Кіріспе

Энтони Кит Бук (4 қыркүйек 1934 жылы туған) – ағылшын футболшысы және жаттықтырушы. Бұрынғы қорғаушы Бук мансабының көп бөлігін туған қаласының "Бат Сити" клубында Нелигалық футболда өткізді, содан кейін "Плимут Аргайл" клубымен лигалық футболға қатысты. 31 жасында ол "Манчестер Сити" клубының бірінші дивизионына қосылды, онда капитан болды. Бук капитандық еткен кезде "Манчестер Сити" төрт маңызды кубокты жеңіп алды, бұл оны клуб тарихындағы ең көп марапатталған екінші капитан етті. Бук 1974 жылдан 1979 жылға дейін "Манчестер Сити" клубының жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, содан кейін 1996 жылға дейін клубта түрлі жаттықтырушылық қызметтерді атқарды.

Ерте өмір және лигадан тыс мансап

Кітап Бат қаласында дүниеге келді, бірақ төрт жасында әкесі, Сомерсет жеңіл жаяу әскерінің офицері, Үндістанға тағайындалғанда олар да көшіп кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кітаптың әкесі Бірмада қызмет етті, ал Кітап анасы мен бауырларымен Британдық Үндістанның Мумбай және Мултан сияқты бірнеше жерлеріндегі әскери гарнизонда тұрды. 1945 жылдың қыркүйегінде Кітап отбасы Англияға қайтып келді. Тони Бат қаласында орта мектепке барып, Бат және Сомерсет жасөсперімдері құрамасына шақырылғанда бәсекелестік футболында алғашқы тәжірибесін алды. 16 жасқа келгенде мектепті бітірген соң Кітап кірпіш қалаушының шәкірті болды және Пезедаун Майнърс клубы үшін аматор футболдан ішкі шабуылшы ретінде ойнады, 1952 жылы әскерге шақырылғанға дейін. Әскери командасы үшін ойнағанда Кітап толық қорғаушы позициясына көшті және әскери командаласы Франк Бланстоунның ұсынысымен Челси клубында сынақтан өтті, бірақ қабылданбады. Ұлттық қызметін аяқтағаннан кейін Кітап Бат қаласындағы кірпіш қалау жұмысына оралды және Фром Таун клубында ойнай бастады. Ол жеті жарым жыл Бат клубында өтті, мансабының соңғы кезеңінде капитан болды және 1960 жылы Оңтүстік лигасының титулын жеңіп алды. 1962 жылғы маусым соңында Малькольм Эллисон Бат клубының жаттықтырушысы болды, осылай екеуінің ұзақ қарым-қатынасы басталды.

Кәсіби мансап

1962–63 жылғы маусымның соңында Эллисон Канаданың «Торонто Сити» командасын жаттықтыруға шақырылды. Эллисон қысқа уақыттан кейін «Плимут Аргайлға» кеткенімен, Бук үш ай қалып, сол уақытта Канаданың үздік қорғаушысы деп танылды. Англияға оралғаннан кейін, Букты Эллисон «Плимутқа» 1500 фунт стерлингке шарт жасады. Бук 30 жасында алғаш рет Футбол лигасына қатысты, бірақ «Плимут» оны 28 жаста деп есептеді. Эллисон Букқа туу куәлігін түзетуге кеңес берді, өйткені «Плимут» кеңесі 30 жастағы ойыншыға 1500 фунт стерлинг төлемейді деп ойлады. Лигада 81 ойын өткізгеннен кейін, Бук екі жылдан соң Малькольм Эллисонмен бірге «Манчестер Ситиге» 17 000 фунт стерлингке ауысты. Бас жаттықтырушы Джо Мерсер бастапқыда 30 жастан асқан ойыншыға мұндай ақша жұмсауға құлшынбады, бірақ Эллисон Мерсердің өзінің мансабында 32 жасында «Эвертоннан» «Арсеналға» сәтті ауысқанын еске салғаннан кейін оны көндірді. Бук Мерсер мен Эллисонның басшылығымен өркендеді. Ол «Манчестер Сити» сапында 1966–67 жылғы маусымның ашылу матчында, «Саутгемптонмен» 1:1 есебімен тең түскен кезде дебют жасады және сол маусымда клуб жаңадан көтерілгеннен кейін орнын нығайтқанда клубтың «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығының алғашқы иегері атанды. 1967 жылы Бук бұрынғы капитан Джонни Кроссан «Миддлсброға» кеткеннен кейін капитан болып тағайындалды және содан бері командаластары оны Скип деп атады. Капитандық қызметін атқарудың алғашқы маусымы өте сәтті болды, ол «Манчестер Ситиді» барлық ойында ойнап, екінші лига чемпионатында жеңіске жеткізді. 1968–69 жылғы маусымның алғашқы төрт айында Бук ахилл жарақатынан алаңнан шығып қалды, бірақ ол командаға FA кубогына қатысудың басталуына дейін оралды. Кубок финалына дейінгі аптада Бук 1969 жылғы Футбол жазушылар қауымдастығының үздік футболшысы атанды, бұл марапатты Дэйв Макеймен бөлісті. Келесі сенбіде «Манчестер Сити» FA кубогының финалында «Лестермен» ойнады. «Манчестер Сити» 1:0 есебімен жеңіске жетті және капитан Бук кубокты көтерді. Келесі маусымда «Сити» бір маусымда еуропалық және отандық кубокты жеңген алғашқы ағылшын командасы болды – Еуропа кубогы мен Лига кубогы. Бук 1974 жылы ойыншылық мансабын аяқтады. Бук бас жаттықтырушы ретінде алғашқы толық маусымында команда бұрынғы маусымдағы 14-орыннан жақсырақ, 8-орынды иеленді. 1997 жылы ол Брайн Хортонның басшылығымен «Хаддерсфилд Таунға» бас скаут ретінде қосылды. 2008 жылы Бук зейнеткерлікке шықты, бірақ екі құрметті лауазымды иеленді: «Манчестер Ситидің» құрметті президенті және «Манчестер Ситидің» ресми жанкүйерлер клубының өмірлік президенті. 2004 жылғы қаңтарда ол «Манчестер Ситидің» Даңқ залына енгізілді. Оның інісі Ким Бук «Борнмут және Боскомб Атлетик», «Нортгемптон Таун», «Мэнсфилд Таун» және «Донкастер Роверс» клубтарының қақпашысы болды, ал Кимнің ұлы Стив де қақпашы болды, негізінен «Челтенхэм Таун» клубында.