Ржешов-Ясионка әуежайы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Польшадағы әуежай

Рзешов Ульма әуежайы – Польшаның оңтүстік-шығысында, Рзешов қаласының орталығынан Ясионка ауылында орналасқан халықаралық әуежай. Рзешов технология университеті мен Рзешов әуе клубы пайдаланатын, одан әлдеқайда кішкентай Лотниско Рзешовпен шатастырмау керек. Польшадағы ең қызықтырып жүретін сегізінші әуежай болып табылады.

Тарих

Рзешов-Ясионка әуежайына жолаушылардың ішкі рейстері 1945 жылдың 30 қарашасында 1/2 нөмірлі Варшава – Лодзь – Краков – Рзешов – Люблин – Варшава айналымдық ішкі әуе жолының ашылуымен басталды. Әуежай 1940 жылы салынған алғашқы құрылыстар 1944 жылы қиратылғаннан кейін қайта жаңартылып, 1949 жылы коммерциялық қызметке ашылды. 1999 жылы Польша Әуе Күштері, ол ашылғаннан бері Рзешов-Ясионка әуежайында орналасқан, Польша Қорғаныс министрлігінің келісімі бойынша Рзешов-Ясионка әуе базасын толығымен жапты. 2007 жылдың 2 маусымында LOT Polish Airlines Нью-Йорк қаласының Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайына және Ньюарк қаласының Ньюарк Либерти халықаралық әуежайына маусымдық рейстерін бастады. JFK бағыты бойынша қызмет тоқтатылды. 2008 жылдың қаңтарынан бастап әуежай Варшавамен ішкі байланысқа қоса, Дублин және Лондон-Станстедке халықаралық рейстерді жоспарлап отырды. 2009-2010 жылдары жолаушылар ағыны 18,66%-ға өсті, 2010 жылы 451 720 жолаушыға қызмет көрсетілді. Дегенмен, 2014 жылы Рзешов-Ясионка әуежайы Еуропалық есептік палатасының (ECA) аудитінен өтті және тиімділік және заңдылық тұрғысынан 20 басқа еуропалық әуежайлармен салыстырғанда оң нәтижелер көрсетті. 2022 жылғы Ресей-Украина соғысы кезінде әуежай Украинаның азаматтық қоғамдық ұйымдары мен үкіметтік қолдаушылары үшін Украина мен халқына медициналық көмек, қару-жарақ және жабдықтар жеткізу үшін транзиттік хаб ретінде пайдаланылды. Қару-жарақ пен медициналық жабдықтар әуежайға жеткізіліп, содан кейін Польша-Украина шекарасы арқылы жүк көліктерімен тасымалданды. 2022 жылдың 9 наурызында АҚШ әуежайға екі MIM 104 Patriot зениттік-ракеталық кешенін орналастырды, бұл шара "алдын ала сақтық қадамы" деп аталды. 2022 жылдың 5 наурызында АҚШ Мемлекеттік хатшысы Энтони Блинкен Украинаның Сыртқы істер министрі Дмитро Кулебамен кездесу үшін Рзешовке келді. АҚШ Президенті Джо Байден Air Force One ұшағымен Рзешовке екі рет келді: 2022 жылдың 25 наурызында американдық әскерлермен кездесу үшін және 2023 жылдың 19 ақпанында Киевке бара жатқанда. 2023 жылдың 22 наурызында Уэльс принці Уильям британдық және поляк әскерлерімен кездесу үшін Рзешовке келді. 2024 жылдың 24 наурызында Польша Президенті Анджей Дуда әуежайға екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік әскерлер еврейлерге көмектесіп жатқандарын білгеннен кейін қаза тапқан поляк азаматтары Ульма отбасының есімін берді.

Passenger domestic services to Rzeszów–Jasionka Airport began on 30 November 1945 with the opening of the circular domestic airline route number 1/2 Warszawa – Łódź –Kraków – Rzeszów – Lublin – Warszawa. The airport was re built and opened for commercial traffic in 1949 after the first facilities built in 1940 were destroyed in 1944. In 1999, the Polish Air Force, which had a presence at Rzeszów–Jasionka Airport since its opening, permanently closed its Rzeszów–Jasionka air base as part of an agreement by the Polish Ministry of Defence. On 2 June 2007, LOT Polish Airlines commenced seasonal services to New York City's John F. Kennedy International Airport and Newark's Newark Liberty International Airport. Service to JFK has since ceased operations. As of January 2008, the airport has had scheduled international flights to Dublin and London–Stansted, in addition to its domestic connection with Warsaw. In 2009–10, it registered an 18.66% increase in passenger traffic serving 451,720 passengers in 2010. Rzeszow Jasionka Airport, however, underwent an ECA (European Court of Auditors) audit in 2014 and – among 20 other European airports – its marks were positive in terms of efficiency and legitimacy using EU funds on airports' modernization. During the 2022 Russia Ukraine war, the airport has been used as a trans shipment hub for Ukraine's civil, NGO and government supporters to resupply Ukraine and its people with medical aid, weapons and supplies. Weapons and medical supplies are flown to the airport and then driven across the Polish Ukrainian border in trucks. On 9 March 2022, the United States deployed two MIM 104 Patriot surface to air missile systems to the airport in what it called a "precautionary defensive move." On 5 March 2022, US Secretary of State Antony Blinken landed in Rzeszów to meet with Ukrainian Minister of Foreign Affairs Dmytro Kuleba in Ukraine. The President of the United States Joe Biden landed on Air Force One in Rzeszów twice, on 25 March 2022 to meet American troops, and on 19 February 2023, on the way to Kyiv. On 22 March 2023, William, Prince of Wales, landed in Rzeszów to meet British and Polish troops. On 24 March 2024 Polish President Andrzej Duda named the Airport after the Ulma Family, Polish citizens who were killed during World War II after Nazi Army discovered that they were helping Jews.

Темір жол

2023 жылдың 3 қазанында әуежай мен Рзешов Глувны теміржол станциясы арасында Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna компаниясы басқаратын жаңа теміржол байланысы ашылды. Сапар 18 минутқа созады және бір жол билетінің бағасы 3,70 PLN құрайды.

Мекемелер

Рзешов қаласының солтүстігінде орналасқан Рзешов-Язионка әуежайы Польшадағы үшінші ең ұзын ұшу-қону жолағымен жабдықталған: Сондықтан бұл әуежай әлемдегі ең ірі ұшақтарды, мысалы, Антонов Ан-124 және Ан-225, Боинг C-17 Глобмастер III, Локхид C-130 Геркулес және Боинг 747 сияқты ұшақтарды қабылдауға қабілетті.