Кіріспе

Шығыс православие епискобы (1868–1946)

Евло́гий (Евло́гий, туған аты Васи́лий Семёнович Гео́ргиевский, Васи́лий Семёнович Гео́ргиевский; 10 сәуір 1868 – 8 сәуір 1946, Париж қаласында) – православие христиан епискобы, 1921 жылдан өліміне дейін Батыс Еуропадағы орыс православие диаспорасының бір бөлігін басқарған. 1931 жылдан бастап Батыс Еуропадағы орыс дәстүріндегі православие шіркеулері үшін Патриархат экзархатының басшысы болды. Ол әр түрлі уақытта Мәскеу патриархатының, Ресей Православие шіркеуінің (Ресейден тыс) және Экуменикалық патриархаттың архиепискобы және митрополит епискобы болды. Ол ХХ ғасырдың ең беделді православие теологтары Жорж Флоровский мен Сергий Булгаковтың митрополиті қызметін атқарды, соның ішінде олардың арасында бірнеше рет делдалдық рөл атқарды.

Өмірбаян

Василий Семенович Георгиевский 1868 жылдың 10 сәуірінде дүниеге келген. 1892 жылы Мәскеу діни академиясын бітірген. 1903 жылы православие шіркеуінің епископы болып тағайындалды. 1907 жылы Ресей Думасының мүшесі болды. 1912 жылдан 1914 жылға дейін Холм епископы, архиепископ атағымен, ал 1914 жылдан 1919 жылға дейін Волынь архиепископы болды. 1917 жылғы революциядан кейін Ресейден тыс жерде тұратын немесе коммунистік режимнен қашып келген орыс православие христиандары қиын жағдайға тап болды. 1921 жылы Мәскеу патриархы Тихон Евлогийді Батыс Еуропадағы орыс приходтарының уақытша басқаруын жүргізуге тағайындады. 1920-жылдардың басында шетелдегі орыс православиеліктерінің көпшілігі, кеңес үкіметіне қарсылығымен біріктіріліп, Евлогийдің синодында отырған Ресей Православие Шіркеуінің (ROCOR) мүшелері болды. 1927 жылы Евлогий РОКОР-мен (Нью-Йорк митрополиті Платонмен (Рождественскиймен), Америкадағы орыс митрополиясының жетекшісімен) аражікке түсті және олар оны айыптады, бұл Батыс Еуропадағы орыс эмигрант қауымын екіге бөлді. 1928 жылы Мәскеу патриархатының сол кездегі локум-тенені митрополит Сергий (Страгородский) кеңес үкіметіне адалдық жариялауды талап етті, бұл ұсынысты Евлогий бастапқыда қолдады, бірақ кейіннен бас тартты. 1930 жылы Лондонда кеңес үкіметі тұсында азап шеккен христиандар үшін өткізілген дұға рәсіміне қатысқаннан кейін Сергий Евлогийді қызметінен шеттетуге мәжбүр болды. Алайда, Евлогийдің көптеген приходтары оған адал болды, себебі олар кеңес үкіметіне қарсы болған. Содан кейін Евлогий Константинополь патриархы Фотий II-ге Халкидон кеңесінің канондарына сәйкес өзінің каноникалық қамқорлығына алуды өтінді. Ол және оның қауымы 1931 жылы қабылданып, Экуменикалық Патриархаттың экзархаты болды. 1945 жылы, өлімінен аз уақыт бұрын, Евлогий экзархатты Мәскеу патриархатына қайтарды. Евлогийдің қайтысынан кейін (1946 жылдың 8 сәуірінде) Мәскеу патриархаты Батыс Еуропа митрополиті Серафимді (Лукьяновты) жаңа экзарх етіп тағайындады. Серафимге қарсы болған көптеген приходтар тағы да Константинополь патриархатына қайта оралып, 2018 жылға дейін жалғасқан экзархаттың негізін құрады.