіздігіне қатты ренжідім, сондықтан мистер Уорнердің кеңсесіне барып, менің қабілетіммен сай жұмыс беруді талап еттім», – деп еске алды ол кейінірек өзінің өмірбаянында. «Егер мен осы фильмді түсірсем, маған керемет нәрселер уәде етілді». 3 желтоқсанда ол жұмыстан тоқтатылды, ашулы және ренжіді, бірақ анасының күнкөрісі мен әпкесінің медициналық қызметі үшін жалақыға мұқтаж болғандықтан үш күннен кейін жұмысқа келді. Басты түсірілім аяқталғаннан кейін, суретші Макс Паркер студия басшыларын шатастырған қарастыру нұсқасын жасады, оны қайта өңдеу үшін Уоррен Лоу тағайындалды. 1936 жылдың 22 шілдесінде «Шайтан әйелмен кездесті» деген атаумен шықты (кітапта Сэм Спейдтің «жарық сары Шайтанға ұқсайды» деп сипаттаған сөзі бар еді). Ол кезде Дэвис Лондонда болды, өйткені «Құдайдың елі мен әйел» фильмінде ағаш кесуші рөлін ойнаудан бас тартқаны үшін уақытша тоқтатылған еді. Кейін ол: «Мен бұлай істемеймін! «Шайтан әйелмен кездесті» өте жаман болған, ал бұл – мүлдем сәтсіздік» деді. Variety журналының 1936 жылғы шолуы одан да аз сынға толы болды, бірақ әсерімді емес еді. «Бұл – [1931 жылғы] «Мальталық соқыр» фильмінің нашар қайта түсірілімі. Оқиға құрылымы мен атауында көп өзгерістер енгізілген, бірақ ешқайсысы жақсарту емес». Ол Дэвис пен Уильямның тізімі «атаудан төмен» түсірілгенін және «Дэвистің рөлі актерлік құрамның кем дегенде бір әйел мүшесіне қарағанда аз» екенін атап өтті. Уильям туралы пікірлер әртүрлі болды: Рикардо Кортестің 1931 жылғы картинадағы Сэм Спейді «табиғи және көңілді» болса, «[Уильям] және оның сатирикалық қылмысты ашуы қазір мәжбүрлі және табиғи емес». Дегенмен, «оның орындауы көптеген баяу сәттерде суретті қозғалыста ұстап тұрады». Қорытындылай келе, шолуда: «Бұл нұсқада құпия жоқ. Комедия жеткіліксіз». Time Out London атап өтті, фильм 1941 жылғы Хаммет романының экрандастырылуымен салыстыруға келмейді, бірақ «Дитерленің стильді әзіл-қалжың режиссерлігі мен тамаша орындауының арқасында, ол, кем дегенде, соңына дейін, толыққанды сюжеттік түсіндіру кенеттен оқиғаны ұстап алмайынша, қызықты және ерекше қызық».