Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ашшур надин шуми (неоассириялық клинопись: , "Ашшур есім береді" дегенді білдіреді) – Неоассириялық патша Сеннахиримнің ұлы. Ол оны Бабыл патшасы етіп тағайындады, 700 жылдан б.ж.с. бастап 694 жылға дейін, эламиттер оны тұтқынға алып өлім жазасын орындағанға дейін, Оңтүстік Месопотамияны биледі. Ашшур надин шуми, Сеннахиримнің тұңғыш ұлы және тақ мұрагері болған болуы мүмкін, осылайша Ассирия тағына белгіленген мұрагері еді.
Aššur nādin šumi (Neo Assyrian cuneiform: , meaning "Ashur gives a name") was a son of the Neo Assyrian king Sennacherib and was appointed by him as the king of Babylon, ruling southern Mesopotamia from 700 BC to his capture and execution by the Elamites in 694 BC. Aššur nādin šumi was probably Sennacherib's firstborn son and his first crown prince and thus the designated successor to the Assyrian throne.
Өмірбаян
Вавилония Тиглат Пилесер III (б.з.д. 745–727 жж.) жасаған Жаңа Ассирия империясымен Ашшур надин шуми патша болғанға дейін отыз жылдан кем уақыт бұрын бағындырылған болатын. Осы отыз жыл ішінде Вавилония тәуелсіздікке қайта қол жеткізуге бірнеше рет әрекеттенді. Вавилондық көтерілістер, әсіресе Сеннахирим билігінде жиі кездесетін мазасыздық тудырды, ол өзінің билігінің барысында көптеген оңтүстік көтерілістерін басуға мәжбүр болды. 700 ж. көтерілістерді жеңгеннен кейін Сеннахирим өзінің ұлы Ашшур надин шумиді Вавилонның жаңа патшасы етіп тағайындады. Ашшур надин шуми сондай-ақ деп аталды, бұл атақ «ең басты ұл» немесе «бірінші ұл» деп түсіндірілуі мүмкін. Оның Вавилон патшасы болып тағайындалуы және жаңа атағы Ашшур надин шумидің Сеннахирим қайтыс болғаннан кейін Ассирия патшасы болуға дайындалғанын көрсетеді. Ашшур надин шуминің деп аталуы, ол Сеннахиримнің тақ мұрагері болғанын білдіреді; егер ол «ең басты» дегенді білдірсе, мұндай атақ тек тақ мұрагеріне лайықты болар еді, ал егер ол «бірінші туылған» дегенді білдірсе, онда Ашшур надин шуми мұрагер болғанын көрсетеді, себебі ассириялықтар көбінесе тұңғыш туғандық қағидасын (ең үлкен ұл мұрагерлікке ие болады) ұстанды. Ашшур надин шумидің тақ мұрагері болғанына қосымша дәлел – Сеннахиримтің Ассур қаласында оған сарай салдырғандығы, осыған ұқсас сарайды кейіннен тақ мұрагері Есархаддон үшін де салған болатын. Вавилонның ассириялық патшасы ретінде Ашшур надин шумидің орны саяси тұрғыдан маңызды және өте нәзік болды, сонымен қатар оған бүкіл Жаңа Ассирия империясының мұрагері ретінде құнды тәжірибе сыйлады. Алайда, Ашшур надин шумидің Вавилон патшасы ретіндегі билігі ұзаққа созылмады және ол оңтүстіктегі тұрақсыз саяси жағдайды басқара алмады. 694 ж. Сеннахирим Еламға (қазіргі Иранның оңтүстігіне) жорыққа шықты, онда қашқан халдейлік көтерілісшілерді қуу үшін аттанды. Осы шабуылға жауап ретінде Еламдықтар Жаңа Ассирия империясының оңтүстік бөліктеріне шабуыл жасады және б.з.д. 694 ж., мүмкін Вавилондықтардың ықпалымен, Сиппар қаласында Ашшур надин шумиді тұтқынға алды. Патша Еламға апарылып, оның өміріне қол жұмсалды деген болжам бар.
Babylonia had been conquered by the Neo Assyrian Empire by Tiglath Pileser III (745–727 BC) less than thirty years before Aššur nādin šumi became its king. During these thirty years, Babylonia had repeatedly attempted to once more become an independent kingdom. Babylonian revolts became an especially frequent nuisance during the reign of Sennacherib, who had to defeat numerous southern revolts throughout his reign. After defeating uprisings in 700 BC, Sennacherib named his own son, Aššur nādin šumi, as the new king of Babylon. Aššur nādin šumi was also titled as , a title that could be interpreted either as the "pre eminent son" or the "firstborn son". His appointment as King of Babylon and the new title suggests that Aššur nādin šumi was being groomed to also follow Sennacherib as the King of Assyria upon his death. Aššur nādin šumi being titled as the likely means that he was Sennacherib's crown prince; if it means "pre eminent" such a title would be befitting only for the crown prince and if it means "firstborn", it also suggests that Aššur nādin šumi was the heir as the Assyrians in most cases followed the principle of primogeniture (the oldest son inherits). More evidence in favor of Aššur nādin šumi being the crown prince is Sennacherib's construction of a palace for him at the city of Assur, something Sennacherib would also do for the later crown prince Esarhaddon. As an Assyrian king of Babylon, Aššur nādin šumi's position was politically important and highly delicate and would have granted valuable experience to him as the intended heir to the entire Neo Assyrian Empire. However, Aššur nādin šumi's tenure as Babylonian king would not last long and he was unable to handle the volatile political situation in the south. In 694 BC, Sennacherib campaigned against Elam (modern day southern Iran) to chase after Chaldean rebels which had fled there. In response to this incursion into their territory, the Elamites invaded the southern parts of the Neo Assyrian Empire and in 694 BC, probably encouraged by the Babylonians themselves, successfully captured Aššur nādin šumi at the city of Sippar. The prince was taken back to Elam and probably executed.