Георгий Флоровский: Православ теологы және тарихшысы

Кіріспе

Орыс православие теологы және тарихшысы (1893–1979)

Георгий Васильевич Флоровский (Гео́ргий Васи́льевич Флоро́вский; 9 қыркүйек 1893 [ескі стиль бойынша 28 тамыз 1893] – 11 тамыз 1979) – орыс православие діни қызметкері, теолог және тарихшы. Ресей империясында туған ол өзінің еңбек өмірін Парижде (1920–1949) және Нью-Йоркте (1949–1979) өткізді. Сергей Булгаков, Владимир Лосский, Джастин Попович және Думитру Станилоаемен бірге ол 20 ғасырдың ортасындағы ең ықпалды Шығыс православие христиан теологтарының бірі болды. Ол әсіресе қазіргі заманғы христиан теологиясының кейінгі схоластикалық немесе реформациялық ой-санатынан емес, бөлінбеген шіркеудің патристикалық дәстүрлеріндегі белсенді интеллектуалдық пікірсайыстардан шабыт алуы мүмкін екендігіне үлкен мән берді.

Өмір

Георгий Васильевич Флоровский 1893 жылдың 9 қыркүйегінде Ресей империясының Херсон губерниясында (қазіргі Кропивницкий, Украина) Елизаветградта православие діни қызметкерінің төртінші баласы болып дүниеге келді. Ол Одессада өсті. Білімді ортада өскендіктен, мектепте оқып жүргенде ағылшын, неміс, француз, латын, грек және иврит тілдерін үйреніп, он сегіз жасында философия мен тарихты зерттеуге кірісті. 1916 жылы Одесса университетін бітірді. Алғашқы бітіруден кейін үш жыл Одессадағы жоғары мектептерде сабақ берді, содан кейін Ресей империясының барлық университеттерінде толық бітіру дәрежесін, соның ішінде лицензиат-доцент дәрежесін алды. 1919 жылы Флоровский Одесса университетінде сабақ беруді бастады, бірақ 1920 жылы отбасысы Ресейден кетуге мәжбүр болды. Флоровский сол кезде қайтып оралу мүмкін еместігін түсінді, себебі марксизм оның тарих және философия пәндерін қабылдамады. Ол Ресей интеллигенциясының эмиграциясының бір бөлігі болды, оның ішінде Николай Бердяев, Сергей Булгаков, Николай Лосский және оның ұлы Владимир Лосский, Александр Шмеманн және Иоанн Мейендорф болды, соңғы екеуі оны АҚШ-та, Нью-Йорктегі Санкт-Владимир православие теологиялық семинариясының деканы ретінде ертіп жүрді. 1920 жылдары Флоровский экзистенциалистік философ Николай Бердяевпен жеке және кәсіби достық байланыста болды, бірақ екеуі кейіннен алыстады, себебі Бердяев 1932 жылы Флоровскийдің діни қызметкерлікке тағайындалуын түсінбеді және Флоровскийдің 1937 жылғы «Орыс теологиясының жолдары» еңбегіндегі Бердяевтің дін философиясына қатысты сындық көзқарасынан. 1924 жылы Флоровский Прагада магистратураны аяқтады. 1925 жылы Париждегі Санкт-Серж православие теология институтында патристика профессоры болды. Осы пәннен ол өзінің шақыруын тапты. Ерте шіркеу ойшылдарының қызу пікірталастары оның үшін христиан теологиясы мен экзегезисінің өлшеуішіне, сондай-ақ экуменикалық қозғалысты сынаудың негізіне айналды. Теология бойынша академиялық дәрежесі болмаса да (кейін оған бірнеше құрметті дәрежелер берілді), ол өмірінің қалған бөлігін теологиялық институттарда оқытумен өткізді. 1932 жылы Флоровский Шығыс православие шіркеуінің діни қызметкеріне тоғыстырылды. 1930 жылдары ол Еуропа кітапханаларында кең ауқымды зерттеулер жүргізіп, орыс тілінде құнды патристикалық зерттеулер жариялады, мысалы, оның «Төртінші ғасырдың Шығыс Әулиелері» (1931) және «Бесінші-Сегізінші ғасырлардың Византия Әулиелері» (1933) кітаптары. Осыдан кейін оның ең маңызды еңбегі – «Орыс теологиясының жолдары» (1937) жарық көрді. Бұл еңбегінде ол батыс христиандық схоластика, пиетизм және идеализмнің православиелік, әсіресе орыс христиан теологиясына тигізген әсерін күмәндандырып, оны патристикалық жазбалар негізінде қайта құруды қажет етті. Бұл шығарманы орыс эмигранттарының арасында ынтамен де, қарсылықпен де қабылдады. Оның ең белгілі сыншыларының бірі – Николай Бердяев. Флоровский 1939 жылға дейін институтта патристика профессоры болды, ал 1939 жылдан 1948 жылға дейін догматика профессоры болып сабақ берді. 1949 жылы Флоровский Нью-Йорк қаласындағы Санкт-Владимир православие теологиялық семинариясының деканы лауазымын алу үшін АҚШ-қа көшіп келді. Ол жерде оның оқу бағдарламасын жетілдіруі нәтижесінде Нью-Йорк штаты университетінің регенттер кеңесі семинарияға 1953 жылы абсолютті харта берді. 1955 жылы Флоровскийді синодтың басшылары «декандық қызметтен бас тартуға» шақырып алды. Ол Гарвард университетінде діни ілімдер профессоры болды және оқуын Принстон университетінде профессор болып аяқтады. 1979 жылдың 11 тамызында Принстон қаласында қайтыс болды.

Georgiy Vasilievich Florovsky was born in Yelisavetgrad in the Kherson Governorate of the Russian Empire (now Kropyvnytskyi, Ukraine) on 9 September 1893, the fourth child of an Orthodox priest. He grew up in Odesa. Raised in an erudite environment, he learned English, German, French, Latin, Greek, and Hebrew while a schoolboy, and at eighteen he started to study philosophy and history. He graduated from the University of Odesa in 1916. After his first graduation, he taught for three years at high schools in Odesa, and then made his full graduation including the licentia docendi at all universities in the Russian Empire. In 1919, Florovsky began to teach at the University of Odessa, but, in 1920, his family was forced to leave Russia. Florovsky realized at that time that there would be no return for him, because Marxism did not accept the history and philosophy he taught. He was part of the emigration of Russian intelligentsia, which also included Nikolai Berdyaev, Sergei Bulgakov, Nicholas Lossky and his son Vladimir Lossky, Alexander Schmemann, and John Meyendorff, the last two of whom would follow him in the United States as Dean of Saint Vladimir's Orthodox Theological Seminary in New York. In the 1920s, Florovsky had a personal and vocational friendship with the existentialist philosopher Nikolai Berdyaev, but the two became distanced later, through Berdyaev's not understanding Florovsky's ordination to the presbyterate in 1932 and because of the critical attitude to Berdyaev's philosophy of religion expressed in Florovsky's Ways of Russian Theology (1937). In 1924, Florovsky received his M. A. in Prague. In 1925, he became professor of patristics at the St. Serge Institute of Orthodox Theology in Paris. In this subject, he found his vocation. The lively debates of the thinkers of the early Church became for him a benchmark for Christian theology and exegesis, as well as a base for his critique of the ecumenical movement, and despite his not having earned an academic degree in theology (he was later awarded several honorary degrees), he would spend the rest of his life teaching at theological institutions. In 1932, Florovsky was ordained a priest of the Eastern Orthodox Church. During the 1930s, he undertook extensive research in European libraries and published valuable patristic studies in Russian, such as his book on Eastern Fathers of the Fourth Century (1931) and The Byzantine Fathers Fifth to Eighth Centuries (1933). These were followed by his magnum opus, Ways of Russian Theology (1937). In this work, he questioned the Western Christian influences of scholasticism, pietism, and idealism on Orthodox, and especially Russian, Christian theology and called for its reformulation in the light of patristic writings. The work was received with both enthusiasm and condemnation—there was no neutral attitude to it among Russian émigrés. One of his most prominent critics was Nikolai Berdyaev. Florovsky remained professor of patristics at the Institute until 1939, and from 1939 to 1948 taught there as professor of dogmatics. In 1949, Florovsky moved to the United States to take a position as Dean of Saint Vladimir's Orthodox Theological Seminary in New York City. There, his development of the curriculum led to the Board of Regents of the University of the State of New York granting the Seminary an Absolute Charter in 1953. In 1955, Florovsky was asked by his synod overseers to "lay down the deanship." He became a professor of divinity at Harvard University and ended his academic years as a professor at Princeton University. He died on 11 August 1979 in Princeton.