Кіріспе

Ұлы Петрдің әйелі Анна Монс (Анна Ивановна Монс; 1 қаңтар 1672 - 15 тамыз 1714) - Ұлы Петрдің сарай әйелі.

Ерте өмір

Мәскеуде голландтық Монс отбасында дүниеге келген Аннаның Ресей сарайында күтімші қызметін атқарған Модеста Монс әпкесі және Екатерина I-нің жеке хатшысы болған, сонымен қатар оның сүйіктісі деген қауесет бар Виллем Монс ағасы болды. Оның немересі – Лопухина ісімен әйгілі Наталья Лопухина.

Патшалық сүйіктісі

1691 жылы Ресейдің жас Пётр I Мәскеудің неміс кварталына жасаған сапарының бірінде Вестфалиялық шарап сатушы Йохан Монстың қызы Анна Монсқа ғашық болды. Оның кіші інісі Виллем Монс (1688–1724) Екатерина I-нің жеке кеңесшісі болды, ал оның әпкесі Матрена Федор Балкқа, генерал-майорға және Рига губернаторына үйленді. Оның қызы – әйгілі Наталья Лопухина (1699–1763), 1742 жылы Лопухина ісі деп аталатын оқиғаның құрбаны болды. Петрдің патшайым Евдокия Лопухинамен қарым-қатынасы нашарлаған сайын, Анна Монс оның тұрақты және жартылай ресми патшалық сүйіктісіне айналды. 1690 жылдары ол оған 295 шаруашылық және Мәскеу маңындағы үй берді. Бұл қарым-қатынас 12 жылға созылды.

Кейінгі өмір және өлім

Петр Лопухинадан ажырасқаннан кейін Аннаның өзінің Петрге үйлену ниеті болған, бірақ 1703 жылға қарай ол оның өзіне деген қызығушылығын жоғалтқан деп қорқып, Петрдің махаббатын қайта ояту үшін пруссиялық елші Кейзерлингпен сырбаздыққа түсті. Кейзерлинг Петрге үйленуді ұсынды, бұл Петрдің Аннаны оның иелігінен қууына және анасы, қарындасы және отыз досымен бірге үй қамауына алуына себеп болды. Кейін Петр олардың үйленуіне рұқсат берді, олар 1711 жылы үйленді. Анна үш жылдан кейін туберкулезден қайтыс болды. Аннаның кіші інісі Виллем Монс Екатеринаның хатшысы және досы болды. Ол Полтава шайқасына қатысқан Петрдің ескі досы еді. Виллем императрицаға қол жеткізу мүмкіндігін теріс пайдаланғаны үшін айыпталды және жазаланды, ал оның әпкесі Матрена сабалып, Сібірдегі Тобольскке жер аударылды. Матренаның күйеуіне қайтадан үйленуге рұқсат берілді. Аға-інілер өздерінің беделдері мен лауазымдарына байланысты байлық пен мүлікке ие болғанына қарамастан, өтініш берушінің сұраған пайдасы мен лауазымына қарай, ықпалдары үшін пара алды. Өлім жазасын орындау алдындағы түні Петр Виллемге, осындай талантты адамды жоғалтуды өкінетінін айтса да, Виллемнің өлім жазасын орындау қажеттігін жеткізді. Кейіннен Петр қайтыс болғаннан кейін Екатерина Матренаны қайтадан құрметке бөледі. Виллемнің спиртте сақталған басы мұражайда, бастапқыда патшаның жазғы сарайында қойылды. Ол бүгінгі күнге дейін көрсетілуде.