Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виллем Монс (1688 – 26 қараша 1724) – Ресейдің Екатерина I патшайымының жеке хатшысы.
Willem Mons (1688 – 26 November 1724) was private secretary to Catherine I of Russia.
Ерте өмір
1688 жылы голландтық Монс отбасында дүниеге келген Виллем, Ұлы Петрдің көп жылғы сүйіктісі Анна Монстың, күтуші әйел Модеста Монстың және Наталья Лопухинаның інісі болды.
Born in 1688 into the Dutch Mons family, Willem was the brother of Peter the Great's long time mistress Anna Mons, lady in waiting Modesta Mons and uncle of Natalia Lopukhina.
Өмірбаян
Апасының жолынан тайғаннан кейін Виллем орыс әскеріне қосылып, Полтава шайқасына қатысты. 1711 жылы ол патшаның жеке адъютанты болып тағайындалды. Оның тағы бір әпкесі Матриона Балк, осы уақытта Екатеринаның ең жақын досы болды, оны Петр 1712 жылы үйленді. 1716 жылы Екатеринаның тілегімен Петр Виллемге оның иеліктерін басқаруды тапсырды. 1724 жылы Екатерина патшайым болып тағайындалғаннан кейін, ол императорлық камерагер дәрежесіне көтерілді. Бірақ бірнеше айдан кейін Виллем Монс жемқорлық (парақорлық) және сенімді сақтамау айыптарымен тұтқындалды, ал Пётр Толстойдың қысқа да қатыгез тергеуінен кейін 27 қарашада көпшілік алдында басы кесілді. Оның басы спиртте сақталған және уақытша Күнсткамерада сақталған деген аңыз бар. Әңгімеге сүйенсек, Петр әйеліне осы қорқынышты экспонатқа сағаттап қарауға мәжбүр еткен. Виллемнің құлдырауының нақты себептері белгісіз. Петрдің императрицамен тығыз қарым-қатынасына ашуланғаны туралы әңгімелер тарады. Көптеген сарайлықтар Монсты Екатеринаның жақыны, ал оның әпкесі Матрионаны олардың арадасы деп есептеді. Алайда бұл оқиға Екатеринаның императрица лауазымына әсер етпеді. Оның өлім жазасын орындағаннан бірнеше ай өткен соң, Екатерина таққа отырды және Матрионаға (ағасының соты кезінде көпшілік алдында сабауға ұшыраған) және оның лютеран қызы Наталья Лопухинаға (кейін Лопухиналар қастандығында 1742–43 жж.) құрмет көрсетті.
After his sister's fall from favour, Willem joined the Russian army and took part in the Battle of Poltava. In 1711, he was appointed personal adjutant to the tsar. His other sister Matryona Balk had in the meantime become the closest friend of Catherine, whom Peter married in 1712. In 1716, at Catherine's behest, Peter entrusted Willem with administering her estates. After Catherine's coronation as consort in 1724, he was promoted to the rank of imperial chamberlain. A few months later, however, Willem Mons was arrested on charges of peculation (embezzlement) and breach of trust and, after a brief and brutal inquiry by Pyotr Tolstoy, he was publicly beheaded on November 27. His head was preserved in alcohol and was supposedly kept temporarily in the Kunstkamera. There is a legend that Peter forced his wife to contemplate this gruesome exhibit for hours. The true causes of Willem's downfall are obscure. It was rumoured that Peter was enraged by his intimacy with the Empress. Many courtiers regarded Mons as Catherine's lover and his sister Matryona as their matchmaker. The affair did not affect Catherine's position as empress, however. Just months after his execution, Catherine succeeded to the throne and lavished honours on Matryona (who had been publicly flogged during her brother's trial) and her Lutheran daughter, Natalia Lopukhina, who would later give her name to the Lopukhina Conspiracy (1742–43).