Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай коммунисі Кси Фучжи (; 26 қыркүйек 1909 – 26 наурыз 1972) – Қытай Коммунистік партиясының әскери қолбасшысы, саяси комиссары және ұлттық қауіпсіздік саласының маманы. Ол 1909 жылы Хубэй провинциясының Хунъань ауданында дүниеге келді және 1972 жылы Бейжіңде қайтыс болды. Кси Мао Цзэдунға адалдығымен және тиімділігімен белгілі болды, ал Мәдени революция кезінде 1959 жылдан 1972 жылға дейін Қоғамдық қауіпсіздік министрі қызметін атқарып, Маоның жауларын іздеуде маңызды рөл атқарды.
Chinese communist
Xie Fuzhi (; 26 September 1909 – 26 March 1972) was a Chinese Communist Party military commander, political commissar, and national security specialist. He was born in 1909 in Hong'an County, Hubei and died in Beijing in 1972. Xie was known for his efficiency and his loyalty to Mao Zedong, and during the Cultural Revolution he played a key role in hunting down Mao's enemies in his capacity as Minister of Public Security from 1959 to 1972.
Әскери мансап
Ол 1931 жылы 22 жасында Қытай коммунистік партиясына мүше болды. 1949 жылға дейін Ши 2-ші далалық армияның 4-ші колоннасында саяси комиссар болып қызмет етті, бұл тізбек далалық армияның саяси комиссары Дэн Сяопинге бағынышты комиссарлардың басшылық тізбегі еді. Оның бөлімшесі оңшыл Гоминьданға қарсы Хуай Хай шайқасына қатысты, содан кейін ол жаңадан құрылған 2-ші далалық армияның 14-ші армиясының құрамына 41-ші дивизия ретінде біріктірілді. Кси азаттықтан кейінгі қайта ұйымдастыру кезінде 2-ші далалық армияның 4-ші армиясының саяси комиссары болды. Ол бұрынғы әріптес қолбасшысы генерал Чэнь Цзэнмен бірге қызмет етті, сонымен қатар генерал Чэнь Силиан басшылығымен 2-ші далалық армияның 3-ші армиясының саяси комиссарының орынбасары болды, кейіннен ол Төраға Маоды қолдаған тағы бір мәдени революцияның әскери қайраткеріне айналды.
He joined the Chinese Communist Party in 1931, at the age of 22. Prior to 1949, Xie served as a political commissar in the 4th Column of the 2nd Field Army, under a commissars’ chain of command that led to Field Army Political Commissar Deng Xiaoping. His unit was involved in the victorious Huai Hai Campaign against the right wing Kuomintang, after which it was merged into the newly formed 14th Army of the 2nd Field Army as the 41st Division. Xie emerged from the post liberation reorganization as Political Commissar of the 4th Army, 2nd Field Army. He served with his former co commander General Chen Geng, and concurrently as Deputy Political Commissar of the 3rd Army, 2nd Field Army under General Chen Xilian, later to become another Cultural Revolution military figure in support of Chairman Mao.
Халық Республикасы
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін және оның әскери іс-қимылдарынан соң Ши қоғамдық қауіпсіздік министрінің орынбасары болып тағайындалды, ол қауіпсіздік жүйесіндегі екінші лауазымдағы тұлға болды. Ол сондай-ақ ҚКП Юньнань облыстық комитетінің бірінші хатшысы болды және 1959 жылға дейін осы лауазымдарда қызмет етті. 1959 жылы Маоның шешімімен Луо Рюициннің орнына қоғамдық қауіпсіздік министрі болды. 1955 жылы оған Шан Цзян (яғни генерал) әскери шені берілді. 1956 жылы өткен Сегізінші Ұлттық съезде Қытай Коммунистік партиясының Орталық комитетіне мүше және Орталық әскери комиссиясына мүше болып сайланды.
After the establishment of the People's Republic of China in 1949 and his military activities, Xie was appointed Deputy Minister of Public Security, the number two figure in the security establishment. He also became first secretary of the CPC Yunnan Committee, serving in these capacities until 1959, when by decision of Mao he replaced Luo Ruiqing as Minister of Public Security. In 1955 he was conferred the rank of Shang Jiang (i. e., General). He was elected member of the Central Committee of the Chinese Communist Party at the Eight National Congress in 1956, and a member of the Central Military Commission.
Мәдени революция
1966 жылы жаз айында Ши, Қоғамдық қауіпсіздік министрі лауазымында сөйлеген сөзінде Қызыл гвардияға қарсыластарын тартып алып, өлтіруге толық еркіндік берді. Ши, басқа Халықтық азаттық армиясы (ХАА) генералдарынан өзгеше, Қызыл гвардияшыларды жақсы көріп, оларды параллель армия, арнайы қауіпсіздік күштері ретінде дамытуға ұмтылды. Шидің одақтастары – Төрттік топтың да ХАА күшін теңестіретін жарымәскери күш құру туралы ойлары ұқсас болды. Кейбір сарапшылар оның айтқан сөзі, одан кейін болған зорлық-зомбылықтың бастамасы болды деп санайды. Мәдени революцияны ынталы түрде қолдауының нәтижесінде 1966 жылы Политбюроның мүшесі, Хатшылықтың хатшысы және қайта құрылған Пекин комитетінің мүшесі болып сайланды. Ол сондай-ақ ықпалды Мәдени революция тобының құрамында болды. 1967 жылы, Шанхайдан бастап елдің барлық айманында болғандай, Пекинде де барлық билік жаңа революциялық комитетке берілді, оның төрағасы болып Ши Фучжи сайланды. Қызыл гвардияға өте жаулы деп есептелген ҚКП Пекин комитетінің хатшысы Ли Сюэфэнге қарағанда Ши артықшылыққа ие болды. Ол сонымен қатар Пекин әскери аймағының бірінші саяси комиссары лауазымын да атқарды. Ши, сонымен бірге, Қоғамдық қауіпсіздік министрлігінің қауіпсіздік және барлау қызметкерлері арасында антиревизионистік науқанды бастады, Луо Руйцин басшылығымен контрреволюциялық бағыт ұстанғанын мәлімдеді. Мәдени революцияны белсенді қолдауының арқасында 1969 жылы Тоғызыншы съезде Политбюроның толық құрамына сайланды. 1971 жылы Пекин партия комитеті қайта сайланғанда, оның бірінші хатшысы болып тағайындалды. Ши 1972 жылы күрт қайтыс болғанға дейін мемлекеттік қауіпсіздікті басқарып келді.
Xie gave a speech in the summer of 1966, in his capacity as Minister of Public Security, that essentially gave carte blanche to the Red Guards to confiscate and kill their opponents. Xie, unlike other People's Liberation Army (PLA) Generals, was fond of the Red Guards and sought to develop them as a parallel army, a special security force. The Gang of Four, Xie's allies, had similar ideas about creating a paramilitary force to balance the power of the PLA. Some consider the speech he gave to be the trigger for the violence that followed. His staunch support for the Cultural Revolution led him to be elected alternate member of the Politburo, secretary of the Secretariat and a member of the reorganized Beijing Committee in 1966. He was also a member of the powerful Cultural Revolution Group. In 1967, as it was happening throughout the country starting from Shanghai, in Beijing all power was passed to a new revolutionary committee, of which Xie Fuzhi was elected chairman. He was preferred over CPC Beijing Committee Secretary Li Xuefeng who was deemed to be too hostile to the Red Guards. He was also first political commissar of the Beijing Military Region. At the same time, Xie launched an anti revisionist campaign within the security and intelligence personnel of the Ministry of Public Security, declaring it had followed a counter revolutionary line under Luo Ruiqing. His active support for the Cultural Revolution led him to be elected full member of the Politburo at the Ninth Congress in 1969. In 1971, when the Beijing Party Committee was re elected, he was appointed its first secretary. Xie remained in charge of state security until his sudden death in 1972.
Ухань оқиғасы
1967 жылдың шілдесінде ҚХА-ның Ухань әскери аймағының қолбасшысы генерал Чэнь Зайдао өзінің радикалды қарсыластары – Ухань жұмысшыларының бас штабына (WWGH) қарсы «Миллион батырлар» Қызыл гвардиясы фракциясын қолдады. Премьер-министр Чжоу Энлай генерал Ченге мойынсұнуға және ВВГХ-ны қолдауға бұйрық берді, бірақ ол бұдан бас тартты. Сье мен Ван Ли генерал Ченді Чжоудың бұйрығына бағынуға көндіру үшін Уханға жіберілді. 20 шілдеде ҚХА күштері Шиді ұстап, сақадақтап, қорлады және Ванды «Миллион батырлар» фракциясының қолына беруге рұқсат берді. Премьер-министр Чжоу Уханға ұшуға тырысты, бірақ әуежайдағы әскери күш көрсетілімінен қонуға мүмкіндік берілмеді. Осыдан кейін армия үш жаяу әскер дивизиясы мен басқа да бөлімшелерді жіберіп, генерал Ченді қарсылықсыз капитуляциялауға мәжбүр етті. 25 шілдеде Ши мен Ванды Бейжіңге қайтқан кезде Тяньаньмэнь алаңындағы жаппай митингте құрметпен қарсы алды. Бейжіңге оралғаннан кейін Ши, Қызыл гвардияның жақтас фракцияларына әскери қару-жарақтармен жабдықтауда маңызды рөл атқарды, соның ішінде Пекин мұғалімдер университетінің «Цзиньганшань» коммунасына 500 мылтық жеткізді.
In July 1967, PLA Wuhan Military Region Commander General Chen Zaidao backed the more conservative Million Heroes Red Guard faction against its militant opponents, the Wuhan Workers’ General Headquarters (WWGH). Premier Zhou Enlai ordered General Chen to back down, and support the WWGH, but he refused to do so. Xie and Wang Li were sent to Wuhan to persuade General Chen to obey Zhou's orders. On July 20, PLA forces detained, slapped and humiliated Xie and allowed Wang to be held by the Million Heroes faction. Premier Zhou flew to Wuhan but was prevented from landing by a show of military force at the airport. At that point, the army sent in three infantry divisions and other units, and forced General Chen to surrender without a fight. Xie and Wang were welcomed back to Beijing by a mass rally in Tiananmen Square on July 25. After returning to Beijing, Xie played a key role in providing military weapons to favored Red Guard factions, including the supply of 500 rifles to the Jinggangshan Commune of Beijing's Teacher's University.
Мұра
Сье 1976 жылы Төрттік топтың жария түрде айыпталуына дейін қайтыс болды, бірақ ресми құжаттарда Канг Шенгпен бірге Мәдени революцияның артық әрекеттеріне бірдей жауапты және "партияға қарсы қызметтеріне" кінәлі деп көрсетілді. 1980 жылы ол қайтыс болғаннан кейін партиядан шығарылып, оның күлі Бабаошань революциялық зиратынан алынып тасталды.
Xie died before the denunciation of the Gang of Four in 1976, but he was identified in official documents, along with Kang Sheng, as equally responsible for the excesses of the Cultural Revolution and guilty of "anti party activities". He was posthumously expelled from the Party in 1980 and his ashes were removed from the Babaoshan Revolutionary Cemetery.