Кіріспе

Диармуид О'Гегарти (ирландша: Ó hÉigeartaigh; 1892–1958) – ирланд революционері және мемлекеттік қызметкер. Ол Ирландия еріктілерінің басқарушы органының мүшесі (1916 жылдың маусымынан 1921 жылдың қарашасына дейін), ИРА коммуникациялар директоры (1918 жылдың шілдесінен 1920 жылдың наурызына дейін) және Ұйымдастыру директоры (1920 жылдың наурызынан 1921 жылдың сәуіріне дейін) болды. О’Хегарти өте қарапайым, өзіндік құндылығын жоғары қоймаған адам еді, оны Фрэнк Пакенхэм «революцияның мемлекеттік қызметкері» деп атады.

Ерте өмір

Диармуид О'Гегарти (Ó hÉigeartuigh) (26 желтоқсан 1892 – 14 наурыз 1958) 1892 жылғы 26 желтоқсанда Лоуэртаун, Шуль, Корк округінде Джеремия Стивен Хегарти деген атпен дүниеге келді. Ол жеті баланың (төрт ұл және үш қыз) ең үлкені болды. Оның әкесі Джеремия Хегарти (1856–1934), ал анасы Айлин (құрметті аты Барри) мұғалімдер болған. Диармуидтің әкесі сондай-ақ Диармуид О'Игеартуиг деп те белгілі болды және ол Гел лигасының мүшесі еді. Ол әжесінен әңгімелер мен халық ауыз әдебиетін жинады, кейіннен «Is uasal ceird» (1968) (Stiofán Ó hAnnracháin редакциялаған) кітабында жарияланды; сонымен қатар «Tadhg Ciallmhar» (1934) кітабын да шығарды. О'Гегарти Корк қаласындағы Сент-Патрик-Плейс мекенжайындағы Христиан бауырлары мектебінде білім алды. Диармуид О'Гегарти – Гейройд О'Салливанның балалық шақтағы досы. 1910 жылы он сегіз жасқа толған О'Гегарти Дублин мемлекеттік қызметінде жұмысқа орналасып, Ауыл шаруашылығы және техникалық білім беру департаментіне жіберілді, онда бөлім хатшысы Т. П. Гиллдің жеке хатшысының көмекшісі болып жұмыс істеді.

Гел лигасы

Ол Дублиндегі Гейл лигасының өте белсенді және ықпалды Китинг бөлімшесіне мүше болды, онда Ирландия Республикалық Бауырластығының ықпалы өте күшті болды және ол IRB-нің Тилинг тобымен (Бартоломей Тилингтің атымен аталған) тығыз байланыста болды. Китинг бөлімшесінің құрамына көбінесе мемлекеттік қызметкерлер мен мұғалімдер кірді, ал бөлімше мүшелерінің арасында Майкл Коллинз, Катал Бруга, Фионан Линч, Пьярас Беаслай, Геарод О’Салливан, Томас Аш, Ричард Мулкахи, Шон О’Муртуил және Диармуид Линч болды. Ол осы жерде алғаш рет Майкл Коллинзбен танысып, берік дос болды. О’Хегарти, Геарод О’Салливан және Фионан Линч бөлімше комитетінің мүшелері болды және олар қосылған күннен бастап дерлік, ирланд тілі сабақтарын оқытуға тартылды.

Құлақтандырушылар

О'Хегартидің қызығушылығы академиялық және театрлық болды. 1913 жылы ол Na hAisteoirí деп аталатын ирландиялық актерлер труппасының мүшесі, содан кейін сахналық менеджері болды. Бұл труппа ирландиялық тарихы, мәдени жаңару және ұлтшылдық дәстүрімен байланысты қойылымдар қойды. Басты ерлер рөлдерін кейінірек танымал революционерлерге айналған бірнеше адам орындады: олардың ішінде Пиарас Беаслай, ол сонымен қатар Коллинздің өміріне арналған толық еңбек жазды, Гераид О'Салливан, Фионан Линч және Кон Коллинз.

Ирландиялық еріктілер және Ирландиялық республикалық бауырлас

Пасхалық көтеріліске дейінгі кезеңде О’Хегарти мен оның кіші інісі Дик О’Хегарти 44 Маунтджой көшесінде тұрды. 1913 жылдың 25 қарашасында Диармуид О’Хегарти, Герайд О’Салливан және Фионан Линч Ирландиялық еріктілердің құрылуына арналған Ротонда рингіндегі жиналысқа қатысты және сол алғашқы түні олар қатарға қосылды. Батальон құрылғаннан кейін Диармуид О’Хегарти 1-батальонның F ротасында капитан Фионан Линчтің қол астындағы екінші лейтенант болып тағайындалды.

Пасхалық көтеріліс

Ирландиялық еріктілердің 1-ші батальоны, Дублин бригадасының F ротасының екінші лейтенанты ретінде Пасхалық көтеріліс кезінде Диармуид О Хегарти Чирч-Сент, Мэри-Лейн, Мэри аббатханасы және Джеймсонның дистилляция зауытында, қатал шайқастар болған аймақтағы баррикадаларға жауапты болды. Диармуид О’Хегарти тұтқындалып, 1 мамырда Англияның Чешир графтығындағы Кнутсфорд түрмесіне жіберілді. Оның шаршаңқы келбеті, біршама алаңдаушылық білдіретін мінез-құлқы: "Жылдам сөйлеу, маңдайда шашы түсіп, киімінде ұқыпсыздық, киімге немқұрайлы қарау". Палатада Джон Хегарти туралы сұрақ қойылды, оны қатемен тұтқындаған еді. Түрме бастығы Диармуидқа түрмеде келді. "Сен Джон Хегартисің бе?" - деді ол. "Жоқ, мен емеспін", - деп жауап берді Диармуид О’Хегарти. "Ал "Диармуид" деген сөз ағылшынша не мағына береді?" - деді. "Қалай болғанда да, ол Джон емес". Бастық кетіп қайтты. Бірақ қайта келді. "Атың Джон емес екеніңе сенімдісің бе?" - деді. "Иә, сенімдімін". Тағы да келді. "Джон болсын, болмасын, жиналып, осы жерден кетіңіз!" Тұтқынның маңыздылығын анықтай алмағандықтан, билік оны 18 мамырда отбасына және мемлекеттік қызметке қайта оралу үшін ертерек босатты. Диармуид Ауыл шаруашылығы министрлігіне қайтып келгенде, Т. П. Гилл оны шақыртты. Ол Диармуидтің көтеріліске қатысқанын білген. "Бірінші демалыс ал, Хегарти", - деді ол, - "содан кейін хабарласып тұр. Соғысқан уақытыңды ұнатқаныңды үміттенемін". О’Хегарти 1918 жылға дейін қызметте болды, содан кейін ол адалдыққа ант беруден бас тартқаны үшін мемлекеттік қызметтен босатылды.

Ирландияның ұлттық көмек және еріктілер қамқорлық қоры

Өлім жазасын орындағаннан кейінгі күндері Сорха МакМахон, Айн Центт және Кэтлин Кларк Ирландиялық еріктілердің отбасыларын қолдау қорын ("IVDF") құрды. Бұл қор қаза тапқан немесе түрмеге қамалғандардың отбасыларын қамтамасыз етумен қатар, Маунтджой түрмесі мен Килмейнхэм түрмесінің алдында наразылық акцияларын ұйымдастырды. Одан кейін Редмондтықтар Ирландиялық Ұлттық Көмек Қауымдастығын ("INAA") құрды. О’Гегарти IVDF-тің маңызды мүшесі болды және 1916 жылдың қыркүйегінде екі ұйым біріккен кезде, О’Гегартидің ықпалы жаңа құрылым, INA&VDF-те республикашылдардың басымдығын қамтамасыз етуге көмектесті. INA&VDF-тің басты міндеті тұтқындар мен олардың отбасыларын қолдау болғанымен, ұлттық ұйым ретінде ол прогрессивті ұлтшылдықты жаңарту құралына айналды.

Ирланд еріктілерінің реорганизациясы Пасхалық көтерілістен кейін және ИРА пайда болғаннан кейін (1916-1917 жж.)

Бостандыққа шыққаннан кейін О’Хегарти 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін Ирландия еріктілерін қайта ұйымдастыруда көзге түсті, сосын Майкл Коллинз бен Сеан О Муртуилмен бірге ОГБ-ның жоғарғы кеңесінің атқарушы мүшесі болды. Сеан О Мюртиле мен Диармуид О’Хегарти 1916 жылдың жазында елді аралап, тұтқындалмаған басшылармен байланыс орнатып, еріктілердің қайта жиналуын ұйымдастырды және 1916 және 1917 жылдары түрмеден босатылған еріктілердің ұйымдастырылған бөлімдерге оралуын қамтамасыз етті. 1916 жылдың тамызында Катал Бругха ауруханадан шыққан соң, Шон О Мюртиле мен О’Хегарти Бругханың Ратгардағы үйіне барып, қайта ұйымдастыру үшін уақытша комитет құрылды. 1916 жылдың тамызында Минерва қонақ үйінде, Парнелл скверінде ОГБ-ны қайта ұйымдастыру жөнінде кездесу өтті, онда О’Хегарти қатысты. Бруганың тапсырысымен Шон О Мюртиле мен О’Хегарти 1916 жылдың қазанында Гарднер көшесіндегі Флеминг қонақ үйінде еріктілердің бірінші конвенциясын ұйымдастырды. Бруга әлі де ауыр жарақаттанған болса да, кездесуге төрағалық етті және қайта ұйымдастыруды жалғастыру үшін атқарушы орган құрылды, ал Бруга уақытша комитеттің төрағасы болды. Комитет, еріктілердің алғашқы атқарушы құрамы сияқты, ОГБ мүшелерінен құралды және О’Хегарти да кірді. Келесі бірнеше айда ілгерілеу баяу болды, бірақ еріктілерді қайта ұйымдастыру 1916 жылдың 23 желтоқсанында Уэльстегі Фронгох тұтқын лагерінен көптеген тұтқындар босатылғаннан кейін қарқын алды. 1917 жылдың тамызының басында 46 Парнелл скверіндегі Конрад на Гаэлдің Краб Чейтин кеңсесінде кездесу өтті. Бұл кездесуде Оглай на Айренің Ұлттық атқарушы органы құру үшін Армия конвенциясы өткізілетіні шешілді. Конвенция күні Дублиндегі республикашылардың үлкен жиынымен сәйкес келіп, оның арқасында жасырынуға мүмкіндік болды – 1917 жылдың 25 және 26 қазанындағы Синн Фейн Ард Фейсі, қалада көптеген республикашылардың болуы полицияның назарын аудармайды, олар Ард Фейстен кейін де қалада болады деп есептейді. Конвенцияға 250-ге жуық адам қатысты, ал тұтқынға алыну көптеген адамдардың қатысуына кедеріс келтірді. Қатысушылардың арасында Эмон де Валера, Катал Бругха, Томас Аш, Диармуид О’Хегарти, Диармуид Линч, Майкл Коллинз, Майкл Стейнс және Ричард Малкахи болды. Синн Фейн мен Ирландия еріктілерінің конвенциялары өз ұйымдарын ресмилендіріп, басшылықты сайлады, Синн Фейн мен Ирландия еріктілерінің әрқайсысы Эмон де Валераны президент етіп тағайындады. Сондай-ақ, 26 провинциялық өкілден (Дублин қоса алғанда) тұратын Ұлттық атқарушы орган сайланды. Бұдан өзге, IRA-ның түрлі бөлімдерін басқаратын бірқатар директорлар сайланды. Сайланғандар: Майкл Коллинз (Ұйымдастыру директоры); Диармуид Линч (Байланыс директоры); Майкл Стейнс (Жеткізу директоры); Рори О’Коннор (Инженерлік директор). Сеан МакГарри Бас хатшы болып сайланды, ал Катал Бругха Резиденттік атқарушы кеңестің төрағасы болды, ол де-факто Штаб басшысы болды. Директорлар өздерінен сайланған кезде толық санды құру үшін алты коопция тағайындалды, олардың ішінде Диармуид О’Хегарти де болды.

Мемлекеттік қызметке тағайындалу (1918-1921)

1918 жылы патшаға адалдық ант беруден бас тартқаны үшін мемлекеттік қызметтен босатылғаннан кейін, оның әкімшілік қабілеттері революциялық Дэйлдің хатшылығында толыққанды қолданыс тапты. Диармуид О’Хегарти жаңа құрылып келе жатқан ирланд мемлекеттік қызметінде тұрақты мансапты, әрине, тартымды деп білді және жаңа мемлекетке қызмет етуге соншалық үлес қосты ki, ол "революцияның мемлекеттік қызметшісі" (Лонгфорд, 102) және "Еркін мемлекет үкіметінің сұр кеңесшісі" (де Вере Уайт, 59) деп аталды.

Бірінші Дал (1918-1921)

1918 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда Ирландия парламенттік партиясы толық жеңіліске ұшырады, ол Синн Фейннің 73 мандатына қарсы бар болғаны алты орын ғана жеңіп алды. 1919 жылдың қаңтар айында жаңадан сайланған Синн Фейн депутаттары өздерін Ирландияның тәуелсіз парламенті – Дайл деп жариялады. О’Хегарти Гарри Боландқа және Майкл Коллинзге өте жақын болды, ал 1918 жылы бұл IRB үштігі 1918 жылғы желтоқсан айындағы жалпы сайлауға Синн Фейн кандидаттарын іріктеуде маңызды рөл атқарды. О’Хегарти өзінің әкімшілік тәжірибесін Синн Фейн кандидаттарын іріктеуге бағыттап, бірақ өзі Дайлге сайлануға тырыспады. Іріктеу процесі Дайлге өтуді көздеген, бірақ кандидат ретінде ұсынылмаған адамдардың наразылығын тудырды. 1917 жылдан бері Синн Фейннің толық уақытты хатшысы болған және партия басшылары туралы мол білімі бар Пейдин О’Кифф, келісімге қарсы дауыс берудің бір бөлігі Коллинске қарсы бағытталған дауыс екенін, оның себебі Коллинс, Гарри Боланд және Диармуид О’Хегартинің 1918 жылғы желтоқсан сайлауына кандидаттарды таңдауынан туған қарсылық екенін айтты.

1919 жылғы республикалық несие және "Дейл облигациялары" фильмі, 1919 жыл

1919 жылы қаржы министрі болып тағайындалғаннан кейін бірнеше күн ішінде Коллинз Дэйл Эйрэннің Дублин замкісінен басқаратын британдық үкіметке балама үкімет құруды көздеген мақсатына жету үшін қажетті қаражатты жинауға кірісті. Шұғыл қажеттіліктер тәуелсіздікті орнатумен байланысты болды – Ирландиялық еріктілер мен IRB-ның әскери ресурстары, сондай-ақ Париж бейбіт келісімдері конференциясына Ирландиялық делегацияның дипломатиялық ресурстары. Пэдрейк Пирс құрған мектептің сыртында түсірілген қысқаша үгіт фильмі жасалды, онда Майкл Коллинз мен Диармуид О’Хегарти жиырма тоғыз белгілі жазылушыға облигация сертификаттарына қол қойды. Фильмнің символизмі, мысалы, Коллинз үстел ретінде пайдаланған блок Роберт Эмметтің басы кесілген блок болғандығы, терең әсер етті. Гарри Боланд Америкада осы фильмді көрген соң Коллинзге былай деп жазды: "Сіз бен Хегарти облигация сататын осы фильм көздерімді толтырды. Әй, жігіттер! Сендер керемет киноактерлерсіздер. Ешкім облигация сатып алудан тартынбады, әсіресе біздің мынандай әдемі қаржы министріміз болғанда."

Бірінші Дэйлдің хатшысы (1918-1921)

О'Гегарти Бірінші Дайлдың (1919–1921) хатшысы ретінде ұйымдастырушылық шебер болды және Дайлдың "әрбір прогрессивті үкіметтен күтілетіндей жұмыс істеу арқылы" өзінің құндылығын көрсетуіне бекінді. Бірінші Дайлдың кеңсе меңгерушісі және Дайл кабинетінің хатшысы (1919–1921) ретінде ол оның табысына зор үлес қосты, құпия парламент отырыстарын ұйымдастырды және О'Коннелл көшесі мен Абби көшесінің қиылысындағы, кейін Орта Абби көшесіндегі кеңселерден түрлі бөлімдердің жұмысын үйлестірді. Ол хаттамаларды жазып, Дайл кабинетінің барлық корреспонденциясын жүргізді. Дайл министрлерінің байланыс құралы болғандықтан, ол үкіметтің тиімді жұмыс істеуі үшін өте маңызды рөл атқарды. Бұл оған революциялық қозғалыстағы ықпалын күшейтті, өйткені ол IRB-де жоғары лауазымда болды және маңызды әскери қызметтерді атқарды. Оны британдықтар тұтқындап, соттады, заңсыз жиналуға кінәлі деп танып, үш айға Маунтджой түрмесіне (1919 жылдың қарашасы – 1920 жылдың ақпаны) қамады. Қоғамдық тәртіп заңдарына сәйкес, заңсыз жиналу құқық бұзушылығы көпшіліктің санын ең төменгі деңгейге дейін шектеді. Маунтджой түрмесінде ол ИРА тұтқындары арасында жетекші тұлғаға айналып, Ноэль Лемасқа өздігінен ұйымдастырған аштыққа тоқтатуға бұйрық берді.

Әскери қызметке тағайындалу (1916-1921)

О'Хегарти Ирландия еріктілерінің басқару құрамының мүшесі (1916 жылдың маусымынан 1921 жылдың қарашасына дейін), ИРА коммуникациялар директоры (1918 жылдың шілдесінен 1920 жылдың наурызына дейін) және Ұйымдастыру директоры (1920 жылдың наурызынан 1921 жылдың сәуіріне дейін) болды. Пасха көтерілісінен кейін Нед Дейли атқыланғаннан кейін О'Хегарти Ирландия еріктілерінің Дублин бригадасының 1-ші батальонының командирі тағайындалды.

Ұйымның директоры (1920 жылдың наурызынан 1921 жылдың сәуіріне дейін)

1920 жылдың наурыз айында босатылғаннан кейін О’Хегарти Коллинзден Ұйымдастыру жөніндегі Директорлық басшылығын қабылдады, сондай-ақ Дублин бригадасының вице-командирі қызметіне тағайындалды. Фионан Линч ИРА штаб-пәтерінде О’Хегартидің Ұйымдастыру жөніндегі директорының көмекшісі болып бекітілді. Осы уақытта Коллинз генерал-адъютант лауазымын Гейройд О’Салливанға тапсырды. Бұл Коллинзге 1920 жылдың наурызынан 1921 жылдың сәуіріне дейін «кір жекпе-жек» жүргізу үшін, әлсіз нысаналарға қарсы барлау қызметіне өтуге мүмкіндік берді. О’Хегарти Гарри Боландтың, сондай-ақ Коллинздің жақын досы болды, олар оны «пастор» деп атады. Коллинз әріптестеріне қарсы ұсқынсыздық танытатын, ал О’Хегарти Ұйымдастыру директоры болып тағайындалғанда оны былай сипаттады: «оң көзіне ұзын шаш түсті; киімдері жинақы емес, жағасы қисайған, галстугі бұзылған, көрінісі шатасқан; тынымсыз жұмыс істеді, жылдам сөйледі; ойы тез, өткір және нақты болды, көбінесе тікелей, әсерлі суреттермен, жиі өткір зиялылықпен, көбінесе сыртқы бейжайлықтың артында жасырылған». Бірақ бұл көзқарас нағыз ерлікпен күрескен азаттық күрескерінің бейнесін көрсете білді. «Денсаулыққа және жеке жайлылыққа немқұрайлылық біз үшін әдетке айналды; бұл ерлік белгісі болды». 21 қараша 1920 жылы О’Хегарти, Дублин бөлімшелерінің басқа мүшелерімен бірге, Қанды жексенбіде британдық агенттерді жоюға көмектесу үшін таңдалды. 1921 жылдың 19-25 мамырында Дублинде болған Том Барри О’Хегарти туралы былай деді: «Диармуид О’Хегарти Ұйымдастыру директоры және мен келген кезде Ирландия Республикасы Министрлер кабинетінің хатшысы болды. Ол бірінші сынып миымен керемет ұйымдастырушы еді, көп сөйлемесе де, Бас штабтың басқа мүшелері оны жоғары бағалағандығы анық көрінді. Диармуидқа Емонн (Боб) Прайс көмектесті, ол елді кеңінен аралап, армия бөлімшелерін ұйымдастырып, тексерді». О’Хегарти Коллинз басшылығымен жетістікке қол жеткізген оқыту мен дамуды одан әрі жетілдірді, бірақ келісімшарт талқылау кезінде ол күші таусылып, британдық әскерлердің басымдығына ұшырады.

Екінші парламент және ағылшын-ирландтық келісім (1921)

О'Хегарти 1921 жылғы сәуірде әскери қызметінен кетіп, оның орнына Ұйымдастыру директоры болып Еойн О'Дэффи тағайындалды, ол Дэйл хатшылығындағы жұмысына көшті. 1921 жылғы қазанда ол Ұлыбританиямен Англо-Ирландия шарты[26] бойынша келіссөздер жүргізу үшін Лондонға барған Дэйл тағайындаған делегацияның[24] мүшесі болды, және бірлескен хатшы болып қызмет етті. [27][28] Делегация құрамында Артур Гриффит (Сыртқы істер министрі және делегация төрағасы); Майкл Коллинз (Қаржы министрі және делегация орынбасары); Роберт Бартон (Экономикалық істер министрі); Джордж Гаван Даффи және Эамонн Дуган болды, ал Эрскин Чайлдерс, Фионан Линч, Диармуид О'Хегарти және Джон Чартрес хатшылық көмек көрсетті. Фрэнк Пакенхам "Қиын жолмен келген бейбітшілік" еңбегінде Диармуид О'Хегартиді "революцияның мемлекеттік қызметкері" деп сипаттайды, ол "әдетте көзден жасырынып жүретін, кездескендерге 1926 жылғы Империялық конференцияда Ирландияның конституциялық жетістіктерін мүмкін ететін қабілеттерін жасыра алмаған адам".

Үшінші парламент

1922 жылдың 7 қаңтарында Дэйл Шартты қабылдау үшін дауыс берді, депутаттар Диармуид О’Хегарти шақыруымен сайлау округтері бойынша бірінен соң бірі дауыс берді. Бұл дауыс қозғалысты екіге бөліп жіберді. 1922 жылдың қаңтарында де Валера Дэйлдің президенті лауазымынан кетіп, оның орнын Артур Гриффит басты, ал бұрын GHQ оған ИРА үкіметті қолдайтынына сендірген болатын; бірақ шындығында ол Синн Фэйндей бөлінген еді. Шартты қолдаушылардың сәтіне орай, Шартқа қарсы шыққан ИРА штаб офицерлері ИРА-ның операциялар және оқу бөлімдерін басқармады, және азамат соғысы барысында бұл тәжірибесіздік анық байқалды. О’Хегарти ИРБ-де Шартты жақтады және 1922 жылы Уақытша үкімет кабинетінің хатшысы болып тағайындалды, 1922 жылдың мамырында армия командирлегін біріктіру арқылы жаушылықтың алдын алу мақсатындағы армияны біріктіру жөніндегі сәтсіз келіссөздерге қатысты. Шартқа халықтың қолдауы күшті және кең таралған болды, бірақ гүлденген шығыста батысқа қарағанда анығырақ байқалды. 1922 жылдың маусымындағы жалпы сайлауда Шартты жақтаушы партиялардың жеңісі соғыстан шаршаған және бейбітшілік іздеген елдің көрінісі болды, бұл О’Хегартидің 1922 жылы Уақытша үкіметтің жаңа Дэйл хатшылығына тағайындалуына мүмкіндік берді – ирландиялық азаматтық қызметтің бастауы. Еркін мемлекет Ирландиядағы британ армиясының штабын иеленген кезде О’Хегарти Ирландия атынан бес Céitinneach (Ричард Малкахи, Джон Муртуилл, Джерард О’Салливан және Майкл Коллинз) қатарында болды, ал бесінің төртеуі бұрын ИРБ-нің Китинг бөлімшесінің мүшелері болған. Төрт сот дағдарысы кезінде, 1922 жылдың 22 маусымында О’Хегарти Ллойд Джорджға үкіметтің Шартқа қарсылармен күресу стратегиясын түсіндіріп, былай деп жазды: «Үкімет, алайда, бұл күштердің ішінде өздерінің ыдырауына себеп болатын элементтер бар екеніне қанағаттанды, уақыт өте келе олар өздерінің ыдырауына жетіп, үкіметті оларды басу шараларын қолдану қажеттілігінен босатар еді, бұл шаралар оларға қатысты орынсыз соғымпаздық сезімін тудыруы мүмкін еді», – оларға күш қолданудың қажеті жоқ екенін айтты.

Маунтджой түрмесінің басқарушысы (1922 жылдың шілдесінен тамызына дейін)

Түрмелердегі тығыздыққа және түрме күзетшілерінің мінез-құлқына қатысты шағымдар азамат соғысы кезінде және одан кейін республикалық үгіт-насихаттың тұрақты тақырыбына айналды. 1922 жылғы шілдеде Азамат соғысы барысында Маунтджой түрмесіндегі республикалық тұтқындардың ірі бүлік салдарынан түрме әскери бақылауға алынды. Диармуид О’Хегарти қысқа мерзімге мемлекеттік қызметтен босатылып, Маунтджой түрмесінің әскери губернаторы болып тағайындалды (1922 жылғы шілде-тамыз), бұл қызметке ол мүлдем жарамсыз еді. О’Хегарти еркін мемлекеттің жақтаушысы болғандықтан, республикалық тұтқындардың наразылығын тудырды. Маунтджойдағы интернированныхдың жағдайы өте ауыр болды, бірақ қарсылық күшті болды. Тұтқындар қабырғаларда тесіктер жасап, бір қабаттан екінші қабатқа, есіктерден тыс шықпай, түрме бойында өте алатын. Күзетшілердің кіруіне және тінтіп тексеруіне кедергі келтіру үшін жиі кедергілер қойылды – бұл қажетті сақтық шарасы болды, себебі кейде түрмеге қару-жарақтар жасырын кіргізіліп, қашуға тырысу кезінде қолданылатын. Көптеген интернированных орналасқан D қанаты Солтүстік айналма жолына қарады, онда халық жиналып, желектерді желбіретіп, қолдау әндерін айтып, сөздер айқайлап отыратын. Интернированные терезелердің жақтауларын бұзып, терезеден шығып, жауап беру үшін айқайлап тұратын. О’Хегарти мұндай әрекеттерді тоқтатуды талап етті, бірақ интернированные бас тартты. Ол тұтқындардың «әскери тұтқындар» ретінде қарастырылатынын және күзетшілерге қарсылық көрсету, өз күштеріне көмектесуге тырысу, бүлік шығару, саботаж жасау, бағынбаушылық таныту, қашуға тырысу немесе камераларды бүлдіру оларды атуға жарамды ететінін мәлімдеді.

О’Хегарти әскерлер терезеден сүйенгендерге оқ атумен қорқытты. Бұл хабар халыққа жетті, соның салдарынан жиналған адамдардың саны арта түсті. Интернированные бас тартқан соң, сағат 15:00-де, 1922 жылғы 14 шілдеде әскерлер терезелерге оқ ашты, нәтижесінде Джордж Плункетт және ерікті Кейн жарақат алды. Содан кейін камераларға оқтар төгілді, ал басқа тұтқындар да сынықтардан зардап шекті. Әскерлерге ешкімді қасақана атып өлтірмеу туралы нұсқау берілген, бірақ таңқаларлықтай ешкім қаза таппады. Сол жерде тұтқын болған Пидар О’Доннел: «Адам көбіне оқтардың қалай зиян келтірмейтініне таңғалады», - деп еске алады және оны «республикалық ашудың» ортасы ретінде есте сақтады. Мұндай тағайындауларға қатысты Ұлттық армияның генерал-адъютанты Герайд О’Салливан кейін: «Бізге ерекше қабілеттері болғандықтан емес, сенім арта алатын адамдарды алу қажет болды» деп түсіндірді.

Ұйымның директоры (1922 жылдың шілдесі - 1922 жылдың желтоқсаны)

О'Хегарти Азамат соғысы кезінде генерал-штаб офицері болды, ол Командующий генерал (генерал-лейтенант) шеніне ие және 1922 жылдың қыркүйегінен бастап Армия кеңесінің мүшесі болды. Ол 1922 жылдың шілдесінен желтоқсанына дейін екінші рет Ұйымдастыру директоры қызметін атқарды.

Ақпараттық қызметінің директоры (1922 жылдың қарашасы - 1923 жылдың сәуірі)

1922 жылдың қыркүйегінде Майкл Коллинздің қайтысынан кейін ол 1923 жылдың мамырына дейін Лиам Тобиннің орнына Ұлттық армияның барлау директоры болып тағайындалды. О’Хегарти барлау желісін Дублиннен тыс кеңейтудің маңыздылығын түсінді және осы мақсатта жұмыс істеді. 1923 жылдың сәуір айында профессор Джеймс Хоган Диармуид О’Хегартиден кейін Ақпарат департаментінің директоры болды, ал О’Хегарти 1923 жылдың мамырында мемлекеттік қызметке қайта оралды.

1924 жылғы әскери көтеріліс

Армия көтерілісі – 1924 жылғы наурыз айында Ирландия армиясындағы дағдарыс, ол азаматтық соғыс аяқталғаннан кейін Ұлттық армияны қайта ұйымдастыру және оны қысқарту қажеттілігінен туындаған армия санын азайту туралы ұсыныспен басталды. Көтеріліс осы көтерілісшілердің жетекшілері 1924 жылғы 18 наурызда Парнелл көшесіндегі Девлин қонақ үйінде жоспарлаған жиналыста өршіп, қатардағы әскерилерге өз жоспарларын және оны қалай іске асыру керектігін жеткізуге тырысты. Рейдтің басшысы полковник МакНиллмен бірге Армия барлау бөлімінің полковнигі Костелло қонақ үйдің сыртында Армияның генерал-адъютанты Гейроид О’Салливанмен және Портобелло казармасындағы Атқару кеңесінің хатшысы Диармуид О’Хегартимен кездесті. Қорғаныс министрімен байланысқа түсу мәселесі талқыланды, бірақ жауап алу үшін тым көп уақыт кетеді деп ойланды. Соңында, кіруге және тұтқындауға келісім берілді, нәтижесінде он бір көтерілісші офицер ұсталды, бірақ көптегені қашып кетті.