Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джозеф Кольман де Графт (2 сәуір 1924 – 1 қараша 1978) – ганалық көрнекті жазушы, драматург және театр режиссері. 1962 жылы ол Гана драма студиясының тұңғыш директоры болып тағайындалды. Ол радио, сахна және теледидарға қойылымдар қойып, режиссерлік жасады, сонымен қатар актерлік өнермен айналысты, өлеңдер жазып, педагог қызметін атқарды.
Joseph Coleman de Graft (2 April 1924 – 1 November 1978) was a prominent Ghanaian writer, playwright and dramatist, who was appointed the first director of the Ghana Drama Studio in 1962. He produced and directed plays for radio, stage and television, as well as acting, and was also a poet and educator.
Өмірбаян
Де Графт Алтын жағалаудағы (қазіргі Гана) Кейп-Кост қаласында дүниеге келген. Оның тегі голландтық әкесінен тараған. Орта білімін Мфансипимде алған. 1953 жылы, 29 жасында, бұрынғы мектебінде төрт жыл сабақ бергеннен кейін, де Графт Голд-Кост университетінің колледжін бітірді, ол ағылшыз тілінен үздік бітірушілердің бірі болды. Сол жылы ол Аккрадағы Осуден Леон Баклге үйленді, ол бухгалтер мамандығын меңгерген еді, және олардың үш баласы болды: Кэрол, Кобби және Квеку. 1955 жылы де Графт Мфансипим мектебіне оралып, ағылшын тілінен сабақ берді және Мфансипим драмалық зертханасын басқарды. Оның шығармашылығына Шекспир үлкен әсер етті, ол Шекспирдің бірнеше пьесасында ойнады және режиссерлік етті. Ол сондай-ақ африкалық театрдың дамуына белсенді жауап берді және екі нигериялық драматург – Джеймс Эне Хеншоу мен Воле Сойинканың пьесаларының Ганадағы тұңғыш көрсетілімдерін ұйымдастырды. Де Графт өзі де пьесалар жазды, соның ішінде ең танымал туындыларының бірі – "Ұлдар мен қыздар" (1964 жылы жарық көрді), осы кезеңге жатады. Бұл пьеса орта мектеп оқушылары арасында мансап және құндылықтар тақырыбындағы пікір-таластарға үлес қосады. 1960 жылы де Графт Ұлыбритания мен АҚШ-тағы әуесқой, кәсіби және университет театрларын зерттеуге мүмкіндік беретін грант алды.
De Graft was born in Cape Coast, in the Gold Coast (present day Ghana). His surname derives from a Dutch grandfather. He received his secondary schooling there at Mfantsipim. In 1953, at the age of 29, and after an education interrupted by four years teaching at his old school, de Graft graduated from the University College of the Gold Coast, one of the first undergraduates to take English Honours. That year, he married Leone Buckle, an accountant from Osu, Accra, and they subsequently had three children, Carol, Cobbie, and Kweku. In 1955 de Graft returned to Mfantsipim School, where he taught English and was in charge of the Mfantsipim Drama Laboratory. A major influence on his work was Shakespeare, and he acted in, and directed, several of Shakespeare's plays. He was also responsive to developments in African theatre and was responsible for the Ghanaian premieres of plays by two Nigerian dramatists: James Ene Henshaw and Wole Soyinka. De Graft wrote plays himself, and one of the best known, Sons and Daughters (published 1964), dates from this time. It is a contribution to debates about careers and values among secondary school pupils. In 1960, de Graft was awarded a grant that enabled him to spend time in the United Kingdom and the United States observing amateur, professional, and university drama.
Гана драма студиясы
1961 жылы Гананың премьер-министрі Кваме Нкрума Эфуа Сазерленд құрған, Гана мен ганалықтарға қатысты көркем туындылар жасау мақсатындағы Ұлттық театр қозғалысының аясындағы Гана драма студиясын ашты. Жо де Графт оның бірінші директоры болып тағайындалды. 1961 жылы драма студиясында «Ауылдық инвестиция» пьесасы қойылды. 1962 жылы «Кеңеттен келген қонақ» пьесасы жарық көрді, кейін бірнеше жылдан соң ол «Бұлыңғыр айна арқылы» деп қайта жазылып, қойылды. Ол тағы бір пьесасы, «Ұлдар мен қыздар» (1963, ұрпақтар арасындағы қақтығысты зерттейтін туынды) туралы: «Мен жастарға олардың өмірі маңызды екенін, оны осы тұрғыдан қарастыруға болатынын, өз көзқарастары бойынша өмірді зерттеуге құқығы бар екенін түсіндіруге тырыстым», – деді. 1969 жылы ЮНЕСКО де Графтті Найроби университетінде ағылшын тілін екінші тіл ретінде оқыту жөніндегі маман ретінде тағайындады. Ол Кенияда шамамен сегіз жыл өмір сүріп, осы елдің театр өміріне зор үлес қосты. Ол радио, сахна және теледидар үшін пьесалар жазып, қойды; сондай-ақ, Шекспирдің пьесасында және Мюррей Карлиннің «Енді тәтті Дездемона емес» колониялық емес пьесасында Отелло рөлін ойнады. Ол «Уилбинің қастандығы» фильмінде Уилби рөлін сомдады. 1975 жылы түсірілген фильмде апартеидке қарсы күрестің жетекшісі Уилбидің Оңтүстік Африкадағы қатаң күзетілетін түрмеден бостандық күрескері Сидни Пуатье мен тартыншақты ағылшын Майкл Кейннің көмегімен қашып кетуі бейнеленді, оларды талмай қуалайтын Оңтүстік Африкалық шенеунік Николь Уильямсонның ізі суреті салынды. Кениялық жерлер Оңтүстік Африканың орнына түсірілді.
In 1961, Ghana's prime minister Kwame Nkrumah opened the Ghana Drama Studio, founded by Efua Sutherland as part of a movement, the National Theatre Movement, to create artistic works relevant to Ghana and Ghanaians. Joe de Graft was seconded to become its first director. In 1961, his play Village Investment was produced at the Drama Studio. This was followed in 1962 by Visitor from the Past, a text that was revised and presented as Through a Glass Darkly some years later. Of another play, Sons and Daughters (1963, a study of conflict between generations), he said: "I was trying to make young people aware that their lives were important and could be looked at in this way, that they had a right to examine life as they saw it from their own perspective." In 1969 de Graft was appointed by UNESCO as a specialist in the teaching of English as a Second Language at the University of Nairobi. He spent almost eight years in Kenya and contributed greatly to the theatrical life of that country. He produced and directed plays for radio, stage and television; he also acted, playing Othello in both Shakespeare's play and Murray Carlin's post colonial Not Now, Sweet Desdemona. He played the cameo role of Wilby in The Wilby Conspiracy. The 1975 film depicted the escape from a top security South African prison of Wilby, the leader of anti apartheid struggle, with the help of freedom fighter Sidney Poitier and reluctant Englishman Michael Caine, while pursued by relentless South African official Nicol Williamson. The Kenyan locations stood in for South Africa.
1979 жылдан бастап
Сол жылы (1975), де Графтқа Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі пьеса жазып, оны кеңестің бесінші ассамблеясының Африкалық шақырылым пленарлық сессиясында қоюға тапсырды. Соның нәтижесінде "Муту" пьесасы жазылды, ол Африка тарихын жаратылыстан бастап қазіргі күнге дейін кеңінен қамтиды. "Муту" 1977 жылы жарық көрді және басқа де Графт туындылары сияқты, көп ұзамай орта мектептердің оқу жоспарларына енді. 1978 жылы Батыс Африкаға оралған де Графт Гана университетінің Африка зерттеулері институтында доцент болып жұмыс істеді, онда ол "Макбет" трагедиясын негізге алған "Мамбо" пьесасын қойды. Пьеса Африканың ойдан шығарылған елінде өрбітеді, ол Иди Аминнің Угандасын және Гананың өзін еске түсіреді. Бұл радикалды бейімделуде де Графттың Шекспирді қаншалықты креативті пайдалана білетіні көрсетілді. 1978 жылдың 1 қарашасында Джо де Графт Гана университетінде дәріс оқып жүргенде 54 жасында дүниеден өтті.
During the same year (1975), de Graft was commissioned by the World Council of Churches to write and direct a play for presentation at the African Challenge Plenary Session of the Fifth Assembly of the council. The result was Muntu, a broad treatment of African history from creation to the modern day. Muntu was published in 1977 and, like other de Graft texts, soon found its way on to secondary school syllabuses. Back in West Africa in 1978, as an associate professor in the Institute of African Studies at the University of Ghana, de Graft directed Mambo, his adaptation of Macbeth. Set in a fictional African country that recalled both Idi Amin's Uganda and Ghana herself, the radical adaptation showed how creatively de Graft was able to use Shakespeare. On 1 November 1978, Joe de Graft died at the age of 54, while lecturing in the University of Ghana.
Мұра
Меркурий планетасындағы Де Графт кратері оның құрметіне аталған. Джо Де Графт студенттік драма фестивалі 2006 жылдың ақпан айында Кейп-Кост қаласындағы Мфансипим мектебінде "жоғары сынып оқушыларының арасында драманың, олардың мінезін қалыптастыру құралы ретіндегі маңыздылығын арттыру" мақсатымен іске қосылды.
De Graft, a crater on Mercury, is named after him. The Joe De Graft Students Drama Festival was launched at Mfantsipim School, Cape Coast, in February 2006, with the aim of "creating awareness among the youth in senior secondary schools on the importance of drama, as a tool for shaping their character".