Кіріспе

Борис Фёдорович Пашковский (20 маусым 1900 – 11 мамыр 1995) – АҚШ армиясы офицері, әскери барлау саласындағы маман. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Альсос» миссиясына жетекшілік етті және полковник шенімен отставкаға шықты.

Ерте өмір

Борис Федорович Пашковский 1900 жылғы 20 маусымда Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келген. 1906 жылы әкесі Ресейге қайтарылып алынды, ал 1912 жылы бүкіл отбасы Ресейге оралды. Оның анасы – серб-американдық Элла Дабович, Себастьян Дабовичтің қарындасы, Америкада да өмір сүрген және қайтыс болғаннан кейін православие әулиесі ретінде қасиеттіленген монах. 1916-1917 жылдары әкесі мен ұлы Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия және Австро-Венгрия империясына қарсы күрескен Ресей армиясының қатарына қосылды: Теодор – әскери капеллан ретінде, ал 16 жасар Борис – артиллериялық сарбаз ретінде. Ресей революциясы кезінде 1918-1920 жылдары ол большевиктерге қарсы Қара теңіздегі Ақ флотта қызмет етті. Осы жылдары білімін жалғастырып, 1939 жылы Оңтүстік Калифорния университетінен педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін алды. Осы міссия барысында ол Италияда Мо Бергпен қарым-қатынасы шиеленісіп кетті, ол бұрынғы бейсбол лигасының қақпашысы және кейін тыңшы болған.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін Паш әскери барлау қызметінің түрлі лауазымдарында қызмет етті. 1946 және 1947 жылдары ол Жапонияда генерал Дуглас Макартурдың басшылығында болды. Оның күш-жігерінің арқасында, КСРО-ның жергілікті православие шіркеуі арқылы Жапонияда бекініп алу әрекеті сәтсіз аяқталды. Оның орнына Паш 1947 жылдың қаңтар айының басында епископ Вениаминнің (Басалыга) келуін ұйымдастырып, билікті өз қолына алуына көмектесті. Осылайша, сол кездегі кеңес үкіметі бақылауындағы Мәскеу патриархаты емес, Солтүстік Америка Митрополиясы аймақтағы ықпалды қамтамасыз етті. Осы оқиғаның нәтижесінде Паш совет генералы Кузьма Деревянкомен ашық қақтығысқа түсті. 9 қаңтарда, жаңа епископтың алғашқы уағызынан екі күн өткен соң, Голландия елшілігінде Паш КСРО-ны Жапониядағы Одақтас Кеңесінде өкілдік еткен генерал-лейтенант Деревянкомен кездесті, олар бұрыннан таныс еді. Ресейлік эмигрант пен совет командирінің таңдауы бәсекелестікке толы болды, сонымен қатар олар кейде шахмат ойнап, бір-біріне қарсы тұратын. Сол қыстың күні америкалық ресейлікпен амандасып, Деревянко жұрт алдында былай деді: "Менің жақсы досым, полковник Паш, мені тағы да шахматпен жеңді. Әрине, сіздердің ойларыңызда шахмат туралы болса керек". Борис: "Мырзалар, сендіремін, басқа жағдайларда бұл іспен байланысты болмады" деп жауап берді. 1948 жылдан 1951 жылға дейін ол Орталық барлау агенттігінде әскери өкіл ретінде қызмет етті. Зейнетке шыққаннан кейін 1980 жылы Паш Еуропадағы соғыс жылдарындағы өмірін баяндайтын "Альсос миссиясы" атты кітабын жариялады. 1988 жылы ол Әскери барлау қызметінің Даңқ залына енгізілді. 1920 жылы Врангель флотының қалдықтарымен елден кеткеннен кейін, ол тамыз төңкерісінен кейін Ресейге алғаш рет қайта оралды. Ол Ресейде коммунистік партияның билігінің аяқталуын көруге тірі қалған ақ гвардияшылардың санаулы бірі болды. Паш 1995 жылдың 11 мамырында 94 жасында Калифорния штатының Гринбре қаласында қайтыс болды және Калифорния штатының Кольма қаласындағы серб зиратында жерленді. Оның артында әйелі Глэдис және ұлы Эдгар қалды. Оның құжаттары Стэнфорд университетінің Гувер институтында сақтаулы.

Танымал мәдениетте

Паш рөлін Кэсси Аффлек Кристофер Ноланның 2023 жылғы "Оппенгеймер" фильмінде сомдады.